पंखा साफ करायचा म्हणजे शिडीवर चढून कसरत करावी लागते. पण आता त्याची गरज नाही. घरातल्याच काही सोप्या वस्तू, जसं की उशीचं कव्हर किंवा व्हॅक्युम क्लिनर वापरून, जमिनीवर उभं राहून पंखा कसा स्वच्छ करायचा, ते जाणून घेऊया.
घरात फिरणाऱ्या पंख्याच्या पात्यांवर धूळ जमा होणं ही एक सामान्य गोष्ट आहे. पण ते साफ करायचं म्हटलं की अनेकांना कंटाळा येतो. शिडी शोधा, त्यावर चढा आणि जीव धोक्यात घालून साफसफाई करा... हा सगळा व्यापच नकोसा वाटतो. पण आता ही चिंता सोडा. जमिनीवर सुरक्षितपणे उभं राहून तुम्ही तुमचा सिलिंग फॅन अगदी नव्यासारखा चमकवू शकता. त्यासाठी काही सोप्या पद्धती पाहूया.
पंखा साफ करण्यासाठी ही आहेत भारी जुगाड
यासाठी घरातली एक जुनी उशीची खोळ (कव्हर) खूप कामी येते. एक लांब झाडू किंवा मॉपच्या दांड्याला हे कव्हर लावा आणि रबर बँडने घट्ट बांधा. आता याने पंख्याचं प्रत्येक पात साफ करा. यामुळे सगळी धूळ खाली न सांडता थेट त्या कव्हरमध्येच जमा होईल.
याशिवाय, बाजारात 'एक्सटेंडेबल डस्टर' मिळतात, ज्यांची लांबी कमी-जास्त करता येते. याचं डोकं वाकवून तुम्ही पात्यांच्या वरची आणि खालची बाजू सहज स्वच्छ करू शकता. तुमच्याकडे लांब पाईपवाला व्हॅक्युम क्लिनर असेल, तर मग उत्तमच! तो सगळी धूळ हवेत न उडवता थेट शोषून घेईल.
या गोष्टी लक्षात ठेवा
स्वयंपाकघराजवळच्या पंख्यावर तेलकट धूळ जमा झालेली असते. हे साफ करण्यासाठी, पाणी आणि व्हाईट व्हिनेगर समान प्रमाणात मिसळून त्या मिश्रणात कापड थोडं ओलं करून पुसा. पण एक गोष्ट लक्षात ठेवा, कोणतंही द्रव थेट पंख्याच्या मोटरवर स्प्रे करू नका. हे खूप महत्त्वाचं आहे.
साफसफाई सुरू करण्यापूर्वी पंख्याखाली जुनं वर्तमानपत्र किंवा बेडशीट अंथरा. यामुळे तुमचं काम कमी होईल. तसंच, साफ करताना पात्यांवर जास्त जोर देऊन घासू नका. यामुळे पाती वाकडी होऊ शकतात आणि नंतर पंखा चालताना विचित्र आवाज येऊ शकतो किंवा तो हलू शकतो.
धूळ लवकर जमा होऊ नये म्हणून वापरा फॅब्रिक सॉफ्टनर
सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे वीजपुरवठा बंद करणे. फक्त बटण बंद करू नका, तर शक्य असल्यास मेन बॉक्समधून (MCB) वीज कनेक्शन बंद करूनच कामाला सुरुवात करा. हे जास्त सुरक्षित आहे. दर दोन-तीन महिन्यांतून एकदा अशी स्वच्छता केली, तर जास्त घाण साचणार नाही आणि तुमचं कामही सोपं होईल.
पंख्याच्या पात्यांवर धूळ चिकटण्याचं मुख्य कारण म्हणजे 'स्टॅटिक इलेक्ट्रिसिटी' (स्थिर वीज). पंख्याची पाती हवेत फिरताना होणाऱ्या घर्षणामुळे ही वीज तयार होते आणि धुळीला आकर्षित करते. व्हिनेगर किंवा साबणाच्या पाण्याने पंखा पुसून झाल्यावर, एका मऊ कापडावर फॅब्रिक सॉफ्टनरचे काही थेंब किंवा थोडंसं कार वॅक्स घ्या आणि पात्यांवर हलक्या हाताने लावा. यामुळे पात्यांवर स्थिर वीज तयार होण्याचं प्रमाण कमी होतं आणि नेहमीपेक्षा जास्त काळ पंखा धुळीशिवाय स्वच्छ राहतो.
