Vat Purnima 2026 : वटपौर्णिमा हा हिंदू धर्मातील विवाहित महिलांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा सण मानला जातो. पतीचे दीर्घायुष्य, उत्तम आरोग्य आणि सुखी वैवाहिक आयुष्यासाठी महिलांकडून हे व्रत केले जाते. यंदा वट पौर्णिमा २९ जूनला साजरी केली जाणार आहे.
Vat Purnima 2026 : हिंदू संस्कृतीत वटपौर्णिमा हा सण अखंड सौभाग्याचे प्रतीक मानला जातो. ज्येष्ठ महिन्यातील पौर्णिमेला साजरा होणारा हा उत्सव विवाहित महिलांसाठी विशेष श्रद्धेचा विषय आहे. आपल्या पतीचे आयुष्य निरोगी, दीर्घ आणि सुखी व्हावे यासाठी अनेक महिला या दिवशी उपवास करतात. वडाच्या झाडाला दीर्घायुष्य, स्थैर्य आणि समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते. त्यामुळे या दिवशी वडाच्या झाडाची पूजा करून महिलांकडून कुटुंबाच्या कल्याणासाठी प्रार्थना केली जाते.
वट पौर्णिमेचे महत्व
वटपौर्णिमा हा केवळ धार्मिक विधी नसून पती-पत्नीमधील विश्वास, प्रेम आणि नात्यातील दृढतेचे प्रतीक मानला जातो. महाराष्ट्र, गुजरात आणि दक्षिण भारतात हा सण मोठ्या भक्तिभावाने साजरा केला जातो. उत्तर भारतात यालाच वट सावित्री व्रत म्हणून ओळखले जाते. पौराणिक मान्यतेनुसार, सावित्रीने आपल्या बुद्धिमत्ता, धैर्य आणि पतिव्रतेच्या सामर्थ्याच्या जोरावर यमराजाकडून पती सत्यवानाचे प्राण परत मिळवले होते. त्यामुळे आजही विवाहित महिला सावित्रीचे स्मरण करून हे व्रत करतात.
वडाच्या झाडाची पूजा
वटपौर्णिमेच्या दिवशी पूजा करण्यासाठी निरोगी आणि मोठ्या वडाच्या झाडाची निवड करणे शुभ मानले जाते. सकाळी स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान केल्यानंतर महिलांनी वडाच्या झाडाजवळ जाऊन पूजा करावी. झाडाच्या मुळाशी पाणी आणि कच्चे दूध अर्पण केले जाते. त्यानंतर हळद, कुंकू, अक्षता, चंदन आणि फुले वाहून झाडाची विधिवत पूजा केली जाते. पूजा करताना मनात सकारात्मक भावना आणि कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीची प्रार्थना ठेवणे महत्त्वाचे मानले जाते.
Related Articles
पूजेचे साहित्य आणि विधी
पूजेतील सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे वडाच्या झाडाला सूत किंवा मौली बांधून प्रदक्षिणा घालणे. परंपरेनुसार सात किंवा १०८ प्रदक्षिणा घातल्या जातात. प्रदक्षिणा करताना सावित्री-सत्यवानाच्या कथेचे स्मरण केले जाते आणि पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना केली जाते. प्रदक्षिणेनंतर धूप आणि दीप प्रज्वलित करून आरती केली जाते. त्यानंतर वट सावित्रीची कथा ऐकणे किंवा वाचणे हे व्रत पूर्णत्वास नेणारे महत्त्वाचे मानले जाते.
पूजेचे महत्व
धार्मिक श्रद्धेनुसार वटपौर्णिमेचे व्रत केल्याने घरातील नकारात्मक ऊर्जा दूर होते आणि कुटुंबात सकारात्मकता वाढते. तसेच आर्थिक स्थैर्य, धनधान्य आणि सुख-समृद्धी प्राप्त होते, अशीही मान्यता आहे. अनेक महिला या दिवशी श्रृंगार साहित्य, वस्त्र, धान्य किंवा दक्षिणा दान करतात. दानधर्म केल्याने पुण्यप्राप्ती होते आणि व्रताचे फळ अधिक लाभदायक ठरते, असे धार्मिक ग्रंथांमध्ये सांगितले आहे.
