उन्हाळ्यात पिकले फणस खाण्याचे ५ आरोग्यदायी फायदे, करता येईल हिटला बीट
उन्हाळ्यात फणस मुबलक प्रमाणात मिळतो. पण तो खाल्ल्याने शरीरात उष्णता वाढते असे मानून अनेकजण तो टाळतात. उन्हाळ्यात फणस खाण्याचे खरे फायदे कोणते ते जाणून घेऊया.
फणसामध्ये व्हिटॅमिन सी (Vitamin C) मोठ्या प्रमाणात असते. हे एक उत्तम अँटिऑक्सिडंट (antioxidant) आहे. हे आपल्या शरीरातील हानिकारक फ्री रॅडिकल्सशी लढून पेशींचे नुकसान होण्यापासून रोखते. तसेच, व्हिटॅमिन सी पांढऱ्या रक्तपेशींचे उत्पादन वाढवते. या पेशी आपल्याला संसर्गजन्य रोगांपासून वाचवण्यासाठी महत्त्वाच्या असतात. फणस खाल्ल्याने आपली रोगप्रतिकारशक्ती वाढते आणि विविध आजारांपासून आपले संरक्षण होते.
फणसामध्ये भरपूर फायबर (fiber) असते. फायबर पचनसंस्थेला व्यवस्थित काम करण्यास मदत करते. हे बद्धकोष्ठतासारख्या समस्या टाळण्यास मदत करते आणि आतड्यांची हालचाल सुलभ करते. तसेच, फणसामध्ये प्रीबायोटिक्स (prebiotics) असतात, जे आतड्यांमधील चांगल्या बॅक्टेरियांच्या वाढीस उत्तेजन देतात. हे चांगले बॅक्टेरिया पोषक तत्वांचे शोषण आणि संपूर्ण आतड्यांच्या आरोग्यासाठी महत्त्वाचे असतात.
फणसामध्ये पोटॅशियम (potassium) भरपूर असते. पोटॅशियम शरीरातील सोडियमची पातळी संतुलित करण्यास मदत करते, ज्यामुळे रक्तदाब कमी होतो. उच्च रक्तदाब हृदयरोग आणि स्ट्रोकसारख्या धोकादायक आजारांना कारणीभूत ठरू शकतो. तसेच, फणसामधील फायबर आणि अँटिऑक्सिडंट्स रक्तवाहिन्या निरोगी ठेवण्यास आणि शरीरातील कोलेस्टेरॉलची पातळी नियंत्रित करण्यास मदत करतात. यामुळे हृदयाचे कार्य सुधारते आणि हृदयरोगाचा धोका कमी होतो.
फणसामध्ये कॅल्शियम (calcium) आणि मॅग्नेशियम (magnesium) सारखी महत्त्वाची खनिजे असतात. कॅल्शियम हाडांच्या आरोग्यासाठी आणि मजबुतीसाठी आवश्यक आहे हे आपल्या सर्वांना माहीत आहे. मॅग्नेशियम कॅल्शियमचे शोषण सुधारते आणि हाडांच्या निर्मितीमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते. फणस खाल्ल्याने हाडे मजबूत होतात आणि हाडांच्या आजारांचा धोका कमी होतो.
फणसामध्ये चांगल्या प्रमाणात लोह (iron) असते. लोह हा लाल रक्तपेशींच्या (red blood cells) निर्मितीसाठी आवश्यक असलेले एक महत्त्वाचे खनिज आहे. लाल रक्तपेशी शरीरात ऑक्सिजन वाहून नेतात. लोहाची कमतरता अॅनिमियाला कारणीभूत ठरते, ज्यामुळे थकवा आणि अशक्तपणा येतो. फणस आहारात समाविष्ट केल्याने शरीरातील लोहाची पातळी वाढवता येते आणि अॅनिमियाचा धोका कमी करता येतो.
फणसामध्ये लिग्नन्स (lignans), आयसोफ्लाव्हन्स (isoflavones) आणि सॅपोनिन्स (saponins) सारखे फायटोन्यूट्रिएंट्स (phytonutrients) असतात. ही अँटिऑक्सिडंट्स म्हणून काम करतात आणि शरीरातील कर्करोगाच्या पेशींशी लढण्यास मदत करतात. तसेच, संशोधनातून असे दिसून आले आहे की ही संयुगे शरीरात गाठी तयार होण्यास प्रतिबंध करतात आणि कर्करोग पसरण्यावर नियंत्रण ठेवतात.
