डोनाल्ड ट्रम्प यांनी हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीला 'अमेरिकेचा नवीन प्रदेश' म्हटल्याने वॉशिंग्टनचा युद्धाचा खरा हेतू उघड झाला आहे. त्यांची 'काउबॉय' सारखी भाषा आणि एकतर्फी निर्बंध जागतिक स्थिरतेसाठी धोकादायक आहेत, असं परराष्ट्र व्यवहार तज्ज्ञ वाईल अव्वाद यांनी म्हटलं आहे.

वॉशिंग्टन : पश्चिम आशियामध्ये अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव वाढत असतानाच, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीबद्दल केलेल्या एका दाव्यामुळे वॉशिंग्टनचा खरा हेतू समोर आला आहे, असं मत परराष्ट्र व्यवहार तज्ज्ञ वाईल अव्वाद यांनी रविवारी व्यक्त केलं.

ट्रम्प यांनी एक फोटो शेअर केला होता, ज्यात सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या हॉर्मुझ सामुद्रधुनीला "अमेरिकेचा नवीन प्रदेश" (NEW US Territory) असं दाखवण्यात आलं होतं. दुसरीकडे, जोपर्यंत अमेरिका आपलं धोरण बदलत नाही, तोपर्यंत हा महत्त्वाचा सागरी मार्ग बंदच राहील, असं इराणने पुन्हा एकदा स्पष्ट केलं आहे.

'काउबॉय' सारख्या भाषेमुळे युद्धाचा हेतू उघड

या घडामोडीवर प्रतिक्रिया देताना अव्वाद म्हणाले की, अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनी असं वागायला नको. उलट त्यांनी आंतरराष्ट्रीय सागरी मार्गांचं संरक्षण करायला हवं. "अशा प्रकारच्या वक्तव्यांमुळे तोडगा निघण्याऐवजी परिस्थिती आणखी बिघडू शकते, कारण यातून अमेरिकेचा युद्धाचा खरा हेतू स्पष्ट दिसतोय," असं त्यांनी ANI ला सांगितलं.

अव्वाद पुढे म्हणाले, "मला वाटतं की अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष एका 'काउबॉय'सारखे वागत आहेत. त्यांना तेल आणि नैसर्गिक वायूसाठी संपूर्ण जग जिंकायचं आहे. त्यांनी फक्त हॉर्मुझ सामुद्रधुनीच नाही, तर ओमानसारख्या देशाचाही यात समावेश केला आहे, ज्या देशाची संस्कृती अमेरिकेपेक्षाही जुनी आहे."

निर्बंध म्हणजे 'आर्थिक जबरदस्ती'

अमेरिकेने इराणवर लादलेल्या एकतर्फी निर्बंधांना त्यांनी 'आर्थिक जबरदस्ती' म्हटलं आहे आणि हे जागतिक स्थिरतेसाठी धोकादायक असल्याचं म्हटलं. अव्वाद यांनी ANI ला सांगितलं, "कोणत्याही देशाने दुसऱ्या देशावर लादलेल्या एकतर्फी निर्बंधांना कोणताही कायदेशीर किंवा नैतिक आधार नसतो. अमेरिका इतर देशांना आपले आदेश पाळायला भाग पाडत आहे. मला वाटतं की ही एक प्रकारची 'आर्थिक जबरदस्ती' आहे आणि ती जागतिक स्थिरतेसाठी खूप धोकादायक आहे."

ते म्हणाले की, एक जागतिक महासत्ता म्हणून अमेरिकेने शांतता आणि स्थैर्य आणण्याचं ध्येय ठेवायला हवं, देशांवर निर्बंध लादून त्यांना आपल्या नियंत्रणाखाली आणण्याचं नाही.

अमेरिका 'जागतिक स्तरावर एकटी पडली'

ते पुढे म्हणाले, "मला वाटतं की अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष त्यांचे दिवस मोजत आहेत, कारण त्यांच्यावर महाभियोग चालवला जाईल. ते अमेरिकेत आपली लोकप्रियता गमावतील. त्यांना पाठिंबा मिळण्याऐवजी ते जागतिक स्तरावर अमेरिकेचं जास्त नुकसान करत आहेत. मला वाटतं की अमेरिका आता जागतिक स्तरावर अधिक एकटी पडली आहे."

'सर्वात कठोर' निर्बंध

दोन्ही देशांमधील वाढता तणाव आणि पश्चिम आशियातील अस्थिरतेच्या पार्श्वभूमीवर, वॉशिंग्टनने इराणवर नव्या निर्बंधांची घोषणा केल्यानंतर अव्वाद यांनी ही प्रतिक्रिया दिली आहे.

ट्रम्प यांनी नुकतंच इराणविरोधात 'आतापर्यंतची सर्वात कठोर आर्थिक कारवाई' करण्याची घोषणा केली होती. तसेच, जे देश तेहरानला आर्थिक, व्यावसायिक किंवा सरकारी मदत करतील, त्यांना 'भयंकर आर्थिक परिणामांना' सामोरं जावं लागेल, असा इशाराही त्यांनी दिला होता.

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनी सांगितलं की, या कारवाईत इराणच्या तेल तस्करी नेटवर्क, आर्थिक व्यवहार, एक्सचेंज हाऊसेस, शिप रजिस्ट्री आणि बनावट कंपन्यांना लक्ष्य केलं जाईल. त्यांनी या मोहिमेला 'इकॉनॉमिक डी-डे' (Economic D-Day) असं संबोधलं आणि अमेरिकेच्या मित्र राष्ट्रांना इराणला एकटं पाडण्यासाठी वॉशिंग्टनसोबत येण्याचं आवाहन केलं.