आयुष्यात अनेकदा उदास वाटतं. अशावेळी मोठे बदल करण्याऐवजी, काही छोट्या-छोट्या सवयी लावून घेतल्यास जास्त फायदा होऊ शकतो. मानसिक आरोग्य चांगलं ठेवण्यासाठी काय करावं? जाणून घेण्यासाठी सविस्तर वाचा...
Mental Health Care : जेव्हा मन उदास असतं किंवा नैराश्याचे ढग दाटून येतात, तेव्हा स्वतःला कामात गुंतवून ठेवणं खूप गरजेचं असतं. निसर्गाच्या सानिध्यात जाणं, जवळच्या माणसांशी बोलणं, व्यायाम करणं आणि आपल्या आवडीच्या कामात किंवा छंदात वेळ घालवणं महत्त्वाचं आहे. जेव्हा काहीच करावंसं वाटत नाही, तेव्हा जबरदस्तीने का होईना, थोडं फिरायला गेल्यास किंवा एखाद्या क्रिएटिव्ह कामात लक्ष घातल्यास मन हलकं होऊ शकतं.
उदासीतून बाहेर पडण्याचे काही उत्तम मार्ग
१. थोडी हालचाल किंवा व्यायाम करा (Get Moving): मन उदास असलं की काहीच करण्याची इच्छा होत नाही. पण १५-३० मिनिटं भरभर चालल्यास, योगा केल्यास, डान्स केल्यास किंवा कोणताही खेळ खेळल्यास मेंदूत 'डोपामिन' नावाचा हॉर्मोन तयार होतो. यामुळे आपला मूड सुधारण्यास मदत होते.
२. निसर्गात वेळ घालवा (Spend Time in Nature): बंद खोलीत बसल्याने अस्वस्थता आणखी वाढते. त्याऐवजी, थोडा वेळ मोकळ्या हवेत फिरल्यास किंवा बागेतल्या हिरव्यागार गवतावर बसल्यास मन शांत होतं आणि नकारात्मक विचार दूर होतात.
Related Articles
३. जवळच्या व्यक्तींशी बोला (Connect with Others): एकटं राहण्याऐवजी मित्र-मैत्रिणी किंवा कुटुंबासोबत आपलं मन मोकळं करा. जर कोणाशीच बोलावंसं वाटत नसेल, तर आपल्या भावना एका डायरीत लिहून काढा.
४. छंद जोपासा (Engage in Hobbies): चित्र काढणं, स्वयंपाक करणं, गाणी ऐकणं, बागकाम करणं किंवा पुस्तकं वाचणं यांसारख्या आवडीच्या गोष्टी केल्याने मनाला आनंद मिळतो. कोणतंही क्रिएटिव्ह काम नकारात्मक विचारांवरून आपलं लक्ष हटवतं आणि आपल्याला बरं वाटायला लागतं.
५. छोट्या-छोट्या चांगल्या गोष्टींकडे लक्ष द्या (Practice Mindfulness): दिवसभरात घडलेल्या किमान ३ चांगल्या गोष्टी आठवा, मग त्या कितीही लहान असल्या तरी चालतील. नकारात्मक गोष्टींऐवजी आपण काय मिळवलं आहे किंवा कोणत्या गोष्टींबद्दल आपण कृतज्ञ आहोत, याचा विचार करा.
जेव्हा काहीच करावंसं वाटत नाही, तेव्हा हे करा:
- थोड्या वेळासाठी ब्रेक घ्या: काही काळासाठी मोबाईल किंवा सोशल मीडियापासून दूर राहा.
- चांगला आहार आणि पाणी: निरोगी शरीर मन चांगलं ठेवायला मदत करतं. भरपूर पाणी प्या आणि पौष्टिक जेवण करा.
- स्वतःची काळजी घ्या (Self-care): आवडीची गाणी ऐका, कोमट पाण्याने आंघोळ करा किंवा शांत झोप घेण्याचा प्रयत्न करा.
- तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या: जर तुमची उदासी खूप दिवसांपासून असेल आणि त्यामुळे तुमच्या रोजच्या कामात अडथळा येत असेल, तर नक्कीच एखाद्या तज्ज्ञाचा किंवा थेरपिस्टचा सल्ला घ्या.
हे लक्षात ठेवा: उदास वाटणं स्वाभाविक आहे. स्वतःला वेळ द्या आणि छोट्या-छोट्या पावलांनी पुन्हा नॉर्मल आयुष्य जगण्याचा प्रयत्न करा.
