BMC Election : निवडणुकीवर कोट्यवधी रुपये खर्च करणाऱ्या नगरसेवकांना किती पगार असतो? इतर भत्ते किती?

Mumbai Municipal corporation election 2026 : महापालिका निवडणुकीत सर्वच उमेदवारांनी प्रचारासाठी कोट्यवधी रुपये खर्च केल्याचे आकडे आहेत. पण या नगरसेवकांना किती पगार मिळतो, त्यांना भत्ते किती मिळतात, त्यांना काय लाभ असतात, जाणून घ्या.

Image Credit : Social Media

बीएमसीचा वार्षिक डोलारा

मुंबई ही देशाची आर्थिक राजधानी असून तिचे संपूर्ण प्रशासन बृहन्मुंबई महानगरपालिका (BMC) द्वारे चालवले जाते. आशियातील सर्वात मोठ्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांपैकी एक असलेल्या बीएमसीचे वार्षिक बजेट काही लहान देशांच्या एकूण अर्थसंकल्पा इतके प्रचंड असते. साहजिकच, अशा शक्तिशाली महापालिकेवर निवडून जाणाऱ्या नगरसेवकांचे पगार, त्यांना मिळणाऱ्या सोयी-सुविधा आणि अधिकार हा नेहमीच सामान्य जनता आणि उमेदवारांसाठी औत्सुक्याचा विषय राहिला आहे. दरम्यान, महापालिकांची अ, ब, क, ड अशी वर्गवारी असते. त्यानुसार नगरसेवकांना मानधन दिले जाते. अ वर्गवारी असलेल्या नगरसेवकांना जास्त मानधन दिले जाते. तर ड वर्गवारी असलेल्या नगरसेवकांना तुलनेने कमी मानधन असते.

Image Credit : X

आगामी निवडणुकांचे रणशिंग

महाराष्ट्र राज्यातील एकूण २९ महानगरपालिकांच्या निवडणुका १५ जानेवारी २०२६ रोजी नियोजित आहेत. यामध्ये मुंबई महानगरपालिकेची निवडणूक ही केंद्रस्थानी आहे. प्रत्येक राजकीय पक्ष या पालिकेत आपली सत्ता प्रस्थापित करण्यासाठी सर्वस्व पणाला लावत असून, अनेक कार्यकर्ते नगरसेवक पदाची माळ आपल्या गळ्यात पडावी यासाठी प्रयत्नशील आहेत. 

Image Credit : X

नगरसेवकांचे मानधन आणि भत्ते

मुंबई महानगरपालिकेच्या नगरसेवकांना दरमहा ठराविक मानधन आणि त्यासोबतच विविध भत्ते दिले जातात:

• मासिक मानधन: वाढती महागाई आणि कामाचा वाढता व्याप लक्षात घेता, जुलै २०१७ मध्ये नगरसेवकांच्या मानधनात वाढ करण्यात आली. पूर्वी मिळणारे १०,००० रुपये मानधन वाढवून २५,००० रुपये प्रति महिना करण्यात आले.
• बैठक भत्ता: महानगरपालिकेच्या विविध सभा, स्थायी समितीच्या बैठका, महासभा किंवा इतर वैधानिक समित्यांच्या बैठकींना उपस्थित राहिल्याबद्दल नगरसेवकांना स्वतंत्र 'मिटिंग अलाउन्स' (बैठक भत्ता) दिला जातो.
• प्रवास भत्ता: आपल्या प्रभागातून पालिकेच्या मुख्यालयापर्यंतचा प्रवास आणि प्रभागातील कामांच्या पाहणीसाठी नगरसेवकांना प्रवास भत्ताही दिला जातो.

Image Credit : MSN

विकास निधी: प्रभागाच्या प्रगतीचा आधार

केवळ पगार किंवा भत्ता मिळणे एवढ्यावरच नगरसेवकाची जबाबदारी संपत नाही. प्रत्येक नगरसेवकाला त्याच्या प्रभागातील कामांसाठी दरवर्षी 'नगरसेवक स्वेच्छा निधी' (Development Fund) दिला जातो. हा सुमारे १ ते ५ कोटींच्या घरात असतो. या निधीचा वापर प्रामुख्याने खालील कामांसाठी होतो:

• रस्त्यांची दुरुस्ती आणि देखरेख.
• सांडपाणी व्यवस्थापन आणि गटारांची कामे.
• रस्त्यांवरील विद्युत दिवे (स्ट्रीट लाईट्स).
• स्वच्छता आणि सार्वजनिक आरोग्याच्या सुविधा.
• पाणीपुरवठा सुधारणे.
• प्रभागाची गरज आणि तिथली लोकसंख्या यानुसार या निधीचे वाटप केले जाते.

Image Credit : Social Media

लोकशाहीतील महत्त्वाचा दुवा

नगरसेवक हा स्थानिक जनता आणि प्रशासन यांच्यातील महत्त्वाचा दुवा असतो. आपल्या प्रभागातील समस्यांची जाण ठेवून, विकास निधीचा आणि अधिकारांचा योग्य वापर करून ते प्रभागाचा कायापालट करू शकतात. नगरसेवकांना मिळणारे मानधन आणि सुविधा त्यांना त्यांच्या कर्तव्याप्रती सक्रिय ठेवण्यासाठी आणि जनतेच्या समस्या सोडवण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी असतात.