भारतात पेट्रोल आणि डिझेलचे दर सर्वसामान्यांसाठी आणि व्यवसायांसाठी खूप महत्त्वाचे असतात. तेल कंपन्या रोज या दरांचा आढावा घेतात. जागतिक बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमती आणि चलनातील चढउतार याचा यावर परिणाम होतो.
मुंबई : भारतात दररोज प्रवास करणारे नोकरदार, वाहनचालक आणि ट्रान्सपोर्ट व्यावसायिकांसाठी पेट्रोल आणि डिझेलचे दर खूप महत्त्वाचे असतात. इंधनाच्या वाढत्या खर्चामुळे घराचे बजेट आणि व्यवसायाचा खर्च बिघडू शकतो, त्यामुळे प्रमुख शहरांमधील रोजच्या दरांवर ग्राहकांचे बारीक लक्ष असते.
भारतातील डायनॅमिक फ्युएल प्राइसिंग सिस्टीमअंतर्गत तेल विपणन कंपन्या (OMCs) दररोज इंधनाच्या दरांचा आढावा घेतात. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील पेट्रोलियमचे दर, कच्च्या तेलाचे ट्रेंड आणि चलनातील चढउतार यानुसार देशांतर्गत दर ठरवले जातात. पण, रोज आढावा घेतला जातो याचा अर्थ असा नाही की दररोज सकाळी पेट्रोल आणि डिझेलचे दर बदलतीलच.
पेट्रोल पंपावर ग्राहकांना मोजावी लागणारी किंमत प्रत्येक शहरात वेगवेगळी असते. राज्यांचा मूल्यवर्धित कर (VAT), स्थानिक कर, वाहतूक खर्च आणि डीलर्सचे कमिशन यामुळे या दरांमध्ये तफावत दिसते. म्हणूनच देशाच्या वेगवेगळ्या भागात एकाच लिटर इंधनासाठी ग्राहकांना वेगवेगळी किंमत मोजावी लागते. गाडीत इंधन भरण्यापूर्वी ग्राहकांनी आपापल्या शहरातील ताजे दर तपासल्यास त्यांना रोजच्या प्रवासाचे बजेट ठरवण्यास मदत होऊ शकते. भारतातील सहा प्रमुख शहरांमधील पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरांची तुलना खालीलप्रमाणे आहे.
पेट्रोल आणि डिझेलचे दर - २ नोव्हेंबर २०२६
| शहर | पेट्रोल (रु/लिटर) | डिझेल (रु/लिटर) |
| दिल्ली | १०२.१२ रुपये | ९५.२० रुपये |
| मुंबई | १११.२१ रुपये | ९७.८३ रुपये |
| कोलकाता | ११३.५१ रुपये | ९९.८२ रुपये |
| चेन्नई | १०७.७७ रुपये | ९९.५५ रुपये |
| बेंगळुरू | ११०.८९ रुपये | ९८.८० रुपये |
| हैदराबाद | ११५.६९ रुपये | १०४.२३ रुपये |
भारतातील इंधनाच्या किमतीत इंधनाची मूळ किंमत, मालवाहतूक आणि वाहतूक खर्च, डीलर कमिशन, केंद्रीय उत्पादन शुल्क आणि राज्यांचे कर यांचा समावेश असतो. पेट्रोल आणि डिझेल सध्या वस्तू आणि सेवा कर (GST) च्या कक्षेबाहेर असल्याने, राज्य सरकारे त्यावर स्वतंत्रपणे व्हॅट (VAT) किंवा विक्री कर लावतात.
देशांतर्गत इंधनाचे दर ठरवण्यात जागतिक बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमती महत्त्वाची भूमिका बजावतात. भारत आपल्या गरजेच्या कच्च्या तेलाचा मोठा हिस्सा आयात करतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील ऊर्जेच्या किमती आणि रुपया-डॉलरच्या विनिमय दरातील चढउतारांचा देशांतर्गत बाजारावर थेट परिणाम होतो.






