ऑनलाईन डिमॅट अकाउंट उघडण्याची प्रक्रिया आता खूप सोपी आणि डिजिटल झाली आहे. घरबसल्या डिमॅट अकाउंट कसं उघडायचं, यासाठी लागणारी कागदपत्रे आणि संपूर्ण प्रक्रिया आपण या गाईडमध्ये सोप्या भाषेत समजून घेणार आहोत.
मुंबई : आता ऑनलाईन डिमॅट अकाऊंट उघडण्याची प्रक्रिया पूर्णपणे डिजिटल झाली आहे. ब्रोकर आणि त्यांच्या व्हेरिफिकेशनच्या नियमांनुसार तुम्ही ही प्रक्रिया पूर्ण करू शकता. यासाठी तुम्हाला कोणत्याही शाखेत जाण्याची गरज नाही. तुम्ही तुमच्या स्मार्टफोन किंवा कॉम्प्युटरवरून घरबसल्या अकाउंट उघडू शकता. अर्थात, काही प्रकरणांमध्ये अतिरिक्त कागदपत्रे किंवा व्हेरिफिकेशनची गरज भासू शकते.
मोतीलाल ओसवाल (Motilal Oswal) सोबत ऑनलाईन डिमॅट अकाउंट कसं उघडायचं, यासाठी कोणती कागदपत्रे लागतात आणि व्हेरिफिकेशन कसं होतं, याची स्टेप-बाय-स्टेप माहिती आपण या गाईडमध्ये पाहणार आहोत.
डिमॅट अकाउंट म्हणजे नेमकं काय?
डिमॅट अकाउंट हे तुमच्या गुंतवणुकीसाठी एका डिजिटल लॉकरसारखं काम करतं. पूर्वीसारखे शेअर्सचे कागदी सर्टिफिकेट सांभाळण्याची आता गरज नाही. तुमचे शेअर्स इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपात डिपॉझिटरी पार्टिसिपंट (DP) कडे सुरक्षित राहतात. मोतीलाल ओसवाल हे अशाच एका DP चं उदाहरण आहे, जे नॅशनल सिक्युरिटीज डिपॉझिटरी लिमिटेड (NSDL) किंवा सेंट्रल डिपॉझिटरी सर्व्हिसेस (इंडिया) लिमिटेड (CDSL) सारख्या डिपॉझिटरीशी जोडलेले असतात.
यामुळे शेअर्स इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने ठेवणं आणि ट्रान्सफर करणं खूप सोपं होतं. शिवाय, कागदी सर्टिफिकेट हरवण्याची, चोरीला जाण्याची किंवा खराब होण्याची भीती उरत नाही.
डिमॅट अकाउंट उघडण्यासाठी आवश्यक पात्रता
भारतात डिमॅट अकाउंट उघडण्यासाठी तुम्हाला काही पात्रता आणि KYC चे नियम पूर्ण करावे लागतात. सर्वसामान्य लोकांसाठीचे मुख्य नियम खालीलप्रमाणे आहेत:
रहिवासी दर्जा: भारतीय नागरिक नेहमीच्या प्रक्रियेतून अकाउंट उघडू शकतात. अनिवासी भारतीयांना (NRIs) मात्र वेगळ्या प्रक्रियेचा अवलंब करावा लागतो आणि त्यांच्यासाठी काही अतिरिक्त नियम असतात.
वय: १८ वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाची कोणतीही व्यक्ती स्वतःचं डिमॅट अकाउंट उघडून ते चालवू शकते. १८ वर्षांखालील मुलांच्या (मायनर) नावेही अकाउंट उघडता येतं, पण ते चालवण्याचा अधिकार त्यांच्या पालकांना किंवा कायदेशीर पालकांना असतो.
पॅन कार्ड: डिमॅट अकाउंट उघडण्यासाठी तुमच्याकडे वैध पॅन (PAN) कार्ड असणं अत्यंत आवश्यक आहे.
