Indian Railways : इंडियन रेल्वेचा मोठा निर्णय? RAC तिकीट बंद करण्याच्या तयारीत

Indian Railways: रेल्वे प्रवाशांसाठी मोठे बदल होणार आहेत का? अनेक दशकांपासून सुरू असलेली RAC तिकीट सुविधा बंद करण्याचा विचार भारतीय रेल्वे करत असल्याची माहिती आहे. याबद्दलची सविस्तर माहिती आता जाणून घेऊया.

Image Credit : Gemini AI

RAC तिकीट का बंद करणार?

रेल्वेमध्ये RAC तिकीट काढलेल्या प्रवाशांना पूर्ण तिकीट दर भरावा लागतो. पण त्यांना पूर्ण बर्थ मिळत नाही. दोन प्रवाशांना एकच साईड लोअर बर्थ दिला जातो. दिवसा दोघांनी मिळून बसण्यासाठी त्याचा वापर करायचा असतो. रात्रीच्या वेळी एकाच बर्थवर दोघांना झोपावे लागते.

पूर्ण पैसे भरूनही झोपण्याची सोय मिळत नसल्याने प्रवाशांना त्रास होतो. एकाच बर्थवर महिला आणि पुरुष प्रवाशाला जागा दिल्यावर काही अडचणी येतात. अशा वेळी दुसरा बर्थ देणे तिकीट तपासनीस (TTE) साठीही कठीण जाते. या समस्या लक्षात घेऊन RAC पद्धत बंद करण्याचा विचार रेल्वे करत आहे.

Image Credit : Gemini AIతో రూపొందించిన ప్రతీకాత్మక చిత్రం

RAC तिकिटावर संसदीय समितीचे मत काय?

RAC तिकीट असलेल्या प्रवाशांकडून पूर्ण पैसे घेण्यावर संसदीय समितीने आक्षेप घेतला आहे. पूर्ण बर्थ न देता दोघांना एकच बर्थ देत असताना पूर्ण तिकीट दर घेणे कितपत योग्य आहे, असा सवाल समितीने केला. या पद्धतीचा पुन्हा विचार करावा अशी सूचना रेल्वेला केली आहे. पूर्ण बर्थ न मिळालेल्या प्रवाशांकडून पूर्ण पैसे घ्यावेत का? याचा विचार करण्याची शिफारस केली आहे. या शिफारशीमुळे RAC पद्धतीवर पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे. प्रवाशांना चांगल्या सुविधा द्यायच्या असतील तर सध्याच्या पद्धतीत बदल करणे गरजेचे आहे, असे मत व्यक्त होत आहे.

Image Credit : Gemini AIతో రూపొందించిన ప్రతీకాత్మక చిత్రం

रेल्वेत RAC म्हणजे काय? ते कसे काम करते?

RAC म्हणजे रिझर्व्हेशन अगेन्स्ट कॅन्सलेशन. तिकीट रद्द झाल्यावर बर्थ मिळण्याची शक्यता असलेली ही पद्धत आहे. ही कन्फर्म तिकीट आणि वेटिंग लिस्टच्या मध्ये असते. कन्फर्म तिकीट असलेल्यांना पूर्ण बर्थ मिळतो. वेटिंग लिस्टमध्ये असलेल्यांचे तिकीट कन्फर्म नाही झाले तर त्यांना रिझर्व्हेशन डब्यातून प्रवास करता येत नाही. पण RAC तिकीट वाले रिझर्व्हेशन डब्यातून प्रवास करू शकतात.

या पद्धतीत दोन प्रवाशांना एकच साईड लोअर बर्थ दिला जातो. दिवसा त्याचा सीट म्हणून वापर होतो. रात्री दोघांना तोच बर्थ शेअर करावा लागतो. कन्फर्म तिकीट असलेल्या प्रवाशाने तिकीट रद्द केले तर रिकामा झालेला बर्थ RAC प्रवाशाला मिळण्याची शक्यता असते. यामुळे RAC तिकीट कन्फर्म बर्थमध्ये बदलते. पण हे तिकीट रद्द होण्यावर आणि बर्थ उपलब्ध असण्यावर अवलंबून असते.

Image Credit : Gemini AIతో రూపొందించిన ప్రతీకాత్మక చిత్రం

RAC पद्धत का सुरू केली?

पूर्वी रेल्वे रिझर्व्हेशन मॅन्युअल पद्धतीने व्हायचे. शेवटच्या क्षणी तिकीट रद्द केल्यावर रिकामा झालेला बर्थ शोधणे आणि तो दुसऱ्याला देणे सोपे नव्हते. अशा वेळी रिकाम्या राहणाऱ्या बर्थचा वापर करण्यासाठी आणि जास्तीत जास्त प्रवाशांना प्रवास करण्याची संधी देण्यासाठी RAC पद्धत सुरू केली गेली.

त्यानंतर कम्प्युटराईज्ड रिझर्व्हेशन सिस्टम आली. यामुळे तिकीट रद्द होणे आणि रिकाम्या बर्थची माहिती सहज मिळून दुसऱ्याला देणे सोपे झाले. तरीही तेव्हापासून सुरू असलेली RAC पद्धत आजही रेल्वे रिझर्व्हेशन सिस्टमचा भाग आहे.

Image Credit : Gemini AIతో రూపొందించిన ప్రతీకాత్మక చిత్రం

RAC तिकीट बंद होणार का?

RAC पद्धत बंद करण्याचा विचार रेल्वे करत असल्याची माहिती आहे. प्रवाशांना आरामदायी प्रवास देणे आणि पूर्ण पैसे भरणाऱ्यांना योग्य सुविधा देणे हे या चर्चेचे मुख्य मुद्दे आहेत. RAC पद्धत बंद झाली तर तिकीट देण्याच्या पद्धतीत बदल होण्याची शक्यता आहे. पण यावर रेल्वेने अद्याप अंतिम निर्णय घेतलेला नाही. सध्या हा विचार सुरू आहे. त्यामुळे आताच रेल्वेत RAC तिकीट नसेल असे म्हणता येणार नाही. रेल्वेची अधिकृत घोषणा येईपर्यंत सध्याचीच पद्धत सुरू राहील.