Health Tips: एक्सपायर झालेले औषध घेतल्यास काय होते? घेण्यापूर्वी जाणून घ्या
Health Tips: डोकेदुखीमुळे तुम्ही मेडिसिन बॉक्समध्ये गोळी शोधता. ती घेणार इतक्यात गोळीची मुदत संपल्याचे लक्षात येते. मग तुम्ही ती घ्यावी की नाही? मुदत संपलेली औषधे घेतली तर शरीरावर नेमके काय परिणाम होतात, याचा कधी विचार केला आहे का? मग जाणून घ्या….
एक्सपायर झालेली गोळी घ्यावी की फेकून द्यावी?
आपण घरात डोकेदुखी, उलट्या, जुलाब, ताप इत्यादी सामान्य आजारांवरील गोळ्या आणून ठेवतो. आजारपणात मेडिसिन बॉक्स तपासल्यावर लक्षात येते की गोळीची मुदत संपली आहे. जास्त पैसे देऊन आणलेली गोळी फेकून द्यायला मन होत नाही. त्यामुळे, काही होणार नाही असा विचार करून तुम्ही ती गोळी घेता. पण, एक्सपायर झालेली गोळी घ्यावी की फेकून द्यावी? एक्सपायर झालेली गोळी घेतल्यास नक्की काय होते?
एक्सपायरी डेट आवश्यक
भारतात औषध आणि सौंदर्य प्रसाधने कायदा 1940 आणि नियम 1945 अंतर्गत औषधांवर नियंत्रण ठेवले जाते. सर्व गोळ्यांवर एक्सपायरी डेट छापणे देखील याच कायद्यानुसार बंधनकारक आहे. या नियमांनुसार, प्रत्येक औषध कंपनीने आपल्या गोळ्यांवर एक्सपायरी डेट नमूद करणे अनिवार्य आहे. ग्राहकांना एखादी गोळी जास्तीत जास्त किती काळ वापरता येईल हे कळावे, हा यामागील उद्देश आहे. म्हणजेच, मुदत संपलेली गोळी घेणे चांगले नाही.
एक्सपायर झालेले औषध घेतल्यास काय होते?
सर्वच एक्सपायर झालेल्या गोळ्यांचे दुष्परिणाम होतात असे नाही. काही गोळ्या व्यवस्थित काम करू शकतात. पण, कोणती गोळी योग्य आहे आणि कोणती नाही, हे समजणे अशक्य आहे. त्यामुळे, मुदत संपलेल्या गोळ्या घेणे म्हणजे तुमच्या आजारपणाला आणखी आमंत्रण देण्यासारखे आहे. जर गोळीचा दुष्परिणाम झाला तर काय होऊ शकते?
नवीन समस्या निर्माण होऊ शकतात
पहिली गोष्ट म्हणजे एक्सपायर झालेली गोळी कोणताही परिणाम करत नाही. म्हणजेच, तुम्ही ज्या समस्येसाठी गोळी घेतली, त्यावर काहीच उपाय होणार नाही.
दुसरे म्हणजे, गोळी शांत न बसता, समस्या दूर करण्याऐवजी ती वाढवू शकते. तिसरे म्हणजे, शरीरात नसलेल्या नवीन समस्या निर्माण करू शकते.
खूपच गरज म्हणून मुदत संपलेली गोळी घेतल्यास किडनी आणि लिव्हरचे आरोग्य बिघडू शकते. किडनी आणि लिव्हरचे आरोग्य बिघडल्यास, काही रुपये वाचवण्याच्या नादात लाखो रुपयांचे नुकसान होऊ शकते. तुम्हाला कधीही न झालेली ॲलर्जी होऊ शकते. गोळीने तुमच्या पचनक्रियेत अडथळा आणल्यास रोगप्रतिकारशक्ती कमकुवत होऊ शकते.
तारीख तपासायला विसरू नका
आपल्या एका निष्काळजीपणामुळे कितीतरी समस्यांना आमंत्रण मिळू शकते. त्यामुळे प्रत्येक वेळी कोणतीही गोळी खरेदी करताना एक्सपायरी डेट तपासा. मुदत संपलेल्या गोळ्या कोणताही विचार न करता कचरापेटीत टाका. पैसे गेले तरी चालतील, पण आरोग्य हीच खरी संपत्ती आहे हे विसरू नका.
एक्सपायर झालेल्या गोळ्या विकता येत नाहीत
गोळ्यांची मुदत संपलेली असल्यास त्यांची विक्री करणे बेकायदेशीर आहे. त्यामुळे, औषधे खरेदी करतानाच त्यांची एक्सपायरी डेट तपासा. कधीकधी मुदत संपलेली नसली तरी, मेडिकल स्टोअर्स ती योग्य वातावरणात किंवा आवश्यक तापमानात साठवत नाहीत. त्यामुळे त्यांचा प्रभाव कमी होतो. म्हणून, उत्पादकाच्या सूचनेनुसार मेडिकल स्टोअर्स औषधे योग्य तापमानात साठवत आहेत की नाही, हे नियंत्रण मंडळाने पाहणे आवश्यक आहे.
एक्सपायर झालेल्या औषधांचे काय करावे?
मुदत संपलेली औषधे फेकून द्यावीत. पण, निष्काळजीपणाने ती कुठेही फेकू नयेत. कारण ती रसायने असतात. फेकलेली औषधे मुलांच्या हाती लागल्यास किंवा प्राण्यांच्या पोटात गेल्यास धोका निश्चित आहे. त्यामुळे, गोळी असेल तर ती कव्हरसकट कुटून पावडर करा आणि सुक्या कचऱ्यात किंवा धोकादायक कचऱ्यात टाका. सिरप असेल तर ते टॉयलेटमध्ये टाकून फ्लश करा.
