नवरात्रीत देवीच्या आराधनेसोबतच अनेक जण नऊ दिवस उपवास करतात. उपवासामुळे मनाला शांती आणि शिस्त नक्कीच मिळते. पण या काळात खाण्यापिण्याकडे आणि झोपेकडे दुर्लक्ष केल्यास आरोग्याला फटका बसू शकतो. त्यामुळे उपवास करताना काळजी कशी घ्यावी, हे नक्की जाणून घ्या.
मुंबई : नवरात्रीच्या दिवसांत देवीच्या भक्तीसोबतच अनेक जण उपवासही करतात. उपवास केल्याने शरीराला शिस्त लागते आणि मनाला शांती मिळते. पण या काळात आहार, पाणी आणि झोपेकडे दुर्लक्ष केल्यास आरोग्यावर वाईट परिणाम होऊ शकतो. अशक्तपणा, डोकेदुखी, बद्धकोष्ठता आणि रक्तातील साखरेची पातळी कमी होणे, अशा समस्या उद्भवू शकतात. त्यामुळे उपवास करताना काही गोष्टींची काळजी घेणे खूप गरजेचे आहे.
१. पाणी प्यायला विसरू नका
उपवासाच्या वेळी शरीरात पुरेसे पाणी न गेल्यास डिहायड्रेशनचा त्रास होऊ शकतो. यामुळे थकवा, डोकेदुखी आणि चक्कर येऊ शकते. त्यामुळे उपवासाच्या नियमांनुसार पाणी, नारळपाणी किंवा साखर नसलेली पेये योग्य प्रमाणात घेत राहा.
२. उपवास सोडताना जास्त खाऊ नका
बराच वेळ उपाशी राहिल्यानंतर एकदम जास्त जेवल्यास पोट फुगणे, गॅस आणि अपचनाचा त्रास होऊ शकतो. उपवास सोडताना नेहमी थोड्या अन्नापासून सुरुवात करा आणि गरजेपुरतेच खा.
३. पोषक घटकांचा समतोल राखा
उपवासात फक्त बटाटा आणि साबुदाणा खाण्यावर भर देऊ नका. त्याऐवजी फळे, दही, दूध, सुकामेवा आणि उपवासाला चालणारे इतर पौष्टिक पदार्थ आहारात नक्की घ्या. शरीराला प्रथिने, फायबर आणि इतर आवश्यक पोषक घटक मिळतील, याची काळजी घ्या.
४. झोपेला प्राधान्य द्या
उपवासाच्या दिवसांत पुरेशी झोप घेणे खूप महत्त्वाचे आहे. शरीराला विश्रांती न देता जास्त शारीरिक कष्ट करणे टाळा.
५. आजार असल्यास काळजी घ्या
मधुमेह, हृदयविकार किंवा इतर गंभीर आजार असलेल्यांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय उपवास करू नये. जे लोक नियमित औषधे घेतात, त्यांनी त्यांच्या आहाराबद्दल आणि औषधांच्या वेळांबद्दल डॉक्टरांशी नक्की चर्चा करावी.
थोडक्यात सांगायचे तर, नवरात्रीचा उपवास करताना भक्तीसोबतच आरोग्यालाही महत्त्व द्या. जर तुम्हाला अशक्तपणा, तीव्र चक्कर किंवा अस्वस्थ वाटत असेल, तर उपवास ताणून न धरता लगेच डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.


