ब्राझीलच्या ४९ वर्षीय एडिमर मार्टिन्सने आपल्या टिकटॉक गर्लफ्रेंडला भेटण्यासाठी सगळं काही विकलं आणि १२०० मैलांचा प्रवास केला. पण तिथे पोहोचल्यावर त्याला समजलं की ती मुलगी खरी नसून फक्त एक AI कॅरेक्टर आहे. या खोट्या प्रोफाईलवर ती स्वतःला जोडीदाराच्या शोधात असलेली शेतकरी मुलगी सांगत होती.
ब्राझीलच्या ईशान्येकडील मारान्हो (Maranhão) शहरात राहणाऱ्या एडिमर मार्टिन्स या ४९ वर्षीय गवंड्याने प्रेमासाठी चक्क आपलं सगळं घरदार विकलं. सोशल मीडियावरून ओळख झालेल्या आपल्या प्रेयसीला भेटण्यासाठी त्याने १२०० मैलांचा प्रवास केला. पण ज्या मुलीशी लग्न करण्याची तो स्वप्नं पाहत होता, ती प्रत्यक्षात अस्तित्वातच नसल्याचं त्याला तिथे गेल्यावर समजलं. ती मुलगी म्हणजे केवळ एक आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) ने तयार केलेलं कॅरेक्टर होतं. या धक्क्याने ब्राझीलचा एडिमर पूर्णपणे कोलमडून गेला.
ऑनलाईन ओळखीवर आंधळेपणाने विश्वास ठेवणं किती महागात पडू शकतं, हे या घटनेवरून पुन्हा एकदा समोर आलं आहे. प्रोफाईलमागच्या खऱ्या व्यक्तीची ओळख न पटवता लोक भावनिकदृष्ट्या कसे अडकतात, याचं हे एक उत्तम उदाहरण आहे.
ऑनलाईन गर्लफ्रेंडला भेटण्यासाठी विकलं सगळं सामान
एडिमर मार्टिन्सला २०२० मध्ये सोशल मीडियावर जेसिका ऑलिव्हेरा नावाच्या एका मुलीचं प्रोफाईल दिसलं. ती खरोखरच अस्तित्वात आहे, यावर त्याचा ठाम विश्वास होता. तिच्याशी ऑनलाईन बोलताना तो भावनिकदृष्ट्या इतका गुंतला की त्याने तिला प्रत्यक्ष भेटण्याचा निर्णय घेतला.
एडिमरने ९ ऑक्टोबरला आपलं सगळं सामान विकलं आणि आग्नेय ब्राझीलमधील मिनास गेराईस राज्याची राजधानी बेलो होरिझोंटे (Belo Horizonte) गाठण्यासाठी बस पकडली. ११ ऑक्टोबरला तो या शहरात पोहोचला, तेही याच आशेवर की हीच मुलगी आपली पत्नी बनेल.
या प्रवासासाठी आपण आपलं सर्वस्व पणाला लावल्याचं एडिमरने सांगितलं. पण जेव्हा तो तिथे पोहोचला आणि त्याला ती मुलगी सापडली नाही, तेव्हा त्याच्या सगळ्या आशा मावळल्या.
शेवटी मदत मागण्यासाठी त्याने एका स्थानिक रेडिओ स्टेशन गाठलं. तिथे गेल्यावर त्याला सांगण्यात आलं की, तो ज्या मुलीला शोधत आहे, ती या जगात अस्तित्वातच नाही.
AI ने बनवलेल्या 'शेतकरी मुली'ने दिलेलं पैशांचं आमिष
एडिमर ज्या मुलीला भेटायला गेला होता, तिचे व्हिडिओ एका टिकटॉक अकाऊंटवर पोस्ट केले जायचे. @JessicaFazendeira नावाच्या या अकाऊंटचे तब्बल ३ लाख फॉलोअर्स होते. या अकाऊंटवर दिसणारी मुलगी प्रत्यक्षात AI ने तयार केलेलं एक कॅरेक्टर होतं. ती स्वतःला एक शेतकरी मुलगी सांगायची, जिच्याकडे स्वतःचं फार्महाऊस आहे आणि तिला तिथे सोबत राहण्यासाठी एका जोडीदाराची गरज आहे.