मोबाईल नंबर: संपर्क आणि व्हेरिफिकेशनसाठी एक चालू मोबाईल नंबर लागतो. जर तुम्ही आधार-बेस्ड ई-केवायसी (e-KYC) करत असाल, तर आधारशी लिंक असलेला मोबाईल नंबर जवळ असणं गरजेचं आहे, कारण त्यावरच OTP येतो.
बँक अकाउंट: पैशांचे व्यवहार आणि सेटलमेंट करण्यासाठी डिमॅट अकाउंटला बँक अकाउंट लिंक करावं लागतं. त्यासाठी बँक खात्याचा तपशील आणि पुरावा द्यावा लागतो.
डिमॅट अकाउंटसाठी लागणारी कागदपत्रे
अकाउंट उघडण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यापूर्वी खालील कागदपत्रे आणि माहिती तयार ठेवा.
आवश्यक कागदपत्रे
पॅन कार्ड - पॅन कार्डचा स्पष्ट फोटो किंवा कॉपी.
ओळख आणि पत्त्याचा पुरावा - आधार कार्ड किंवा व्हेरिफिकेशन प्रक्रियेनुसार चालणारं दुसरं कोणतंही अधिकृत ओळखपत्र.
बँकेचा पुरावा - कॅन्सल केलेला चेक किंवा बँक अकाउंटचा तपशील दाखवणारं अलीकडचं बँक स्टेटमेंट.
मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी - व्हेरिफिकेशन, संपर्क आणि अकाउंटच्या अपडेट्ससाठी.
फोटो - प्रक्रियेदरम्यान गरज लागल्यास तुमचा अलीकडचा पासपोर्ट साईझ फोटो.
पर्यायी किंवा अटींनुसार लागणारी कागदपत्रे -
उत्पन्नाचा पुरावा - जर तुम्हाला फ्युचर्स अँड ऑप्शन्स (F&O) सारखे ट्रेडिंग सेगमेंट सुरू करायचे असतील, तर उत्पन्नाचा पुरावा द्यावा लागतो. ब्रोकरचे नियम आणि कायद्यानुसार कोणती कागदपत्रे चालतील हे ठरतं.
पत्त्याचा अतिरिक्त पुरावा - जर तुमच्या सध्याच्या कागदपत्रांवर तुमचा नवा पत्ता नसेल, तर तुम्हाला पासपोर्ट किंवा मतदान कार्ड यांसारखा दुसरा पुरावा द्यावा लागू शकतो.
तुमची प्रोफाईल, तुम्ही निवडलेल्या सेवा आणि अकाउंट उघडण्याच्या प्रक्रियेनुसार कागदपत्रांची नेमकी यादी थोडीफार बदलू शकते.
मोतीलाल ओसवालमध्ये ऑनलाईन डिमॅट अकाउंट उघडण्याची स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया
मोतीलाल ओसवालमध्ये ऑनलाईन डिमॅट अकाउंट उघडण्यासाठी तुम्हाला खालील सोप्या स्टेप्स फॉलो कराव्या लागतील:
स्टेप १ - मोतीलाल ओसवालची वेबसाईट किंवा ॲप उघडा
मोतीलाल ओसवालच्या अधिकृत वेबसाईटवर जा आणि अकाउंट ओपनिंगचा पर्याय निवडा. तुम्ही त्यांच्या अधिकृत मोबाईल ॲपवरूनही अकाउंट उघडू शकता.
स्टेप २ - तुमची प्राथमिक माहिती भरा
तुमचा मोबाईल नंबर टाका आणि OTP द्वारे तो व्हेरिफाय करा. तुमचा ईमेल आयडी आणि विचारलेली इतर माहिती भरा. व्हेरिफिकेशनच्या पद्धतीनुसार तुम्हाला पॅन आणि आधार कार्डची माहितीही द्यावी लागेल.
स्टेप ३ - आधार ई-केवायसी (e-KYC) पूर्ण करा
जर आधार-बेस्ड ई-केवायसीचा पर्याय उपलब्ध असेल, तर सूचनांनुसार तुमची ओळख पटवून घ्या. यासाठी तुमच्या आधारशी लिंक असलेल्या मोबाईल नंबरवर एक OTP येईल, तो तुम्हाला टाकावा लागेल.
