Gold Making Charges : सोनं खरेदी करताना या खर्चांकडेही लक्ष द्या; GST चं गणित काय?

Gold Jewellery Cost: तुम्ही फक्त आजचा सोन्याचा भाव बघून दागिने खरेदी करायला जाताय का? पण सोन्याच्या मूळ किमतीव्यतिरिक्त घडणावळ (मेकिंग चार्जेस), घट (वेस्टेज), हॉलमार्क फी आणि GST असे अनेक खर्च तुम्हाला द्यावे लागतात.

Image Credit : our own

सोन्याच्या दागिन्यांचं गणित

तुम्ही सोन्याचे दागिने खरेदी करताना फक्त आजचा बाजारभाव गृहीत धरून चालणार नाही. दागिन्यांच्या मूळ किमतीत घट (वेस्टेज), घडणावळ (मेकिंग चार्जेस), हॉलमार्क फी आणि GST जोडला जातो. चेन्नईमध्ये १ नोव्हेंबर २०२६ रोजी २२ कॅरेट सोन्याचा प्रति ग्रॅम भाव १२,७३० रुपये होता. यानुसार १० ग्रॅम सोन्याची मूळ किंमत १,२७,३०० रुपये होते. तर एका सॅव्हरिनची (८ ग्रॅम) किंमत १,०१,८४० रुपये होते. या मूळ किमतीत अतिरिक्त शुल्क जोडले गेल्यावर दागिन्यांचं अंतिम बिल वाढतं.

Image Credit : our own

घट (Wastage) म्हणजे काय? किती खर्च येतो?

सोनार सोन्याला दागिन्यांचा आकार देताना डिझाईन करणे, कोरीव काम आणि पॉलिशिंग करतात. या प्रक्रियेत वाया जाणाऱ्या सोन्याची किंमत ग्राहकांकडून 'घट' (वेस्टेज) म्हणून वसूल केली जाते. दागिन्यांच्या डिझाईननुसार ही घट साधारणपणे ३ ते १० टक्क्यांपर्यंत असते. १० ग्रॅम सोन्यावर ५ टक्के घट धरल्यास तुम्हाला ६,३६५ रुपये अतिरिक्त मोजावे लागतात. साध्या अंगठी किंवा चेनसाठी हा खर्च कमी असतो, तर नाजूक डिझाईनच्या दागिन्यांसाठी तो जास्त असतो.

Image Credit : our own

घडणावळ (Making Charges) आणि हॉलमार्क फी

कारागीर दागिने घडवण्यासाठी जी मेहनत घेतात, त्यासाठी घडणावळ (मेकिंग चार्जेस) आकारली जाते. प्रति ग्रॅम ५०० रुपये मजुरी धरल्यास, १० ग्रॅमसाठी ५,००० रुपये खर्च येतो. डिझाईननुसार हा खर्च बदलतो. याशिवाय, सोन्याची शुद्धता प्रमाणित करणाऱ्या BIS हॉलमार्कसाठी सप्टेंबर २०२६ पासून प्रति दागिना ७५ रुपये फी निश्चित केली आहे. एका कंसाइनमेंटसाठी किमान फी २०० रुपये आहे. जुने सोने वितळवून नवीन दागिने बनवताना शुद्धता तपासणी, वितळवणे आणि घटीचा अतिरिक्त खर्चही येऊ शकतो.

Image Credit : our own

३ टक्के GST चं गणित कसं असतं?

तुम्ही सोन्याचे दागिने खरेदी करता, तेव्हा सोन्याची मूळ किंमत, घट आणि घडणावळ या सर्व गोष्टी मिळून तयार होणाऱ्या एकूण रकमेवर ३ टक्के GST लागतो. सोन्याची मूळ किंमत १,२७,३०० रुपये, घट ६,३६५ रुपये, घडणावळ ५,००० रुपये आणि हॉलमार्क फी ७५ रुपये धरल्यास, करापूर्वीची एकूण रक्कम १,३८,७४० रुपये होते. या रकमेवर ३ टक्के GST म्हणून तुम्हाला सुमारे ४,१६२ रुपये द्यावे लागतात.

Image Credit : our own

१० ग्रॅम दागिन्यांची अंतिम किंमत किती?

वरील गणितानुसार, चेन्नईमध्ये १० ग्रॅम २२ कॅरेट सोन्याचे दागिने बनवण्यासाठी सुमारे १,४२,९०२ रुपये खर्च येतो. यामध्ये ५ टक्के घट, प्रति ग्रॅम ५०० रुपये घडणावळ आणि ७५ रुपये हॉलमार्क फी गृहीत धरली आहे. हे फक्त एक उदाहरणादाखल दिलेलं गणित आहे. ज्वेलर्स, डिझाईन, घटीचा दर आणि घडणावळ यानुसार अंतिम रक्कम बदलू शकते. त्यामुळे दागिने खरेदी करण्यापूर्वी प्रत्येक खर्चाची सविस्तर माहिती घ्या आणि बिलाची नीट तपासणी करा.