एका व्हिडिओमध्ये (जो नंतर डिलीट करण्यात आला) तिने असाही दावा केला होता की, तिला असा जोडीदार हवाय ज्याचा सर्व खर्च ती उचलेल आणि त्याला काम करण्याची कोणतीही गरज पडणार नाही.
याच भूलथापांना बळी पडून एडिमरला वाटलं की ती मुलगी खरी आहे. अकाऊंटची लोकप्रियता आणि व्हिडिओमधला जिवंतपणा पाहून कुणालाही ती खरीच वाटेल अशी परिस्थिती होती, पण सत्य काही वेगळंच होतं.
अकाऊंट चालवणाऱ्याने दिली AI ची कबुली
या सगळ्या वादानंतर, ते टिकटॉक अकाऊंट चालवणाऱ्या व्यक्तीने एक व्हिडिओ पोस्ट करून स्पष्टीकरण दिलं. त्याने कबूल केलं की, व्हिडिओमध्ये दिसणारी मुलगी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा वापर करून बनवली होती. तसेच, आपण एडिमरशी कधीही थेट संवाद साधला नाही किंवा त्याला बेलो होरिझोंटेला बोलावले नाही, असा दावाही त्याने केला.
व्यावसायिक फायद्यासाठी आणि अकाऊंटची रीच वाढवण्यासाठी हे प्रोफाईल तयार केल्याचं त्याने सांगितलं. या संपूर्ण प्रकारामुळे आपल्यालाही धक्का बसल्याचं तो म्हणाला.
या खुलाशामुळे हे स्पष्ट झालं की, एडिमर ज्या मुलीला आपली भावी पत्नी मानत होता, ती केवळ एक आभासी प्रतिमा होती. सोशल मीडियावर खऱ्या माणसांसारखे दिसणारे AI कॅरेक्टर्स लोकांची कशी दिशाभूल करू शकतात, हे या घटनेने दाखवून दिलं आहे.
पैसे संपल्याने ब्राझिलियन व्यक्तीची मदतीसाठी धाव
ती मुलगी न सापडल्याने आणि जवळचे सगळे पैसे संपल्याने एडिमरने मदतीसाठी बेलो होरिझोंटे सिटी हॉल गाठलं. तिथे त्याने एका सोशल वर्करशी संवाद साधला. एकटेपणाला कंटाळून एका जोडीदाराच्या शोधात आपण इतक्या लांबचा प्रवास केल्याचं त्याने सांगितलं.
त्यानंतर त्याला त्याच्या घरी परतण्यासाठी मदत देण्यात आली. प्रवासासाठी सगळं सामान विकल्यामुळे आता त्याला आर्थिक आणि मानसिक अशा दोन्ही संकटांचा सामना करावा लागत आहे.
आपल्या या अनुभवाबद्दल बोलताना एडिमरने तीव्र दुःख व्यक्त केलं. ज्या नात्यावर आपण इतका विश्वास ठेवला, ते पूर्णपणे खोटं निघाल्यामुळे तो खूप निराश झाला आहे.
तरीही खऱ्या प्रेमाची आशा कायम
इतकी मोठी फसवणूक होऊनही एडिमरने खऱ्या प्रेमाची आशा सोडलेली नाही. सध्या तो आपल्या एका नातेवाईकाकडे राहत असून, भविष्यात पुन्हा बेलो होरिझोंटेला जाऊन खऱ्या आयुष्यातला जोडीदार शोधण्याचा त्याचा विचार आहे.
त्याची ही कहाणी ऑनलाईन नातेसंबंध जोडताना किती काळजी घेणं गरजेचं आहे, याची आठवण करून देते. विशेषतः जेव्हा समोरच्या व्यक्तीची खरी ओळख पटवणं कठीण असतं. आजकाल AI ने तयार केलेले फोटो आणि व्हिडिओ इतके खरे वाटतात की, सामान्य युजर्सना खऱ्या आणि खोट्या प्रोफाईलमधला फरक ओळखणं कठीण होऊन बसलं आहे.
डिजिटल जगातल्या नात्यांवर विश्वास ठेवून कोणतेही मोठे आर्थिक किंवा वैयक्तिक निर्णय घेण्यापूर्वी समोरच्या व्यक्तीची खरी ओळख पटवणं किती महत्त्वाचं आहे, हेच या घटनेवरून सिद्ध होतं.
