Home Gardening: नर्सरीतून आणलेली झाडं अनेकदा चुकीच्या पद्धतीने लावल्यामुळे सुकतात. त्यांना 'ट्रान्सप्लांट शॉक' बसतो. पण योग्य काळजी घेतल्यास, म्हणजे योग्य माती, पाणी आणि ऊन दिल्यास, ही झाडं दीर्घकाळ हिरवीगार राहू शकतात.
Home Gardening: होम गार्डन म्हणजे घरातील उपलब्ध जागेत, कुंडीत किंवा बाल्कनीत झाडे लावून ताजी फळे, फुले व भाज्या पिकवणे. यासाठी सूर्यप्रकाश, चांगली माती, योग्य पाणी नियोजन आणि सेंद्रिय खतांचा वापर आवश्यक आहे. कोथिंबीर, कढीपत्ता, मिरच्या, टोमॅटो यांसारखी झाडे लावून तुम्ही सुरुवातीलाच तुमची बाग बहरू शकता. नर्सरीतून झाडे घेताना निरोगी मुळे, किडरहित पाने आणि मजबूत खोड असलेले रोप निवडावे. रोप काढताना मुळांना इजा होणार नाही याची काळजी घ्या आणि नवीन ठिकाणी लावल्यानंतर काही दिवस सावलीत ठेवा
आपण मोठ्या हौसेने नर्सरीमधून हिरवीगार, टवटवीत झाडं घरी आणतो, पण काही दिवसांतच ती सुकायला किंवा कोमेजायला लागतात. असं का होतं? यामागे आपली चुकीची काळजी आणि झाड लावण्याची चुकीची पद्धत कारणीभूत असते. माती, पाणी, ऊन आणि 'ट्रान्सप्लांट शॉक'सारख्या छोट्या-छोट्या चुका झाडाच्या आरोग्यावर मोठा परिणाम करतात. पण जर तुम्ही सुरुवातीपासूनच योग्य काळजी घेतली, तर तुमचं झाड दीर्घकाळ हिरवंगार आणि निरोगी राहू शकतं.
ट्रान्सप्लांट शॉक टाळा
नर्सरीतून आणलेल्या झाडांना नव्या वातावरणात अचानक झालेल्या बदलामुळे 'ट्रान्सप्लांट शॉक' बसू शकतो. त्यामुळे त्यांना थेट उन्हात किंवा मोकळ्या जागेत ठेवण्याऐवजी, 2-3 दिवस सावलीत ठेवा. कुंडीत लावताना झाडाच्या मुळांना जास्त धक्का लावू नका. त्यांना हळूहळू नवीन वातावरणाशी जुळवून घेऊ द्या, यामुळे त्यांची वाढ चांगली होईल.

योग्य माती निवडा
अनेक जण नर्सरीतून आणलेलं झाड थेट त्याच मातीसकट कुंडीत लावतात, पण ही पद्धत नेहमीच योग्य नसते. झाडासाठी पाण्याचा चांगला निचरा होणारी माती तयार करा. यासाठी बागेतली माती, वाळू आणि कंपोस्ट खत यांचं योग्य मिश्रण वापरा. कुंडीत पाणी साचून राहिल्यास मुळं सडू शकतात, म्हणून कुंडीच्या तळाशी छिद्र असणं गरजेचं आहे. चांगली माती हे झाडाच्या वाढीचा पाया आहे.
जास्त किंवा कमी पाणी देणे टाळा
झाड कोमेजण्याचं एक मुख्य कारण म्हणजे पाणी देण्याची चुकीची पद्धत. रोजच्या रोज पाणी देण्याची गरज नसते. पाणी देण्यापूर्वी, कुंडीतल्या मातीचा वरचा थर बोटाने तपासा. जर तो कोरडा वाटला, तरच पाणी द्या. जास्त पाण्यामुळे मुळं सडू शकतात, तर कमी पाण्यामुळे पानं कोमेजतात. झाडाच्या चांगल्या आरोग्यासाठी संतुलित पाणी देणं महत्त्वाचं आहे.

उन्हाची गरज समजून घ्या
प्रत्येक झाडाला वेगवेगळ्या प्रमाणात उन्हाची गरज असते. नर्सरीतून झाड विकत घेताना, ते कडक उन्हात, कमी उन्हात की सावलीत चांगलं वाढतं, हे नक्की विचारा. झाडाला चुकीच्या ठिकाणी ठेवल्यास त्याची पानं पिवळी पडू शकतात किंवा उन्हामुळे जळू शकतात. झाडाला योग्य सूर्यप्रकाश मिळाला, तरच ते वेगाने वाढेल आणि हिरवंगार दिसेल.
लगेच खत घालण्याची चूक करू नका
नवीन झाड आणल्या आणल्या लगेच त्यात रासायनिक खत टाकण्याची घाई करू नका. यामुळे झाडाच्या मुळांवर ताण येतो. झाडाला आधी 10-15 दिवस नवीन जागेत सेट होऊ द्या. त्यानंतरच हलकं सेंद्रिय खत किंवा कंपोस्ट खत टाका. झाडाच्या चांगल्या आयुष्यासाठी आणि वाढीसाठी नियमित पण कमी प्रमाणात पोषण देणं गरजेचं आहे.


