Kitchen Hacks : मिठाच्या बरणीत तांदूळ का ठेवतात माहितीये? यामागचं सिक्रेट जाणून घ्या
मिठाच्या बरणीत तांदळाचे दाणे टाकण्याची सवय हा फक्त आजीचा बटवा नाही. यामागे ओलावा शोषून घेण्याचं एक विज्ञान दडलंय. ही ट्रिक खरंच किती फायद्याची आहे?
मिठाच्या बरणीत थोडे तांदूळ
स्वयंपाकघरात आपण अनेक वर्षांपासून एक सोपी पद्धत वापरतो — मिठाच्या बरणीत थोडे तांदूळ टाकणे. ओलाव्यामुळे मीठ घट्ट होऊ नये म्हणून आपण तांदूळ वापरतो. पण हा फक्त आजीचा बटवा आहे की यामागे खरंच काही विज्ञान आहे?
खरं तर, काही प्रमाणात तांदूळ टाकल्याने मीठ घट्ट होण्याची समस्या नक्कीच कमी होते. पण "तांदूळ सगळा ओलावा शोषून घेतो आणि मीठ कायम कोरडं ठेवतो" असं म्हणणं पूर्णपणे चुकीचं ठरेल.
मीठ घट्ट का होतं?
सामान्य मिठामध्ये सोडियम क्लोराईड हा मुख्य घटक असतो. पण थोडासा ओलावाही मिठाचा पोत बदलू शकतो.
खासकरून स्वयंपाकघरात:
• गॅसवरून येणारी वाफ
• स्वयंपाक करताना तयार होणारा ओलावा
• मिठाच्या बरणीत ओला चमचा घालणे
• बरणी वारंवार उघडणे आणि बंद करणे
• पावसाळ्यात हवेत वाढणारा दमटपणा
या कारणांमुळे मीठ ओलावा शोषून घेतं. यामुळे मिठाचे कण एकमेकांना चिकटतात आणि त्याचे खडे तयार होतात.
मग तांदूळ नक्की काय काम करतो?
इथेच तांदळाची मुख्य भूमिका सुरू होते.
कोरडे तांदूळ आजूबाजूचा थोडाफार ओलावा शोषून घेतात. मिठाच्या बरणीत तांदूळ टाकल्याने बरणीतील ओलावा काही प्रमाणात नियंत्रणात राहतो.
यामुळे मिठाच्या कणांमध्ये ओलावा साचून ते एकमेकांना चिकटण्याची शक्यता कमी होते.
पण एक महत्त्वाची गोष्ट लक्षात ठेवा:
तांदूळ हा सिलिका जेलसारखा शक्तिशाली 'मॉइश्चर ॲबसॉर्बर' (ओलावा शोषक) नाही.
तो फक्त काही प्रमाणात ओलावा नियंत्रित करतो. आधीच ओले झालेले मीठ तांदूळ टाकल्याने लगेच कोरडे होईल, अशी अपेक्षा करू नका.
ही ट्रिक खरंच काम करते का?
होय — पण त्याचा प्रभाव मर्यादित आहे.
जर तुम्ही बरणी घट्ट बंद ठेवली असेल आणि मिठाला थोडाच ओलावा लागला असेल, तर कोरडे तांदूळ मीठ घट्ट होण्याची प्रक्रिया नक्कीच संथ करतात.
पण जर तुम्ही बरणी वारंवार उघडत असाल, स्वयंपाकघरात खूप वाफ असेल किंवा तुम्ही ओला चमचा वापरत असाल, तर तिथे फक्त तांदूळ काहीही करू शकणार नाही.
थोडक्यात सांगायचं तर,
तांदूळ ही मीठ कोरडं ठेवणारी कोणतीही 'जादू' नाही; तर ओलावा थोडाफार नियंत्रित करणारी एक सोपी घरगुती ट्रिक आहे.
मिठाच्या बरणीत किती तांदूळ टाकावा?
