Knee Pain: खाली मांडी घालून जेवण्याची किंवा बसण्याची आपली जुनी सवय आहे. पण तुम्हाला गुडघेदुखी असेल, तर ही सवय तुमच्या सांध्यांवर भयंकर ताण आणून वेदना वाढवू शकते, असा इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे.

मुंबई : जमिनीवर मांडी घालून गप्पा मारणे, जेवणे किंवा पूजा करणे ही आपल्याकडे खूप सामान्य गोष्ट आहे. पण ज्यांना गुडघेदुखी, ऑस्टिओआर्थरायटिस किंवा संधिवात (Rheumatoid arthritis) आहे, त्यांना नेहमी प्रश्न पडतो की आपण मांडी घालून बसावे का? ऑर्थोपेडिक तज्ज्ञ स्पष्ट सांगतात की, जर तुम्हाला सांधेदुखीचा त्रास असेल, तर जमिनीवर मांडी घालून बसणे पूर्णपणे टाळले पाहिजे.

मांडी घालून बसण्याचे धोके

याचं मुख्य कारण म्हणजे, जेव्हा आपण मांडी घालून बसतो, तेव्हा शरीराचं संपूर्ण वजन सांध्यांवर पडतं. यावेळी गुडघे सुमारे १२० ते १४० अंशांपर्यंत दुमडले जातात. यामुळे सांध्यांमधील कार्टिलेजवर (कुर्चा) प्रचंड दाब पडतो. ज्यांचे कार्टिलेज आधीच झिजले आहेत, त्यांच्यासाठी हा दाब वेदना, सूज आणि सांधे आखडण्याची समस्या अनेक पटींनी वाढवतो.

अनेकांना वाटतं की मांडी घालून बसल्याने सांध्यांना चांगला व्यायाम मिळतो. पण, आर्थरायटिसच्या रुग्णांसाठी याचा उलटा परिणाम होतो. जास्त वेळ असे बसल्याने सांध्यांकडे जाणारा रक्तप्रवाह कमी होतो. यामुळे पाय बधीर होतात आणि उठताना भयंकर कळा येतात.

सांध्यांना सूज असलेल्यांसाठी जास्त धोका

विशेषतः, ज्यांच्या सांध्यांना सूज आहे किंवा ज्यांना जिने चढताना त्रास होतो, त्यांच्यासाठी ही स्थिती खूपच धोकादायक आहे. यामुळे सांध्यांची झीज आणखी वेगाने होते. काही वेळा गुडघा 'लॉक' होण्याचा धोकाही असतो. संधिवात असलेल्या रुग्णांच्या सांध्यांमध्ये आधीच सूज असते, त्यांनी जमिनीवर बसल्यास ही सूज आणखी वाढते.

मग आर्थरायटिसच्या रुग्णांनी कसे बसावे? डॉक्टर नेहमी खुर्चीवर बसण्याचा सल्ला देतात. खुर्चीवर बसताना गुडघे ९० अंशाच्या कोनात राहतात, ज्यामुळे सांध्यांवरचा दाब कमी होतो. खुर्चीची उंची अशी असावी की पाय जमिनीवर सपाट राहतील आणि गुडघे नितंबांपेक्षा थोडे खाली असतील. जर जमिनीवर बसणे भागच असेल, तर पाय पुढे पसरून किंवा भिंतीला टेकून बसावे.

पाय पसरून बसणे हा उत्तम पर्याय

पण, अशा स्थितीतही खूप वेळ बसू नये. एकाच जागी जास्त वेळ बसून राहणे टाळा. दर ३०-४० मिनिटांनी उठून थोडे चालावे. गुडघ्याखाली उशी ठेवून पाय सरळ पसरून बसणे हा एक चांगला पर्याय आहे. योग्य पद्धतीने बसण्यासोबतच, वजन नियंत्रणात ठेवणे, नियमित फिजिओथेरपी करणे आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्याचे पालन करणे गुडघेदुखी कमी करण्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहे, हे नेहमी लक्षात ठेवा.