स्टेप ४ - ऑनलाईन ॲप्लिकेशन फॉर्म भरा
तुमचं पूर्ण नाव, जन्मतारीख, व्यवसाय आणि उत्पन्नाची मर्यादा यांसारखी वैयक्तिक माहिती फॉर्ममध्ये भरा.
त्यानंतर, तुमच्या बँक अकाउंटचा नंबर आणि IFSC कोड टाका. अकाउंट उघडण्यासाठी लागणारी इतर सर्व माहिती पूर्ण करा.
स्टेप ५ - आवश्यक कागदपत्रे सबमिट करा
तुमचं पॅन कार्ड, ओळख आणि पत्त्याचा पुरावा, बँकेचा पुरावा आणि इतर विचारलेल्या कागदपत्रांचे स्पष्ट फोटो किंवा स्कॅन कॉपी अपलोड करा.
अपलोड केलेली कागदपत्रे स्पष्ट वाचता येत आहेत आणि ती तुम्ही फॉर्ममध्ये भरलेल्या माहितीशी जुळत आहेत, याची खात्री करा.
स्टेप ६ - ॲप्लिकेशन ई-साइन (E-Sign) करा
आधार-बेस्ड ई-साइनसारख्या अधिकृत पद्धतीचा वापर करून इलेक्ट्रॉनिक सहीची प्रक्रिया पूर्ण करा. सूचना फॉलो करून तुमचं ॲप्लिकेशन सबमिट करा.
स्टेप ७ - आयडेंटिटी व्हेरिफिकेशन पूर्ण करा
ओळख पटवण्याची प्रक्रिया पूर्ण करा. यामध्ये व्हिडिओ-बेस्ड व्हेरिफिकेशन किंवा इतर अधिकृत पद्धतीचा समावेश असू शकतो. प्रक्रियेदरम्यान दिलेल्या सूचनांचं पालन करा जेणेकरून व्हेरिफिकेशन व्यवस्थित पूर्ण होईल.
स्टेप ८ - अकाउंट ॲक्टिव्हेट होण्याची वाट पाहा
तुमचा अर्ज आणि कागदपत्रांची पडताळणी होऊन ती मंजूर झाली की, तुम्हाला कन्फर्मेशन मिळेल. यामध्ये तुमचा DP ID, क्लायंट ID आणि लॉगिनची माहिती दिली जाईल.
अकाउंट ॲक्टिव्हेट होण्यासाठी किती वेळ लागेल, हे व्हेरिफिकेशन आणि ब्रोकरच्या मंजुरीवर अवलंबून असतं. अधिकृत संपर्क माध्यमांद्वारे तुम्ही तुमच्या अर्जाचं स्टेटस तपासू शकता.
थोडक्यात सांगायचं तर -
ऑनलाईन डिमॅट अकाउंट उघडल्यामुळे भारतीय शेअर बाजारात गुंतवणूक सुरू करणं खूप सोपं होतं. कागदपत्रे तयार ठेवून, अचूक माहिती देऊन आणि व्हेरिफिकेशनच्या स्टेप्स पूर्ण करून तुम्ही ही प्रक्रिया अगदी सहज पार पाडू शकता.
तुमचं अकाउंट मंजूर आणि ॲक्टिव्हेट झाल्यावर, तुम्ही तुमचे शेअर्स इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपात ठेवू शकता. जर तुमच्याकडे ट्रेडिंग अकाउंटही असेल, तर तुम्ही उपलब्ध सुविधांचा वापर करून शेअर्सची खरेदी-विक्री करू शकता.
जर तुम्ही गुंतवणुकीसाठी तयार असाल, तर मोतीलाल ओसवालच्या अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या. तिथे तुम्हाला अकाउंट उघडण्याची सध्याची प्रक्रिया, नियम आणि चार्जेसची सविस्तर माहिती मिळेल.