बरणीत खूप सारे तांदूळ भरण्याची अजिबात गरज नाही.
जर मिठाची बरणी लहान असेल, तर थोडेसे कोरडे तांदूळ पुरेसे ठरतात. तांदूळ मिठामध्ये मिसळू नयेत असं वाटत असेल, तर तुम्ही एका छोट्या स्वच्छ सुती कापडात तांदूळ बांधून ती पुरचुंडी बरणीत ठेवू शकता.
तसेच, तांदळाने खूप दिवस ओलावा शोषून घेतला असेल, तर ते तांदूळ बदलून टाकणे केव्हाही चांगले.
यापेक्षाही एक महत्त्वाची गोष्ट आहे!
मीठ घट्ट होऊ नये म्हणून तांदूळ टाकण्यापेक्षा बरणीचा योग्य वापर करणे जास्त गरजेचे आहे.
१. ओला चमचा वापरू नका
मीठ काढण्यासाठी वापरला जाणारा चमचा पूर्णपणे कोरडा असायला हवा.
२. गॅसशेजारी बरणी ठेवू नका
गॅसशेजारी ठेवलेल्या मिठाच्या बरणीला वाफेचा जास्त सामना करावा लागतो.
३. हवाबंद डबा वापरा
घट्ट झाकण असलेली बरणी वापरल्यास बाहेरचा ओलावा आत जाण्याचे प्रमाण कमी होते.
४. बरणी उघडी ठेवू नका
पाहिजे तेवढे मीठ काढल्यानंतर लगेच बरणीचे झाकण घट्ट बंद करा.
समुद्री मीठ, खडे मीठ, आयोडीन मीठ — सगळ्यांसाठी हाच नियम आहे का?
सगळ्या प्रकारच्या मिठांवर ओलाव्याचा एकसारखा परिणाम होत नाही. मिठाच्या कणांचा आकार, त्यातील खनिजे आणि इतर घटकांनुसार ते घट्ट होण्याचे प्रमाण बदलते.
विशेषतः आयोडाइज्ड मिठामध्ये खडे होऊ नयेत म्हणून काही 'अँटी-केकिंग एजंट्स' वापरले जातात. तरीही, ओलावा जास्त असेल तर कोणत्याही मिठाचे खडे होऊ शकतात.
मिठाचे आधीच खडे झाले असतील तर?
मिठात आणखी ओलावा जाऊ नये म्हणून तांदूळ टाकणे हा एक प्रतिबंधात्मक उपाय आहे. जर मिठाचे आधीच मोठे खडे झाले असतील, तर ते पुन्हा पावडर करण्यासाठी तांदूळ पुरेसा ठरणार नाही.
त्याऐवजी, मीठ नेहमी कोरड्या जागी ठेवणे आणि ओला चमचा न वापरणे जास्त महत्त्वाचे आहे.
थोडक्यात सांगायचं तर...
"मिठाच्या बरणीत तांदूळ टाकल्याने मीठ घट्ट होत नाही" ही पूर्णपणे अंधश्रद्धा नाही. पण त्याच वेळी, हा १००% खात्रीशीर उपायही नाही.
कोरडे तांदूळ बरणीतील थोडाफार ओलावा नियंत्रित करतात, ज्यामुळे मीठ घट्ट होण्याची प्रक्रिया संथ होते. पण स्वयंपाकघरात खूप वाफ असेल, ओला चमचा वापरला असेल किंवा बरणी खूप वेळ उघडी ठेवली असेल, तर तिथे फक्त तांदूळ काहीही करू शकत नाही.
त्यामुळे, पुढच्या वेळी जेव्हा तुम्ही मिठाच्या बरणीत तांदूळ पाहाल, तेव्हा लक्षात ठेवा की हा फक्त आजीचा बटवा नाही — तर ओलावा नियंत्रित करणारी एक सोपी आणि प्रभावी घरगुती ट्रिक आहे!
