Healthy Samosa Recipe : घरच्याघरी बनवा हेल्दी समोसा, वाचा सोपी रेसिपी सविस्तर
संध्याकाळच्या चहासोबत आता तुम्ही बिनधास्त समोसा खाऊ शकता. सोया, गहू आणि वाटाणा वापरून घरच्या घरी कुरकुरीत आणि हेल्दी समोसा कसा बनवायचा, याची सोपी रेसिपी जाणून घ्या.
समोसा आता हेल्दी झालाय बरं का!
संध्याकाळ झाली की चहासोबत काहीतरी चटपटीत खावंसं वाटतं. गरमागरम आणि कुरकुरीत समोसा खायला कोणाला आवडत नाही? पण बाहेर मिळणारे समोसे मैद्याचे आणि जास्त तेलात तळलेले असतात. त्यामुळे वजन वाढण्याची भीती असते. पण आता समोसा खाणं सोडण्याची गरज नाही. तुम्ही घरच्या घरी गव्हाचे पीठ, सोया चंक्स आणि वाटाणा वापरून हेल्दी समोसा बनवू शकता.
या रेसिपीने बनवलेल्या ४ समोस्यांमधून तुम्हाला तब्बल ३५ ग्रॅम प्रोटीन मिळेल. चला तर मग, नेहमीच्या समोस्याला एक हेल्दी ट्विस्ट देऊया.
हेल्दी समोसा बनवण्यासाठी लागणारे साहित्य
या रेसिपीमधून तुम्ही ४ कुरकुरीत समोसे बनवू शकता. मैद्याऐवजी आपण गव्हाची टॉर्टिला (पोळी) वापरणार आहोत. तुम्ही घरी गव्हाचे पीठ मळूनही पारी बनवू शकता.
सारणासाठी साहित्य:
सोया ग्रॅन्युअल्स - ३५ ग्रॅम
मध्यम आकाराचा बटाटा - १
उकडलेले हिरवे वाटाणे - अर्धी वाटी
जिरे - १ चमचा
बडीशेप - १ चमचा
धणे - १ चमचा
काळी मिरी - ६ ते ७
हिरवी मिरची - २ किंवा ३
लसूण - ३ पाकळ्या
कसुरी मेथी - थोडीशी
गरम मसाला - १ चमचा
काळी मिरी पावडर - १ चमचा
आमचूर पावडर - अर्धा चमचा
मीठ - चवीनुसार
काळं मीठ - थोडेसे
तेल - १ चमचा
समोस्याची पारी बनवण्यासाठी साहित्य
गव्हाची टॉर्टिला (पोळी) - २
कॉर्न फ्लोअर - १ चमचा
पाणी - गरजेनुसार
तेल - थोडेसे
जर तुमच्याकडे टॉर्टिला नसेल, तर तुम्ही गव्हाच्या पिठात थोडे मीठ, तेल आणि पाणी घालून घट्ट पीठ मळून घेऊ शकता.
समोस्याचे सारण कसे बनवायचे? (स्टेप १ आणि २)
१. सोया ग्रॅन्युअल्स तयार करणे:
एका भांड्यात सोया ग्रॅन्युअल्स घ्या. त्यात गरम पाणी ओतून १० ते १५ मिनिटे भिजत ठेवा. सोया मऊ झाल्यावर पाणी गाळून घ्या. हाताने किंवा सुती कापडाने पिळून त्यातील अतिरिक्त पाणी पूर्णपणे काढून टाका. ही स्टेप खूप महत्त्वाची आहे. पाणी राहिल्यास सारण ओलसर होईल आणि समोसा कुरकुरीत होणार नाही.
२. बटाटा आणि वाटाणा उकडणे:
एक मध्यम आकाराचा बटाटा स्वच्छ धुवून उकडून घ्या. साल काढून तो चांगला कुस्करून घ्या. हिरवे वाटाणेही वेगळे उकडून घ्या. वाटाणे जास्त मऊ होणार नाहीत याची काळजी घ्या. थोडे वाटाणे अख्खे राहिल्यास सारणाला छान पोत मिळतो.
३. मसाल्यांचे मिश्रण तयार करणे
एका छोट्या कढईत जिरे, बडीशेप, धणे आणि काळी मिरी घ्या. मंद आचेवर १ ते २ मिनिटे भाजा. मसाल्यांचा सुगंध येऊ लागला की गॅस बंद करा.
हे मसाले थंड झाल्यावर खलबत्त्यात जाडसर कुटून घ्या. हा मसाला समोस्याला नैसर्गिक सुगंध आणि वेगळी चव देईल. मसाला एकदम बारीक वाटण्याची गरज नाही.
४. सारण परतून घेणे
गॅसवर कढई ठेवून त्यात एक चमचा तेल टाका. तेल गरम झाल्यावर तयार केलेला मसाला टाकून हलका परतून घ्या. त्यानंतर हिरवी मिरची आणि लसूण ठेचून त्यात घाला. लसणाचा कच्चा वास जाईपर्यंत परता.
आता पिळून घेतलेले सोया ग्रॅन्युअल्स टाकून चांगले मिसळा. सोयामध्ये मसाल्याची चव उतरावी यासाठी ३ ते ४ मिनिटे परतून घ्या.
यात कुस्करलेला बटाटा घाला. बटाटा आणि सोया एकजीव होईपर्यंत चांगले हलवा. शेवटी उकडलेले वाटाणे घाला. वाटाणे फुटणार नाहीत अशा पद्धतीने हलक्या हाताने मिसळा.
