Marriage Registration : लग्न नोंदणी केली नाही? भविष्यात येऊ शकतात 'या' अडचणी
लग्न नोंदणी न केल्यास कोणत्या अडचणी येऊ शकतात? तामिळनाडूमध्ये लग्न नोंदणी सक्तीची आहे का, प्रमाणपत्र नसेल तर काय होईल आणि उशिरा नोंदणी करता येते का?
लग्नाची नोंदणी करणं आवश्यक
लग्न झालंय, नातेवाईक साक्षीदार आहेत, मग नोंदणी कशाला करायची? असा विचार तुम्हीही करताय का? पण भविष्यात कायदेशीर आणि अधिकृत कामांसाठी विवाह प्रमाणपत्र नसणं तुम्हाला महागात पडू शकतं.
तामिळनाडूमध्ये विवाह नोंदणी करणं कायद्याने सक्तीचं आहे. २००९ च्या तामिळनाडू विवाह नोंदणी कायद्यानुसार, कायदा लागू झाल्यानंतर झालेल्या सर्व लग्नाची नोंदणी करणं आवश्यक आहे. फक्त नोंदणी केली नाही म्हणून लग्न आपोआप बेकायदेशीर ठरत नाही; पण लग्नाला लागू होणारा कायदा आणि ते कोणत्या पद्धतीने पार पडलं, या गोष्टी खूप महत्त्वाच्या ठरतात.
विवाह प्रमाणपत्र हा सर्वात महत्त्वाचा पुरावा
नवरा-बायकोचं नातं सिद्ध करण्याची वेळ आल्यास विवाह प्रमाणपत्र हा सर्वात महत्त्वाचा पुरावा असतो. प्रमाणपत्र नसेल तर लग्न सिद्ध करण्यासाठी तुम्हाला लग्नपत्रिका, फोटो आणि साक्षीदारांची मदत घ्यावी लागते. कोणता पुरावा ग्राह्य धरायचा हे कोर्टाच्या परिस्थितीवर अवलंबून असतं.
जर नवरा किंवा बायकोने लग्नाला नकार दिला, तर प्रमाणपत्र नसताना कायदेशीर लढाई खूप कठीण होऊन बसते. त्यामुळे लग्न झाल्यावर लगेच नोंदणी करून प्रमाणपत्र जवळ ठेवणं कधीही शहाणपणाचं ठरतं.
प्रमाणपत्र नसेल तर...
परदेशात जाताना जोडीदाराचा व्हिसा काढायचा असेल किंवा कुटुंबातील सदस्य म्हणून नाव नोंदवायचं असेल, तर विवाह प्रमाणपत्र हमखास मागितलं जातं. प्रमाणपत्र नसेल तर कागदपत्रांची जुळवाजुळव करण्यात तुमचा खूप वेळ वाया जाऊ शकतो.
तसेच, विमा, बँक किंवा कौटुंबिक लाभाच्या योजनांमध्येही लग्नाचा पुरावा लागतो. प्रत्येक ठिकाणी फक्त विवाह प्रमाणपत्रच चालतं असं नाही, पण संबंधित कंपनीचे नियम आणि पर्यायी पुरावे स्वीकारण्याची पद्धत वेगवेगळी असू शकते.
विवाह नोंदणीमुळे नात्याला भक्कम कागदोपत्री आधार
पोटगी, वारसा हक्क, मुलांचा ताबा किंवा कुटुंबातील इतर कायदेशीर वाद निर्माण झाल्यास लग्नाचा पुरावा देणं अत्यंत गरजेचं असतं. विवाह नोंदणीमुळे तुमच्या नात्याला एक भक्कम कागदोपत्री आधार मिळतो, ज्यामुळे तुमचे हक्क मिळवणं सोपं होतं.
पण याचा अर्थ असा नाही की प्रमाणपत्र असेल तरच सगळे हक्क मिळतील आणि नसेल तर काहीच मिळणार नाही. संबंधित कायदा, लग्न कसं झालंय आणि प्रकरणातील तथ्य यावरच अंतिम निर्णय अवलंबून असतो.
अर्ज करण्याची पद्धत अधिकृत सरकारी वेबसाईटवर
लग्नाला अनेक वर्षे झाली असली तरी नोंदणी करता येते का, हा प्रश्न अनेकांना पडतो. तामिळनाडू विवाह नोंदणी कायद्यानुसार, लग्नानंतर ९० दिवसांच्या आत नोंदणी करणं आवश्यक आहे. त्यानंतर पुढील ६० दिवसांत विलंब शुल्कासह तुम्ही अर्ज करू शकता. या मुदतीनंतरच्या नोंदणीसाठी संबंधित निबंधक कार्यालयात जाऊन नियम आणि प्रक्रिया समजून घेणं महत्त्वाचं आहे.
लग्नाचे पुरावे, ओळखपत्र आणि पत्त्याचा पुरावा घेऊन तुम्ही निबंधकांना भेटू शकता. सध्याची कागदपत्रांची यादी, फी आणि अर्ज करण्याची पद्धत अधिकृत सरकारी वेबसाईटवर तपासून घेणं केव्हाही चांगलं.
टीप : विवाह नोंदणी म्हणजे फक्त प्रमाणपत्र मिळवणं नाही; तर भविष्यात तुमचं नातं कागदोपत्री सिद्ध करण्यासाठी तो एक भक्कम पुरावा असतो. जर तुम्ही अजून नोंदणी केली नसेल, तर तुमच्या परिस्थितीनुसार योग्य ती माहिती घेऊन लवकरात लवकर प्रक्रिया पूर्ण करा.
