Kamakhya Festival : एकनाथ शिंदेंसह शिवसेनेच्या आमदारांनी भेट दिलेल्या कामाख्या मंदिरात अंबुबाची मेळावा, देवीच्या मासिक पाळीचा उत्सव

असाममधील कामाख्या धाममध्ये अंबुबाची मेळा सुरू झाला आहे. या काळात, मंदिराचे दरवाजे ३ दिवस बंद राहतात. हा देवीच्या मासिक पाळीचा उत्सव आहे. उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्यासह शिवसेना आमदारांनी येथे भेट दिली होती. जाणून घ्या या मंदिराबद्दल 

Image Credit : pinterest

कामाख्या माता ऋतुमती अवस्थेत

तीन दिवसांचा अंबुबाची उत्सव (Ambubachi Utsav) २२ जून २०२५ पासून गुवाहाटीतील माते कामाख्या धामात सुरू झाला आहे. हा सण आसाममधील गुवाहाटी आणि उत्तर प्रदेशातील फिरोजाबाद येथे साजरा केला जातो. फिरोजाबाद जिल्ह्यातील जसराना तहसील मुख्यालयात असलेल्या माते कामाख्या मंदिरातही अंबुबाची उत्सव साजरा होतो.

या उत्सवाच्या काळात माते कामाख्या मंदिराचे सर्व दरवाजे तीन दिवसांसाठी बंद ठेवले जातात, कारण या तीन दिवसांत कामाख्या माता ऋतुमती अवस्थेत असते, असे मानले जाते.

Image Credit : gemini

फिरोजाबाद जिल्ह्यातील कामाख्या देवी मंदिर

जसरानामधील कामाख्या देवीचं मंदिर ऑक्टोबर 1984 मध्ये स्थापन करण्यात आलं. हे मंदिर पीठाधीश्वर महाराज माधवानंद यांच्या गोलोकवासानंतर उभारण्यात आलं. सध्या त्यांच्या शिष्य महेश ब्रह्मचारी माते कामाख्येची सेवा करत आहेत.

महेश ब्रह्मचारी यांच्या मते, मातेच्या मूर्तीची प्रतिष्ठापना केल्यानंतर सलग 41 दिवस तिच्या चरणांमधून पाणी वाहत होतं. सुरुवातीच्या काळात हे पाणी गोळा करण्यासाठी देवीच्या जवळ भांडे ठेवण्यात येत असे.

Image Credit : our own

यामुळे आई कामाख्या इथेच स्थायिक झाली

हे पाणी मूर्तीच्या आतूनच बाहेर येत असावं, असा संशय आल्यामुळे काही काळानंतर भांडी तिथून हटवण्यात आली. मात्र, तरीही पाण्याचा प्रवाह काही थांबला नाही. यामुळे आई कामाख्या इथेच स्थायिक झाली आहे आणि ती इथे वास्तव्यास आहे, यावर श्रद्धा अधिक दृढ झाली.

त्याच वेळेपासून अंबुबाची महोत्सव इथेही साजरा केला जात आहे. या सणाच्या काळात देवळाचे सर्व दरवाजे तीन दिवसांसाठी पूर्णपणे बंद ठेवले जातात, कारण या तीन दिवसांत मातेचा मासिक पाळीचा काळ असतो. तीन दिवसांनंतर मंदिराचे दरवाजे पुन्हा उघडले जातात.

Image Credit : our own

हा काळ देवीस विश्रांती देण्याचा मानला जातो

अंबुबाची मेळा हा देवीस विश्रांती देण्याचा काळ मानला जातो. त्यामुळे या काळात देवळाच्या गर्भगृहाचे दरवाजे बंद ठेवले जातात आणि तीन दिवस देवीची पूजा केली जात नाही.

चौथ्या दिवशी देवीला शुद्धीकरणासाठी स्नान घालण्यात येते आणि त्यानंतर देवळाचे दरवाजे उघडले जातात.

Image Credit : Asianet News

५१ शक्तीपीठांपैकी एक

कामाख्या देवीचे मंदिर हे भारतातील ५१ शक्तीपीठांपैकी एक मानले जाते. श्रद्धेनुसार, सती देवीचा योनिभाग याठिकाणी पडला होता, आणि म्हणूनच येथे कामाख्या मंदिरात देवीच्या योनिपूजनाची परंपरा आहे.

येथे देवीची मूर्ती नाही, परंतु योनिचा प्रतीकात्मक भाग पूजेला ठेवलेला आहे. म्हणूनच, देवीचा मासिक ऋतू (मासिक पाळी) येथे साजरा केला जातो. कामाख्या देवीचे हे मंदिर वर्षातून एकदाच देवी ऋतुमती होते असे मानले जाणारे एकमेव शक्तीपीठ आहे.

Image Credit : our own

ढवळत्या रंगात बदलणारे ब्रह्मपुत्रा नदीचे पाणी

दरवर्षी जून महिन्यात, कामाख्या मंदिराच्या मागे वाहणाऱ्या ब्रह्मपुत्रा नदीचे पाणी तीन दिवसांसाठी रक्तासारख्या लाल रंगात बदलते. या काळात, कामाख्या देवी तिच्या मासिक चक्रात असल्याचे मानले जाते.

स्थानिक श्रद्धेनुसार, संपूर्ण ब्रह्मपुत्रा नदी हे देवीच्या शरीरातून वाहणाऱ्या रक्तामुळे लालसर रंगात बदलते, अशी श्रद्धा आहे. म्हणूनच या काळात देवीला विश्रांती देण्यात येते आणि मंदिराचे दरवाजे बंद ठेवले जातात.

Image Credit : our own

मुठीच्या कापडालाच प्रसाद मानले जाते

कामाख्या मंदिरातील अजून एक वैशिष्ट्य म्हणजे, देवीच्या ऋतू चक्राच्या तीन दिवसांत तिच्या सभोवताली पांढरे वस्त्र पसरवले जाते आणि या काळात मंदिर पूर्णपणे बंद ठेवले जाते.

तीन दिवसांनंतर मंदिराचे दरवाजे उघडले जातात, तेव्हा देवीच्या रक्तामुळे ते पांढरे वस्त्र लालसर झालेले असते. हेच वस्त्र "अंबुबाची वस्त्र" किंवा "मासिक धर्माचा प्रसाद" म्हणून ओळखले जाते आणि भक्तांना प्रसाद म्हणून वितरित केले जाते.

या परंपरेमुळे स्त्रीच्या नैसर्गिक ऋतू चक्राचा गौरव आणि पूजेसह मान्यता दिली जाते, जे भारतातील अनेक ठिकाणी अद्वितीय मानले जाते.