Navratri 2025 : नवरात्रीच्या सातव्या दिवशी पूजली जाणारी देवी कालरात्री ही दुष्टशक्तींचा नाश करणारी आणि भक्तांना रक्षण देणारी आहे. तिचे उग्र रूप भयप्रद असले तरी ती करुणामयी आणि रक्षणकर्ती मानली जाते.
Navratri 2025 : नवरात्रीच्या सातव्या दिवशी पूजली जाणारी देवी म्हणजे कालरात्री. तिचे रूप अत्यंत उग्र, भयप्रद आणि अद्भुत मानले जाते. शरीर श्यामवर्णी, डोळे लालटोकदार, श्वासाग्नीसमान आणि केस विखुरलेले असे तिचे स्वरूप वर्णिले गेले आहे. तथापि, तिच्या उग्र रूपाच्या आड भक्तांसाठी अमर्याद करुणा आणि संरक्षण सामावलेले आहे. कालरात्री ही दुष्टशक्तींचा नाश करणारी, भुत-प्रेत, पिशाच, दानव यांचा संहार करणारी देवी मानली जाते. ‘कालरात्रि’ या नावावरूनच तिची ताकद आणि वेळेवर वाईटावर विजय मिळवण्याची क्षमता दिसून येते.
पौराणिक कथा
देवी कालरात्रीविषयी अनेक पौराणिक कथा सांगितल्या जातात. एक प्रसिद्ध कथा अशी आहे की, शुंभ-निशुंभ या राक्षसांचा वध करताना देवीने आपला कालरात्रीचा उग्रावतार धारण केला. तिच्या गर्जनेने संपूर्ण त्रिलोक हादरून गेला आणि राक्षससेना भयभीत झाली. देवीच्या एका गर्जनेने असुरांचे भयानक संहार झाले. या अवतारामुळेच देवीला ‘संहारकर्ती’ आणि ‘भीषण रूपधारिणी’ म्हणून ओळखले जाते. या रूपातून देवी आपल्या भक्तांचे सर्व संकटांपासून रक्षण करते, असा विश्वास आहे.
पूजा विधी
सातव्या दिवशी सकाळी स्नान, ध्यान करून घरातील पूजास्थान स्वच्छ करून देवी कालरात्रीची मूर्ती किंवा प्रतिमा प्रतिष्ठित केली जाते. तिला लाल किंवा निळ्या रंगाची फुले, गंध, कुमकुम, अक्षता अर्पण केली जाते. विशेषतः रात्रीच्या वेळी दीपप्रज्वलन करून देवीची आराधना केली जाते. काळे तीळ, गुळ, नारळ आणि शेतातील धान्याचे नैवेद्य अर्पण करण्याची परंपरा आहे. या दिवशी ब्राह्मणभोजन आणि कुमारी पूजन यालाही विशेष महत्त्व दिले जाते. देवी कालरात्रीची पूजा केल्याने घरातील नकारात्मक शक्ती, भीती आणि अडथळे नाहीसे होतात, असे मानले जाते.
Related Articles
मंत्र जप आणि फलश्रुती
कालरात्रीच्या पूजेसाठी खालील मंत्राचा जप केल्याने मोठा लाभ होतो: “ॐ देवी कालरात्र्यै नमः” हा मंत्र 108 वेळा जपल्यास साधकाला शौर्य, धैर्य आणि संकटांवर मात करण्याची शक्ती मिळते. या दिवशी केलेल्या उपासनेमुळे भक्ताला अकस्मात होणाऱ्या संकटांपासून सुटका मिळते आणि जीवनात सकारात्मक उर्जा संचारते.
आध्यात्मिक महत्त्व
कालरात्रीचे पूजन हे भीतीवर विजय मिळवण्याचे प्रतीक मानले जाते. भक्त जर संपूर्ण मनःपूर्वक या दिवशी देवीची पूजा करतो, तर त्याला आध्यात्मिक प्रगतीचा मार्ग खुला होतो. संकट, रोग, शत्रू आणि अपघात यांपासून रक्षण होते. सातव्या दिवशी देवी कालरात्रीची आराधना करून भक्ताला भव-भयातून मुक्ती मिळते आणि परमशांतीचा अनुभव येतो.
