Phone Charger : फोन काढला, पण चार्जर तसाच प्लगमध्ये आहे? तरीही वीज खर्च होते का?
चार्जरचा वीजवापर: तुम्ही फोन चार्जिंगवरून काढता, पण चार्जर तसाच स्विचमध्ये चालू ठेवता का? जर हो, तर तुम्हाला माहितीये का की तो चार्जर तरीही थोडीफार वीज वापरत असतो?
चार्जर तसाच स्विचमध्ये ठेवला तर काय होतं?
मोबाईल पूर्ण चार्ज झाल्यावर आपण फक्त केबल काढतो आणि चार्जर तसाच स्विचमध्ये चालू ठेवतो. अनेक घरांमध्ये हे सर्रास घडतं. विशेषतः बेडरूम, हॉल किंवा किचनमध्ये चार्जर नेहमी प्लगला लावलेलेच असतात.
पण फोन जोडलेला नसतानाही चार्जर वीज ओढतो का? यामुळे महिन्याच्या वीज बिलात मोठा फरक पडतो का? आणि सर्वात महत्त्वाचं म्हणजे, असं करणं सुरक्षित आहे का?
यात काही महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात घेणं गरजेचं आहे.
फोन नसतानाही चार्जर वीज वापरतो का?
होय! चार्जर स्विचमध्ये चालू असेल आणि त्याला मोबाईल जोडलेला नसेल, तरीही तो थोड्या प्रमाणात वीज वापरण्याची शक्यता असते.
तांत्रिक भाषेत याला 'स्टँडबाय पॉवर' (Standby Power) किंवा 'नो-लोड पॉवर कन्झम्पशन' (No-load Power Consumption) म्हणतात.
चार्जरमधील सर्किट्स जेव्हा वीज जोडणीत असतात, तेव्हा ते अगदी कमी प्रमाणात वीज वापरतात. त्यामुळे फोन जोडलेला नसतानाही विजेचा वापर पूर्णपणे शून्य नसतो.
पण, आजकालचे आधुनिक चार्जर विजेचा अपव्यय कमी करण्याच्या उद्देशाने बनवले जातात. त्यामुळे जुन्या आणि नव्या चार्जरचा वीजवापर सारखाच असेल असं नाही.
यामुळे वीज बिल वाढतं का?
चार्जर फक्त स्विचमध्ये चालू ठेवल्याने वीज बिल खूप वाढेल, अशी भीती बाळगण्याची गरज नाही.
उदाहरणार्थ, जर एखादा चार्जर सतत सरासरी 0.1 वॅट वीज वापरत असेल, तर वर्षभरात फक्त 0.876 युनिट वीज खर्च होईल.
तसेच 0.5 वॅट वापरल्यास वर्षभरात सुमारे 4.38 युनिट वीज खर्च होईल.
हे फक्त समजण्यासाठी दिलेले आकडे आहेत. खरा वीजवापर चार्जरचा दर्जा, डिझाईन आणि तंत्रज्ञानावर अवलंबून असतो.
घरात न वापरता स्विचमध्ये चालू ठेवलेले अनेक चार्जर आणि इतर इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे बंद केली, तर आपण अनावश्यक वीजवापर नक्कीच टाळू शकतो.
चार्जर तसाच ठेवल्यास आग लागू शकते का?
चार्जर स्विचमध्ये ठेवल्याने लगेच आग लागेल, असं म्हणणं चुकीचं ठरेल.
चांगल्या कंपन्यांचे मूळ चार्जर योग्य सुरक्षा मानकांसह बनवलेले असतात. तरीही काही परिस्थितींमध्ये धोका निर्माण होऊ शकतो.
विशेषतः:
• हलक्या दर्जाचे किंवा बनावट चार्जर वापरणे.
• चार्जरचं बाहेरचं कव्हर तुटलेलं असणे.
• वायर खराब झालेली असणे.
• प्लग किंवा स्विच बोर्डमध्ये लूज कनेक्शन असणे.
• चार्जर नेहमीपेक्षा जास्त गरम होणे.
• ओलावा किंवा पाणी लागणाऱ्या जागी चार्जर ठेवणे.
अशा परिस्थितीत शॉर्ट सर्किट, विजेचा धक्का किंवा जास्त उष्णता निर्माण होण्यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात.
त्यामुळे चार्जर वापरत नसताना स्विच बंद करणे किंवा प्लग काढणे हा एक चांगला सुरक्षिततेचा उपाय आहे.
चार्जर वापरताना लक्षात ठेवा या 5 गोष्टी
1. चार्जिंग झाल्यावर स्विच बंद करा
फोनचं चार्जिंग पूर्ण झाल्यावर फक्त केबल काढू नका, तर चार्जरचा स्विचही बंद करा.
2. चांगल्या दर्जाचा चार्जर वापरा
खूप कमी किमतीत मिळणारे अनोळखी चार्जर टाळा. त्याऐवजी विश्वासार्ह कंपनीचे मूळ किंवा प्रमाणित चार्जर वापरा.
3. चार्जर जास्त गरम होतोय का ते पाहा
जर चार्जर नेहमीपेक्षा जास्त गरम होत असेल, तर तो वापरणं थांबवा. कारण शोधा आणि गरज पडल्यास चार्जर बदला.
4. खराब झालेल्या वायर्स वापरू नका
वायरचं बाहेरचं कव्हर फाटलं असेल किंवा आतील तारा दिसत असतील, तर तो चार्जर अजिबात वापरू नका.
5. बेड किंवा उशीखाली फोन चार्ज करू नका
चार्जिंग करताना फोन आणि चार्जर हवेशीर आणि कडक पृष्ठभागावर ठेवा. ते कपड्याने किंवा उशीने झाकून ठेवू नका.
मग चार्जर नेहमी प्लगमधून काढावा का?
प्रत्येक वेळी प्लग काढलाच पाहिजे असं नाही. पण वापर नसताना स्विच बंद करण्याची सवय चांगली आहे.
विशेषतः घराबाहेर जाताना, जास्त वेळ वापर नसताना किंवा चार्जर खराब झाला असेल, तेव्हा अधिक काळजी घेणं गरजेचं आहे.
एकच गोष्ट लक्षात ठेवा: चार्जरमधून फक्त फोन काढणं म्हणजे वीजपुरवठा खंडित करणं नव्हे. चार्जर अजूनही विजेला जोडलेला आहे का, याकडे लक्ष द्या.
