How US Navy SEALs Rescued an F-15 Pilot from Iran : इराणने अमेरिकेचं F-15 विमान पाडल्यानंतर पायलट शत्रूच्या हद्दीत अडकला. स्वतःला वाचवण्यासाठी तो जवळपास ७००० फूट उंच डोंगरावर चढला. यामुळे लपायला मदत झाली, पण बचावकार्य खूपच अवघड झालं.
How US Navy SEALs Rescued an F-15 Pilot from Iran : अमेरिका आणि इराण यांच्यात तणाव वाढत असताना, एका हॉलिवूड सिनेमालाही लाजवेल अशी एका अमेरिकन पायलटच्या सुटकेची कहाणी समोर आली आहे. इराणने अमेरिकेचं F-15 ईगल फायटर जेट पाडल्यानंतर त्याचा पायलट शत्रूच्या हद्दीत तब्बल दोन दिवस लपून राहिला. त्यानंतर अमेरिकेने एका अत्यंत धाडसी लष्करी कारवाईत या पायलटची सुटका केली.
विमान कोसळताच पायलटने स्वतःला बाहेर 'इजेक्ट' करून घेतलं. हा पायलट एक वरिष्ठ कर्नल रँकचा अधिकारी होता. पॅराशूटच्या मदतीने तो इराणच्या जमिनीवर उतरला. त्यावेळी त्याच्याजवळ फक्त एक पिस्तुल, थोडं खाण्यापिण्याचं सामान, एक लोकेटर बीकन (location beacon) आणि सुरक्षितपणे संपर्क साधण्यासाठी एक डिव्हाइस होतं. लष्करी प्रशिक्षणात (SERE - Survival, Evasion, Resistance, and Escape) शिकलेले धडे त्याने तंतोतंत पाळले. त्यामुळेच त्याची सुटका होऊ शकली. विमान जिथे कोसळलं, तिथून तो लगेच दूर निघून गेला, कारण त्याला माहित होतं की शत्रू सर्वात आधी तिथेच पोहोचेल. त्यानंतर तो डोंगराळ भागातील एका दरीत जाऊन लपला.
स्वतःचा जीव वाचवण्याच्या प्रयत्नात हा पायलट जवळपास ७००० फूट उंच डोंगरावर चढला. म्हणजे आपल्या कळसूबाई शिखरापेक्षाही जास्त उंच. यामुळे त्याला लपायला चांगली जागा मिळाली, पण बचाव पथकासाठी हे काम खूपच अवघड झालं. हा दुर्गम भाग त्याच्यासाठी एकाच वेळी कवच आणि आव्हान बनला होता. एकीकडे पायलट जीव वाचवण्यासाठी धडपडत होता, तर दुसरीकडे इराणची इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कोअर (IRGC) आणि इतर सैन्य या पायलटचा शोध घेत होते. अधिकाऱ्यांनी सामान्य नागरिकांनाही या पायलटला शोधण्यात मदत करण्याचं आवाहन केलं होतं.
धोका माहीत असूनही, अमेरिकन पायलटने आपलं लोकेशन सांगणारं बीकन खूप कमी वेळा वापरलं. कारण त्याचे सिग्नल शत्रू शोधू शकत होता. त्याऐवजी, त्याने अमेरिकन सैन्याशी संपर्क साधण्यासाठी एनक्रिप्टेड कम्युनिकेशन सिस्टीमचा वापर केला. यामुळे अमेरिकन सैन्याला त्याचं लोकेशन कोणालाही न कळू देता ट्रॅक करता आलं. याच दरम्यान, अमेरिकेच्या गुप्तचर यंत्रणांनी इराणच्या सैन्याला भरकटवण्यासाठी एक योजना आखली. त्यांनी अशी खोटी बातमी पसरवली की, हरवलेला पायलट सापडला आहे आणि त्याला दुसऱ्या ठिकाणी हलवण्यात आलं आहे.
ही युक्ती यशस्वी झाली. इराणच्या सैन्याचं लक्ष मूळ जागेवरून दुसरीकडे गेलं. यामुळे अमेरिकन सैन्याला बचाव मोहिमेची योजना आखण्यासाठी आणि ती पार पाडण्यासाठी पुरेसा वेळ मिळाला. असंही म्हटलं जातंय की, पायलटच्या लपण्याच्या जागेजवळ आलेल्या इराणी वाहनांच्या ताफ्यावर अमेरिकन विमानांनी हल्लाही केला होता. पायलटचं नेमकं ठिकाण कळताच, अमेरिकेने मोठ्या तयारीनिशी बचाव मोहीम सुरू केली. या मोहिमेत स्पेशल कमांडो आणि अनेक विमानं सहभागी झाली होती. रिपोर्ट्सनुसार, 'नेव्ही सील टीम सिक्स' सारख्या एलिट युनिट्सचाही यात सहभाग होता. अमेरिकेचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या मोहिमेचं वर्णन 'अमेरिकेच्या इतिहासातील सर्वात धाडसी बचाव मोहिमांपैकी एक' असं केलं होतं.
या मोहिमेदरम्यान अमेरिकन सैन्याला इराणी सैन्याला रोखण्यासाठी हल्ला करावा लागला. या कारवाईत आपलं नुकसान झाल्याचं इराणी माध्यमांनी म्हटलं होतं. अखेर, या पायलटला सुरक्षितपणे इराणच्या बाहेर काढण्यात आलं. विमान कोसळताना आणि त्यानंतर वाचण्याच्या प्रयत्नात जखमी झालेल्या या पायलटची प्रकृती आता सुधारत असल्याचं अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी सांगितलं. एका सैनिकाचा कठीण परिस्थितीत जगण्याचा संघर्ष, शत्रूला चकवण्यासाठी गुप्तचर यंत्रणांची खेळी आणि मोठ्या लष्करी ताकदीने केलेली बचाव मोहीम, अशा आधुनिक युद्धाच्या अनेक बाजू या घटनेने समोर आणल्या आहेत.


