तुमचा CIBIL स्कोर कमी आहे म्हणून होम लोन मिळत नाहीये? काळजी करू नका. फक्त स्कोर नाही, तर कर्ज फेडण्याची क्षमता पाहूनही बँका आणि वित्तीय संस्था कर्ज देतात. तुमचा अर्ज मजबूत करून लोन मिळवण्याचे ७ सोपे मार्ग या लेखात सांगितले आहेत.

आपल्या हक्काचं घर असावं, असं प्रत्येकाला वाटतं. पण पहिल्यांदा घर खरेदी करणाऱ्या (First-time home buyer) सामान्य आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबासमोर होम लोनसाठी (Home Loan) अर्ज करताना एक मोठी भीती असते - ती म्हणजे 'क्रेडिट स्कोर' (Credit Score).

"माझा CIBIL स्कोर कमी आहे, त्यामुळे मला होम लोन मिळेल का?" (Home loan approval) अशी भीती अनेकांच्या मनात असते. पण कमी CIBIL स्कोर म्हणजे तुमच्या घराच्या स्वप्नाचा शेवट नाही. बँका आणि HomeFirst Finance सारख्या गृह कर्ज देणाऱ्या कंपन्या फक्त एका आकड्यावर (CIBIL Score) अवलंबून राहत नाहीत. त्या अर्जदाराची कर्ज फेडण्याची एकूण क्षमता (Repayment capacity) आणि आर्थिक पार्श्वभूमीही तपासतात.

कमी क्रेडिट स्कोर असताना होम लोन मिळवण्यासाठी अर्ज करण्यापूर्वी तुम्हाला माहित असायला हव्यात अशा ७ महत्त्वाच्या गोष्टी आणि टिप्सबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.

कमी क्रेडिट स्कोर असल्यास होम लोन मिळवणे आव्हानात्मक का ठरते?

जेव्हा तुम्ही होम लोनसाठी अर्ज करता, तेव्हा कर्ज देणाऱ्या संस्था (Lenders) सर्वात आधी तुमचा क्रेडिट हिस्ट्री (Credit history) आणि EMI भरण्याच्या सवयी (EMI repayment behaviour) पाहतात.

क्रेडिट स्कोर हा एक प्रकारे आरसा आहे, जो तुम्ही भूतकाळात घेतलेली कर्जं कशी फेडली आहेत हे दाखवतो. तुमचा स्कोर कमी असेल, तर बँक तुम्हाला 'जास्त जोखमीचा ग्राहक' (High-risk borrower) मानते. यामुळे अनेकदा अर्ज लगेच नाकारला जातो किंवा जास्त होम लोन व्याजदर लावला जातो.

पण, HomeFirst सारख्या कंपन्या प्रत्येक अर्जदाराची परिस्थिती वेगळ्या पद्धतीने तपासतात. तुमचं उत्पन्न स्थिर असेल आणि तुम्ही महिन्याचा हप्ता (EMI) वेळेवर भरू शकता हे सिद्ध केलं, तर कमी स्कोर असूनही लोन मिळण्याची चांगली संधी असते.

CIBIL स्कोर कमी असण्याची सामान्य कारणं

तुमचा स्कोर वाढवण्यासाठी किंवा अर्जात सुधारणा करण्यासाठी, तो कमी का झाला हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे:

EMI आणि क्रेडिट कार्डची थकबाकी: क्रेडिट कार्डची बिलं किंवा जुन्या कर्जाचे हप्ते (EMI) वेळेवर न भरणे.

जास्त क्रेडिट युटिलायझेशन रेशो: तुम्हाला मिळालेल्या क्रेडिट कार्ड लिमिटपैकी ३०% पेक्षा जास्त रक्कम सतत वापरणे.

एकाच वेळी अनेक कर्जांसाठी चौकशी: कमी कालावधीत अनेक बँकांमध्ये एकाच वेळी कर्जासाठी अर्ज करणे (Hard Enquiries).

क्रेडिट रिपोर्टमधील चुका: क्रेडिट ब्युरोकडून तुमच्या क्रेडिट रिपोर्टमध्ये चुकीची माहिती नोंदवली जाणे.

स्कोर कमी असूनही अर्ज मजबूत करण्याचे ७ मार्ग

CIBIL स्कोर कमी असला तरी, तुमची होम लोन मिळण्याची पात्रता (Home Loan Eligibility) वाढवण्यासाठी तुम्ही खालील ७ सोप्या पद्धती वापरू शकता:

१. स्थिर उत्पन्न आणि परतफेडीची क्षमता सिद्ध करा

तुमचा CIBIL स्कोर कमी असला तरी, जर तुमच्याकडे पगारातून किंवा व्यवसायातून स्थिर उत्पन्न येत असेल आणि बँकेचे व्यवहार सुरळीत असतील, तर लोन मिळण्याची शक्यता वाढते. तुम्ही EMI वेळेवर भरू शकता, हे बँक स्टेटमेंटमधून (Bank statements) सिद्ध करू शकता.