सारणाला अंतिम चव देणे
आता या मिश्रणात कसुरी मेथी, गरम मसाला, काळी मिरी पावडर, आमचूर पावडर, मीठ आणि काळं मीठ घाला. सर्व मसाले सारणात एकजीव होईपर्यंत चांगले मिसळा.
सारण जास्त ओलसर वाटल्यास आणखी काही मिनिटे मंद आचेवर परता. सारण कढईला चिकटता कामा नये, ते थोडे घट्ट असावे.
त्यानंतर गॅस बंद करा आणि सारण पूर्णपणे थंड होऊ द्या. गरम सारण लगेच समोस्यात भरू नका, नाहीतर समोस्याची पारी मऊ पडेल.
समोसा कसा दुमडायचा?
१. टॉर्टिला कापणे: गव्हाची टॉर्टिला पोळपाटावर ठेवा. ती मधून कापून तिचे दोन अर्धवर्तुळाकार तुकडे करा.
२. कॉर्न फ्लोअरची पेस्ट: एका वाटीत कॉर्न फ्लोअर घ्या. त्यात थोडे पाणी घालून गुठळ्या होणार नाहीत अशी पेस्ट बनवा. ही पेस्ट समोस्याच्या कडा चिकटवण्यासाठी उपयोगी पडेल.
३. समोसा दुमडणे: टॉर्टिलाच्या एका टोकाला दुमडून शंकूचा (कोन) आकार द्या. त्याच्या कडेला कॉर्न फ्लोअरची पेस्ट लावून चिकटवा. या शंकूमध्ये तयार केलेले थंड सारण १ ते २ चमचे भरा. नंतर उघडा भाग दुमडून बंद करा. कडांना पेस्ट लावून चांगले दाबून चिकटवा. कडा व्यवस्थित चिकटल्या आहेत ना याची खात्री करा, नाहीतर तळताना सारण बाहेर येऊ शकते.
एअर फ्रायरमध्ये समोसा कसा बनवायचा?
एअर फ्रायर वापरल्याने समोसा जास्त तेलात न तळताही कुरकुरीत बनवता येतो. सर्वात आधी एअर फ्रायर १६० अंश सेल्सिअस तापमानावर ३ मिनिटे प्री-हीट करून घ्या.
तयार केलेल्या समोस्यांच्या वरच्या बाजूला थोडे तेल लावा. समोसे एअर फ्रायरच्या बास्केटमध्ये एकमेकांना चिकटणार नाहीत असे ठेवा.
१६० अंश सेल्सिअस तापमानावर ७ ते १० मिनिटे बेक करा. साधारण अर्धा वेळ झाल्यावर समोसे पलटून घ्या. समोस्याचा वरचा भाग सोनेरी आणि कुरकुरीत झाल्यावर ते बाहेर काढा.
ओव्हनमध्ये समोसा बनवण्याची पद्धत
ज्यांच्याकडे एअर फ्रायर नाही, ते घरातील ओव्हन वापरूनही समोसा बनवू शकतात. आधी ओव्हन १८० अंश सेल्सिअस तापमानावर प्री-हीट करा.
बेकिंग ट्रेवर बेकिंग पेपर पसरवा आणि त्यावर समोसे थोडे अंतर ठेवून मांडा. समोस्यांच्या वरच्या बाजूला थोडे तेल लावा.
त्यानंतर ओव्हनमध्ये ठेवून १५ ते २० मिनिटे बेक करा. मध्ये एकदा समोसे पलटून घ्या. वरचा भाग सोनेरी आणि कुरकुरीत झाल्यावर बाहेर काढा आणि काही मिनिटे थंड होऊ द्या.
प्रोटीनयुक्त समोस्याचे फायदे
सोया ग्रॅन्युअल्स हा या समोस्यातील सर्वात महत्त्वाचा पोषक घटक आहे. यात वनस्पतीजन्य प्रोटीन असते, जे शरीराच्या स्नायू आणि ऊतींच्या देखभालीसाठी आवश्यक असते. बटाटा आणि वाटाण्यामुळे सारणाला छान चव आणि पोत मिळतो. वाटाण्यात प्रोटीनसोबत फायबरही असते.
मैद्याऐवजी गव्हाचे पीठ वापरल्याने जास्त फायबर मिळते. फायबरयुक्त अन्न पचनास मदत करते आणि पोट भरलेले राहते.
या रेसिपीमध्ये वापरलेल्या सोया, गहू आणि वाटाण्याच्या प्रमाणानुसार प्रोटीनचे प्रमाण बदलते. ४ समोस्यांमध्ये सुमारे ३५ ग्रॅम प्रोटीन असते.
चवीसोबत आरोग्याचीही काळजी घ्या
समोसा हा अनेकांचा आवडता स्नॅक आहे. तो पूर्णपणे खाणे सोडण्यापेक्षा, घरच्या घरी हेल्दी पदार्थ वापरून बनवणे हा एक उत्तम पर्याय आहे.
मैद्याऐवजी गव्हाचे पीठ, डीप फ्राय करण्याऐवजी एअर फ्रायर किंवा ओव्हनचा वापर आणि बटाट्यासोबत सोया व वाटाणा वापरल्याने समोस्याचे पोषणमूल्य वाढते. संध्याकाळी चहासोबत हा समोसा हिरव्या चटणीसोबत सर्व्ह करा.
टीप: हा समोसा नेहमीच्या डीप फ्राय पद्धतीपेक्षा कमी तेल वापरून बनवला जातो. तरीही, हा पूर्णपणे कॅलरी-फ्री पदार्थ नाही. तुम्ही वापरलेले साहित्य आणि शिजवण्याच्या पद्धतीनुसार पोषणमूल्ये बदलू शकतात.
