कारमधील टचस्क्रीनमुळे ड्रायव्हिंग करताना लक्ष विचलित होऊन अपघात होत असल्याचे समोर आले आहे. हेडलाइट्स, वायपर्स यांसारख्या आवश्यक फीचर्ससाठी टचस्क्रीनऐवजी जुनी फिजिकल बटणे देण्याची सूचना सुरक्षा एजन्सींनी केली आहे. याबाबतची सविस्तर माहिती जाणून घेऊया..
गेल्या काही वर्षांपासून, कार्स फीचर्सच्या बाबतीत खूप प्रगत झाल्या आहेत. जुन्या पद्धतीची बटणे डॅशबोर्डवरून नाहीशी होत आहेत आणि त्याजागी मोठे टचस्क्रीन येत आहेत. आज कारमध्ये बसणे म्हणजे एखाद्या चित्रपटगृहात बसल्यासारखे वाटते. महागड्या कारमधील बहुतेक सर्व फीचर्स आता टचस्क्रीनद्वारेच चालतात. पण हे आधुनिक फीचर आता अनेकांचा जीव धोक्यात घालत असल्याचे नवीन रिपोर्ट्समधून समोर आले आहे.
या संदर्भात, ऑस्ट्रेलियाची सुरक्षा एजन्सी ANCAP आणि युरोपियन सुरक्षा एजन्सी Euro NCAP यांनी नुकतीच एक मोठी घोषणा केली आहे. 2026 पासून, हेडलाइट्स, वायपर्स यांसारख्या आवश्यक फीचर्ससाठी टचस्क्रीनऐवजी जुनी फिजिकल बटणे देण्यास सुरक्षा एजन्सींनी कार कंपन्यांना सांगितले आहे. युरोपमध्येही अशाच मागण्या केल्या जात आहेत. आता कार्सना केवळ क्रॅश टेस्टच्या आधारावरच नव्हे, तर ड्रायव्हिंगदरम्यान त्यांची डिझाइन किती सुरक्षित आहे यावर आधारित सेफ्टी रेटिंग्स मिळतील.
टचस्क्रीन धोकादायक का आहे?
गाडी चालवताना कोणत्याही प्रकारचे लक्ष विचलित होणे हे अपघातांचे सर्वात मोठे कारण आहे. संशोधनातून असे दिसून आले आहे की हे मोबाईलवर मेसेज टाईप करण्याइतकेच धोकादायक आहे. एजन्सींचा असा विश्वास आहे की कारमधील मोठे स्क्रीन ड्रायव्हिंग करताना लक्ष विचलित करतात. स्क्रीनवर योग्य मेन्यू शोधण्यासाठी, तुम्हाला वारंवार स्क्रीनकडे पाहावे लागते. टचस्क्रीनवरील लहान स्लायडर्स नियंत्रित करण्यासाठी हाताचा वापर करावा लागतो. स्क्रीनच्या गुंतागुंतीच्या मेन्यूमध्ये अडकल्याने ड्रायव्हरचे लक्ष ड्रायव्हिंगवरून विचलित होते.
याउलट, तुम्ही फिजिकल बटणे किंवा नॉब्स न पाहताही ऑपरेट करू शकता. तुमच्या मेंदूला फिजिकल बटणांची जागा आठवते आणि तुमचे हात आपोआप तिथे जातात. यामुळे तुम्ही रस्त्यावरून नजर न हटवता एसी किंवा संगीत नियंत्रित करू शकता.
वैज्ञानिक डेटा सांगतो की, यूकेमध्ये केलेल्या संशोधनानुसार, टचस्क्रीन वापरताना ड्रायव्हरचा प्रतिक्रिया देण्याचा वेळ (reaction time) लक्षणीयरीत्या वाढतो. याचा अर्थ असा की, अचानक अपघात झाल्यास, टचस्क्रीन वापरणारा ड्रायव्हर ब्रेक लावण्यासाठी जास्त वेळ घेईल.
शिवाय, अमेरिकेतील 92,000 कार मालकांवर केलेल्या सर्वेक्षणात असे आढळून आले की, कारच्या टचस्क्रीन इन्फोटेनमेंट सिस्टममधील सर्वात मोठी समस्या म्हणजे लाईट्स चालू करणे, तापमान कमी करणे यांसारख्या सोप्या कामांसाठी स्क्रीनवर अनेक वेळा स्वाइप करावे लागणे, जे लोकांना त्रासदायक वाटते.
व्हॉइस कंट्रोल हा उपाय आहे का?
अनेक कंपन्या दावा करतात की तुम्ही बोलून किंवा व्हॉइस कमांड देऊन तुमची कार नियंत्रित करू शकता. पण संशोधनातून असे दिसून आले आहे की हे पूर्णपणे सुरक्षित नाही. तुमचे डोळे रस्त्यावर असले तरी, सिस्टमशी बोलण्याने तुमचे लक्ष ड्रायव्हिंगवरून विचलित होऊ शकते आणि तुमचा प्रतिक्रिया देण्याचा वेळ कमी होऊ शकतो.
या कारणांमुळे, कारमधील फिजिकल बटणे लवकरच पूर्वीप्रमाणे परत येण्याची शक्यता आहे. कार तज्ज्ञांचा असा विश्वास आहे की तापमान, फॅनचा वेग, व्हॉल्यूम आणि वायपर्स यांसारख्या दैनंदिन फीचर्ससाठी बटणे सर्वोत्तम आहेत. नेव्हिगेशन किंवा संगीत निवडण्यासारख्या कामांसाठी टचस्क्रीन फक्त कार थांबवल्यानंतरच वापरला पाहिजे.
नवीन रिपोर्ट्सनुसार, फोक्सवॅगन आणि ह्युंदाईसारख्या मोठ्या कंपन्या ग्राहकांच्या दबावामुळे आणि नवीन सुरक्षा नियमांमुळे त्यांच्या नवीन कारमध्ये बटणे आणि नॉब्स परत आणत आहेत.