२. कर्जाचा बोजा कमी ठेवा (Debt-to-Income Ratio)

तुमच्यावर आधीपासून असलेली कर्ज (Personal loan, Credit card dues) फेडून तुमचा कर्जाचा बोजा कमी करा. तुमच्या एकूण कमाईच्या ४०% ते ५०% पेक्षा जास्त रक्कम EMI मध्ये जात नसेल, तर कर्ज देणाऱ्या संस्था तुमच्या अर्जावर सकारात्मक विचार करतात.

३. योग्य आणि स्पष्ट कागदपत्रं (Home Loan Documents)

घराची कागदपत्रं, उत्पन्नाचे पुरावे, बँक स्टेटमेंट आणि इन्कम टॅक्स रिटर्न (ITR/Form 16) यांसारखी कागदपत्रं व्यवस्थित असतील, तर कर्ज देणाऱ्या संस्थेचा विश्वास वाढतो. अधिक माहितीसाठी तुम्ही Home Loan Documentation Guide पाहू शकता.

४. जास्त डाउन पेमेंट भरा

साधारणपणे घराच्या किमतीच्या ८०% ते ९०% कर्ज मिळतं. पण तुमचा क्रेडिट स्कोर कमी असेल, तर तुम्ही स्वतःहून २०% ते ३०% डाऊन पेमेंट भरून कर्जाची रक्कम कमी केल्यास लोन लवकर मंजूर होतं.

५. सह-अर्जदार (Co-applicant) जोडा

चांगली क्रेडिट हिस्ट्री आणि स्थिर उत्पन्न असलेल्या कुटुंबातील व्यक्तीला (उदा. पत्नी, आई-वडील किंवा भाऊ-बहीण) सह-अर्जदार (Co-applicant) म्हणून जोडल्यास तुमची होम लोन मिळण्याची एकूण पात्रता (Home Loan Eligibility) दुप्पट होते.

६. CIBIL रिपोर्टमधील चुका दुरुस्त करा

तुमचा क्रेडिट रिपोर्ट डाऊनलोड करून तपासा. त्यात काही चुकीची माहिती आहे का किंवा फेडलेलं कर्ज अजूनही चालू दाखवतंय का, हे पाहा. चूक आढळल्यास लगेच तक्रार (Dispute) करून तुमचा CIBIL स्कोर सुधारून घ्या.

७. वैयक्तिक दृष्टिकोन असलेल्या वित्तीय संस्था निवडा

फक्त आकडे न पाहता, अर्जदाराची कौटुंबिक पार्श्वभूमी आणि व्यावसायिक वाढ यांची प्रत्यक्ष पाहणी करून कर्ज देणाऱ्या HomeFirst Finance सारख्या कंपन्यांशी संपर्क साधल्यास होम लोन मिळणं सोपं होतं.

सह-अर्जदार जोडणे कधी फायद्याचे ठरू शकते?

तुमचा क्रेडिट स्कोर कमी असल्यास, सह-अर्जदार जोडणे हा तुमची कर्जाची पात्रता त्वरित वाढवण्याचा एक उत्तम मार्ग आहे.

एकत्रित उत्पन्न: सह-अर्जदाराचे उत्पन्नही विचारात घेतले जाते, ज्यामुळे कर्ज घेण्याची क्षमता वाढते.

जोखीम कमी: चांगला क्रेडिट प्रोफाइल असलेला सह-अर्जदार असल्याने, कर्ज देणाऱ्या संस्थेचा परतफेडीबद्दलचा विश्वास वाढतो.

सवलती: महिला सह-अर्जदार जोडल्यास काही कंपन्यांमध्ये व्याजदरात सवलत मिळण्याची शक्यता असते.

आधी क्रेडिट स्कोर सुधारावा की लगेच घर घ्यावे?

या प्रश्नाचे उत्तर शोधण्यासाठी एक सोपी पद्धत:

तातडीची गरज (High Urgency): जर तुम्हाला लगेच घर खरेदी करण्याची गरज असेल आणि डाऊन पेमेंटसाठी चांगली रक्कम तयार असेल, तर तुम्ही चांगल्या उत्पन्नाच्या पुराव्यासह HomeFirst सारख्या कंपन्यांकडे अर्ज करू शकता, जिथे कमी क्रेडिट स्कोर असूनही कर्ज मिळते.

घाई नसेल (Low Urgency): जर तुम्ही घर खरेदीसाठी ६ ते १२ महिने थांबू शकत असाल, तर आधी ३-६ महिने तुमचा CIBIL स्कोर सुधारण्यावर लक्ष केंद्रित करा. तुमचा स्कोर ७५० च्या पुढे गेल्यावर अर्ज केल्यास कमी व्याजदर मिळण्यास मदत होईल.

होम लोनसाठी अर्ज करण्यापूर्वी या चुका टाळा

एकाच वेळी अनेक ठिकाणी अर्ज करणे: एकाच वेळी ४-५ बँकांमध्ये होम लोनसाठी अर्ज केल्यास तुमचा स्कोर आणखी कमी होऊ शकतो.

नवीन कर्ज किंवा क्रेडिट कार्ड घेणे: होम लोनची प्रक्रिया सुरू असताना नवीन पर्सनल लोन किंवा गाडीसाठी कर्ज घेणे टाळा.

EMI भरण्यास उशीर: सध्या चालू असलेल्या कोणत्याही कर्जाचा हप्ता चुकवू नका.