20 Rupee Coin : तुमच्याकडे 20 रुपयांचं नाणं आहे का? लगेच तपासा
20 Rupee Coin: दुकानातून वस्तू विकत घेताना किंवा बसने प्रवास करताना आपण नाण्यांचा वापर करतो. पण, आपल्याकडचं 20 रुपयांचं नाणं खरोखरच अस्सल आहे की नाही, असा प्रश्न कधी पडलाय का?
अस्सल 20 रुपयांचं नाणं
भारतात 20 रुपयांचं नाणं दोन धातूंच्या अनोख्या डिझाईनमध्ये बाजारात आणलं गेलंय. या नाण्याची बाहेरची कडा चांदीसारखी आणि मधला भाग सोन्यासारखा असतो. शिवाय, हे नाणं गोल नसून त्याला 12 बाजू आहेत. अधिकृत माहितीनुसार, नाण्याचा व्यास 27 मिलीमीटर आहे. म्हणूनच, तुमच्याकडच्या नाण्याचा आकार, रंग आणि डिझाईन सर्वात आधी नीट तपासून पाहा.
अस्सल नाण्याचं वजन किती?
सरकारने दिलेल्या माहितीनुसार, 20 रुपयांच्या नाण्याचं अधिकृत वजन 8.54 ग्रॅम आहे. पण, उत्पादन प्रक्रियेतील फरकामुळे वजनात किंचित बदल असू शकतो. अधिकृत नियमांनुसार, हे वजन 8.33 ते 8.75 ग्रॅमच्या दरम्यान असू शकतं. त्यामुळे, किचन स्केल किंवा छोट्या वजन काट्यावर मोजताना वजन 8.54 ग्रॅमपेक्षा थोडं वेगळं भरलं, तरी ते नाणं लगेच बनावट ठरवता येणार नाही. वजन फक्त एक प्राथमिक चाचणी म्हणून पाहा.
नाण्यात दोन रंग असण्यामागचं कारण
20 रुपयांच्या नाण्याची बाहेरची कडा निकेल सिल्व्हर मिश्रधातूपासून बनवली जाते, तर मधला भाग निकेल ब्रास मिश्रधातूचा असतो. त्यामुळेच नाण्याला दोन रंग मिळतात. समोरच्या बाजूला अशोक स्तंभाचं चिन्ह, सत्यमेव जयते आणि भारत हा शब्द इंग्रजी व हिंदीत असतो. दुसऱ्या बाजूला 20 हा अंक, रुपयाचं चिन्ह आणि मूल्य इंग्रजी व हिंदीत असतं. वेगवेगळ्या सिरीजमध्ये नाण्याची मागची डिझाईन बदलू शकते, हेही लक्षात ठेवा.
बनावट नाणं कसं ओळखावं?
नाण्यावरील अक्षरं अस्पष्ट असणं, डिझाईन खराब असणं किंवा दोन धातूंची जोडणी बरोबर नसणं अशा गोष्टींमुळे नाणं बनावट असण्याची शंका येऊ शकते. पण, यापैकी एक गोष्ट आढळली म्हणजे नाणं बनावटच आहे, असं ठामपणे सांगता येत नाही. नाणं घासून पाहणं, रंग बदलतोय का हे तपासणं किंवा वासावरून ठरवणं अशा पद्धती खात्रीशीर नाहीत. जुन्या नाण्यांमध्ये नैसर्गिक झीज झालेली असू शकते. म्हणूनच, नाण्याची अधिकृत डिझाईन आणि आकाराशी तुलना करणं हाच उत्तम मार्ग आहे.
शंका असल्यास काय करावं?
तुमच्याकडचं नाणं बनावट असल्याची शंका आल्यास, ते खराब करू नका किंवा इतरांना ते नक्कीच बनावट आहे असं सांगू नका. जवळच्या बँकेत जाऊन अधिकाऱ्यांना दाखवून सल्ला घ्या. गरज भासल्यास संबंधित अधिकाऱ्यांना माहिती द्या. भारतात 20 रुपयांच्या नाण्याची अधिकृत माहिती सरकारच्या टांकसाळीच्या प्रकाशनांमध्येही तपासता येते. विशेष म्हणजे, सर्व 20 रुपयांच्या नाण्यांची मागची डिझाईन एकसारखीच असेल, असं नाही. त्यामुळे फक्त डिझाईनमधील फरकावरून ते नाणं खोटं आहे, असा समज करू नका.
