मेटा कंपनीवर सोशल मीडियाच्या व्यसनाबाबत एक मोठा खटला सुरू झाला आहे. २९ राज्यांनी मिळून तरुणांना नुकसान पोहोचवल्याचा आरोप करत ही केस दाखल केली आहे. कंपनीने मात्र हे आरोप 'निराधार' असल्याचं म्हटलंय.
कॅलिफोर्निया : टेक जायंट मेटा पुन्हा एकदा कायदेशीर अडचणीत सापडली आहे. कंपनीच्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्समुळे तरुण युजर्सचं नुकसान होत असल्याचा आणि युजर सेफ्टीबद्दल लोकांची दिशाभूल केल्याचा आरोप मेटावर ठेवण्यात आला आहे. ABC न्यूजच्या रिपोर्टनुसार, सोशल मीडियाच्या व्यसनासंदर्भात सुरू असलेल्या एका मोठ्या खटल्यात कंपनीने हे सर्व आरोप 'निराधार' असल्याचं सांगत स्वतःचा बचाव केला आहे.
ही कायदेशीर लढाई ऑक्टोबर २०२३ मध्ये सुरू झाली. अमेरिकेतील २९ राज्यांच्या ॲटर्नी जनरलच्या एका गटाने मिळून नॉर्दन डिस्ट्रिक्ट ऑफ कॅलिफोर्नियामध्ये हा खटला दाखल केला होता. यापैकी कॅलिफोर्निया, कोलोरॅडो, न्यू जर्सी आणि केंटकी ही चार राज्यं कॅलिफोर्नियातील ओकलँड शहरातील फेडरल कोर्टात ही केस लढवत आहेत.
मेटाने आरोप फेटाळले, म्हणाले - 'दावे निराधार'
कॅलिफोर्नियामध्ये सुरू असलेल्या या खटल्यात असा आरोप करण्यात आला आहे की, मेटाने पुश नोटिफिकेशन्स आणि इनफाइनाइट स्क्रोलिंग (सतत स्क्रोल करत राहण्याची सोय) यांसारख्या फीचर्सचा वापर करून तरुण युजर्सना आपल्या प्लॅटफॉर्मकडे आकर्षित केलं आणि त्यांना अक्षरशः जाळ्यात ओढलं. ABC न्यूजच्या वृत्तानुसार, या प्रकरणात तब्बल १.४ ट्रिलियन डॉलर्सपर्यंत नुकसान भरपाईची मागणी केली जाऊ शकते, असं कंपनीने म्हटलं आहे. मात्र, राज्यांच्या ॲटर्नी जनरलची ही आर्थिक मागणी कंपनीने फेटाळून लावली आहे.
गुरुवारी मेटाच्या प्रवक्त्याने सांगितलं, "राज्यांचे ॲटर्नी जनरल याला ऐतिहासिक खटला म्हणत असतील, पण त्यांचे मर्यादित दावे निराधार आहेत आणि त्यांची आर्थिक मागणी अवास्तव आहे." प्रवक्त्याने पुढे म्हटलं, "त्यांच्या राज्यातील कोणाचीही दिशाभूल झाल्याचा कोणताही पुरावा त्यांनी दिलेला नाही. एकापेक्षा जास्त इन्स्टाग्राम अकाउंट असण्यासारख्या सामान्य फीचर्समुळे नागरिकांचं नुकसान झालं, असे विचित्र दावे ते करत आहेत.
वय तपासण्यासारखी आव्हानं संपूर्ण इंडस्ट्रीसमोर आहेत, पण त्यासाठी फक्त मेटाला जबाबदार धरण्याचा प्रयत्न होत आहे. कायद्यावर आणि तथ्यांवर लक्ष देण्याऐवजी, ही राज्यं फक्त अवास्तव नुकसान भरपाईच्या मागे लागली आहेत. आम्ही तरुणांसाठी मजबूत सुरक्षा उपाययोजना केल्या आहेत आणि कोर्टात आमची बाजू मांडण्यास आम्ही तयार आहोत."
राज्यांचा गोपनीयतेच्या उल्लंघनाचाही आरोप, प्लॅटफॉर्ममध्ये बदलांची मागणी
या राज्यांनी मेटावर गोपनीयतेच्या कायद्यांचे उल्लंघन केल्याचाही आरोप केला आहे. सर्वात तरुण युजर्सचा वैयक्तिक डेटा त्यांच्या पालकांच्या परवानगीशिवाय बेकायदेशीरपणे गोळा केल्याचा दावा करण्यात आला आहे. या खटल्यात १८ वर्षांखालील युजर्ससाठी मेटाच्या ॲप्लिकेशन्समध्ये काही मोठे बदल करण्याची मागणी करण्यात आली आहे, ज्यात इनफाइनाइट स्क्रोलिंग, व्हिडिओ ऑटो-प्ले आणि लाइक काउंट्स काढून टाकण्याचा समावेश आहे.
हाय-प्रोफाइल खटल्याची सुरुवात
या खटल्यासाठी ज्युरी निवडण्याची प्रक्रिया बुधवारी सुरू झाली असून, १८ ऑगस्ट, मंगळवारपासून सुरुवातीचा युक्तिवाद सुरू होणार आहे. हा खटला सात आठवडे चालण्याची शक्यता आहे. विशेष म्हणजे, या खटल्यात मेटाचे सीईओ मार्क झुकरबर्ग आणि इन्स्टाग्रामचे प्रमुख ॲडम मोसेरी यांनाही साक्ष देण्यासाठी बोलावले जाऊ शकते.
सोमवारी कॅलिफोर्नियाचे ॲटर्नी जनरल रॉब बोंटा म्हणाले, "ॲटर्नी जनरल म्हणून आमच्या मुलांचं नुकसान होण्यापासून संरक्षण करणं हे माझं सर्वात महत्त्वाचं काम आहे." ABC न्यूजने त्यांच्या हवाल्याने म्हटले आहे, "मेटाने तरुण युजर्ससाठी एक धोकादायक प्रोडक्ट बनवलं, ते धोकादायक आहे हे त्यांना माहीत होतं, आणि तरीही त्यांनी मुलांशी, कुटुंबांशी आणि समाजाशी खोटं बोललं. अमेरिकेतील मुलांच्या मानसिक आरोग्याच्या संकटाला मेटा जबाबदार आहे आणि त्यांना जबाबदार धरण्यासाठी आम्ही तयार आहोत. आम्ही या खटल्याची वाट पाहत आहोत."
याआधी नुकत्याच एका प्रकरणात न्यू मेक्सिकोच्या न्यायाधीशांनी मेटाला ५६७ मिलियन डॉलर्स भरण्याचा आदेश दिला होता. या आदेशाविरोधात अपील करणार असल्याचे मेटाने म्हटले आहे.
