तुम्ही ६ महिन्यांपासून एकच टूथब्रश वापरत आहात का? मग वेळीच सावध व्हा. डेंटिस्टच्या मते, जुना आणि चुकीचा ब्रश हिरड्यांचे आजार, दातांची कीड आणि तोंडाच्या दुर्गंधीला आमंत्रण देतो.
Toothbrush Tips: सकाळी उठून दात घासणं ही आपल्या सगळ्यांची रोजची सवय आहे. पण ज्या ब्रशने तुम्ही दात घासता, तो योग्य आहे का? आणि तो तुम्ही किती दिवसांपासून वापरत आहात? या दोन प्रश्नांच्या उत्तरातच तुमच्या दातांचं आरोग्य दडलेलं आहे. डेंटिस्ट सांगतात की, जवळपास ९०% लोक या दोन्ही बाबतीत चुका करतात.
टूथब्रश किती दिवसांनी बदलावा?
अमेरिकन डेंटल असोसिएशन (ADA) आणि इंडियन डेंटल असोसिएशनच्या मते, प्रत्येक ९० दिवसांनी किंवा ३ महिन्यांनी टूथब्रश बदलणं बंधनकारक आहे. संशोधनानुसार, ३ महिने वापरल्यानंतर टूथब्रशचे केस (bristles) ४०% पर्यंत आपली कार्यक्षमता गमावतात. त्यामुळे दातांच्या फटीत अडकलेलं अन्न आणि बॅक्टेरिया स्वच्छ होत नाहीत. उलट, जुन्या ब्रशच्या मुळाशी लाखो बॅक्टेरिया आणि बुरशी जमा होते.
३ महिन्यांच्या आधी ब्रश कधी बदलावा?
१. ब्रशचे केस वाकडे झाले, पसरले किंवा त्यांचा रंग फिका पडला असेल तर लगेच बदला.
२. ताप, सर्दी, घसादुखी किंवा कोविडसारख्या आजारातून बरं झाल्यावर ब्रश नक्की बदला. नाहीतर पुन्हा संसर्ग होण्याचा धोका असतो.
३. लहान मुलांचे ब्रश जास्त लवकर खराब होतात, त्यामुळे दर २ महिन्यांनी बदलणं चांगलं.
चुकीचा टूथब्रश ओळखण्याच्या ४ खुणा:
१. हार्ड ब्रिसल्स: अनेकांना वाटतं की कडक ब्रशने दात जास्त स्वच्छ होतात. पण हे पूर्णपणे चुकीचं आहे. हार्ड किंवा मीडियम ब्रिसल्स दातांवरील नैसर्गिक आवरण (enamel) खराब करतात आणि हिरड्या कापून रक्तस्त्राव होण्यास कारणीभूत ठरतात. नेहमी 'Extra Soft' किंवा 'Soft' ब्रिसल्स असलेला ब्रश वापरा.
२. मोठ्या हेडचा ब्रश: ब्रशचं डोकं खूप मोठं असेल, तर ते तोंडातल्या शेवटच्या दाढेपर्यंत पोहोचत नाही. लहान आणि गोलाकार किंवा डायमंड आकाराच्या हेडचा ब्रश सर्वोत्तम असतो.
३. सरळ केस असलेला ब्रश: आजकाल बाजारात क्रिस-क्रॉस किंवा अँगल असलेले ब्रश मिळतात. हे ब्रश दातांच्या फटीतून ३०% जास्त घाण काढू शकतात.
४. स्वस्त, उघड्यावरचे ब्रश: रस्त्याच्या कडेला मिळणारे उघडे ब्रश विकत घेऊ नका. चांगल्या कंपनीच्या ब्रशचे केस गोलाकार पॉलिश केलेले असतात, ज्यामुळे हिरड्यांना इजा होत नाही.
इलेक्ट्रिक की साधा ब्रश - कोणता चांगला?
डेंटिस्टच्या मते, योग्य पद्धतीने दात घासल्यास दोन्ही ब्रश चांगले आहेत. पण ज्यांच्या हातांना त्रास आहे, वृद्ध व्यक्ती किंवा लहान मुलांसाठी इलेक्ट्रिक ब्रश जास्त प्रभावी ठरतो. यात अनेकदा २ मिनिटांचा टायमरही असतो.
ब्रश ठेवण्याची योग्य पद्धत कोणती?
१. ब्रश वापरल्यानंतर पाण्याने स्वच्छ धुवून तो उभा ठेवा.
२. बाथरूमच्या ओलसर, बंद जागेत किंवा टॉयलेटजवळ ठेवू नका. दुसऱ्यांच्या ब्रशला चिकटवून ठेवू नका.
३. ब्रशवर कॅप लावल्यास आतमध्ये ओलाव्यामुळे बॅक्टेरिया आणखी वेगाने वाढतात.
४. तुमचा टूथब्रश कधीही कोणासोबत शेअर करू नका.
एक गोष्ट लक्षात ठेवा, एका टूथब्रशची किंमत फक्त ४०-६० रुपये असते, पण एका चुकीच्या आणि जुन्या ब्रशमुळे डेंटिस्टकडे तुम्हाला हजारो रुपये खर्च करावे लागू शकतात. आजच तुमचा ब्रश तपासून बघा.


