गोव्यात आयोजित 'आयर्नमॅन ७०.३ गोवा २०२६' स्पर्धेत एका स्पर्धकाला पोहताना जेलीफिशने अनेकदा डंख मारल्याने रुग्णालयात दाखल करावे लागले. या घटनेनंतर स्पर्धेतील वैद्यकीय सुविधा आणि खेळाडूंच्या सुरक्षेवर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
लखनऊचे व्यावसायिक आणि 'द फिनिश स्ट्रॉंग प्रोजेक्ट'चे संस्थापक सत्यम शंकर सहाय यांनी 'आयर्नमॅन ७०.३ गोवा २०२६' स्पर्धेतील आपला एक भयानक अनुभव शेअर केला आहे. पोहण्याच्या टप्प्यात त्यांना जेलीफिशने अनेकदा डंख मारला.
'द जेलीफिश क्रॉनिकल्स' या नावाच्या फेसबुक पोस्टमध्ये सहाय यांनी सांगितलं की, ही एक साधी शर्यत होती, पण तिचं रूपांतर अचानक एका मेडिकल इमर्जन्सीमध्ये झालं. त्यांनी आपल्या हाता-पायांवर जेलीफिशच्या डंखामुळे आलेली सूज आणि वळ दाखवणारे फोटोही पोस्ट केले आहेत.
सहाय हे या वर्षातील त्यांच्या दुसऱ्या शर्यतीसाठी गोव्याला आले होते. ते आता हळूहळू कोचिंगकडे वळत आहेत. त्यांनी पाठिंबा दिलेले अनेक खेळाडूही या स्पर्धेत भाग घेत होते. शर्यतीत भाग न घेण्याचा सल्ला मिळूनही, क्वालिफाय होण्याच्या आशेने ते या स्पर्धेत उतरले होते.
पोहण्याची शर्यत सुरू झाली तेव्हा बराच गोंधळ होता. अनेक स्पर्धक चुकीच्या लेनमध्ये पोहत असल्याचं सांगण्यात आलं. साधारण ७०० मीटर अंतर पार केल्यावर सहाय यांना पहिल्यांदा जेलीफिशने डंख मारला. त्यांच्या नाकावर, चेहऱ्यावर आणि मानेवर हा डंख बसला. वेदना होत असूनही त्यांनी पोहणं सुरूच ठेवलं.
१,२०० मीटरच्या टप्प्यावर परिस्थिती आणखी बिघडली. एका मोठ्या जेलीफिशने त्यांच्या डाव्या हाताला विळखा घातला.
"माझ्या संपूर्ण शरीरात भयंकर वेदना होत होत्या, छातीत धडधड वाढली होती. मी सेफ्टी बोटजवळ थांबलो, त्यांनी तो जेलीफिश ओढून काढला. त्यानंतर मी एकाच हाताने पोहत शर्यत पूर्ण केली," असं त्यांनी आठवून सांगितलं.
डंख मारल्यानंतरच्या वैद्यकीय सुविधेवर खेळाडूचे प्रश्न
किनाऱ्यावर पोहोचल्यावरही त्यांना लगेच आराम मिळाला नाही. सहाय यांनी सांगितलं की, स्वयंसेवकांनी चुकून त्यांच्या डोळ्यात व्हिनेगर उडवलं. त्यांचा चेहरा, मान आणि डोळ्यांना मोठी सूज आली होती. त्यांचा डावा हातही लुळा पडल्यासारखा झाला होता.
मेडिकल टेंटमध्ये गेल्यावर त्यांना तिथे जेलीफिशने डंख मारलेले आणखी काही खेळाडू दिसले. त्यांच्या माहितीनुसार, तिथले सर्व १२ बेड्स फुल्ल होते आणि दोन स्पर्धकांना तर श्वास घ्यायलाही त्रास होत होता.
सहाय यांचा आरोप आहे की, त्यांना एवढा त्रास होत असूनही वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांनी त्यांचं ब्लड प्रेशर तपासलं नाही किंवा ॲनाफिलेक्सिस (तीव्र ॲलर्जी) प्रोटोकॉलही पाळला नाही. टेंटमध्ये सुमारे ३० मिनिटे थांबल्यानंतर त्यांची धडधड आणखी वाढली. त्यानंतर सुरभीने त्यांना तातडीने रुग्णालयात नेलं.
डॉक्टरांनी तपासल्यावर त्यांच्या हातावर पुरळ आल्याचं आणि ब्लड प्रेशर खूप वाढल्याचं दिसून आलं. त्यांना सलाईनवाटे कॉर्टिकोस्टेरॉईड्स आणि अँटीहिस्टामाइन्स देण्यात आले. त्यानंतर काही तास त्यांना निरीक्षणाखाली ठेवण्यात आलं.
रात्रभर त्यांच्या वेदना सुरूच होत्या. यातून पूर्णपणे बरं व्हायला सुमारे दोन आठवडे लागू शकतात, असं त्यांना सांगण्यात आलं.
जेलीफिशच्या डंखाकडे किरकोळ दुखापत म्हणून दुर्लक्ष करू नये, यावर सहाय यांनी भर दिला. अशा क्रीडा स्पर्धांमध्ये आपत्कालीन वैद्यकीय सुविधा अधिक चांगली असायला हवी, असं ते म्हणाले. यात ब्लड प्रेशर मॉनिटरिंग, ॲड्रेनालाईन आणि अँटीहिस्टामाइन्सची उपलब्धता आणि गरज पडल्यास रुग्णाला वेळेत रुग्णालयात हलवण्याची सोय असावी, अशी मागणी त्यांनी केली.
ओपन-वॉटर स्पर्धांमध्ये सुरक्षेचे उपाय वाढवण्याची मागणी
या घटनेवर बोलताना सहाय यांनी शर्यतीच्या आयोजकांना खेळाडूंच्या सुरक्षेची अधिक जबाबदारी घेण्याचं आवाहन केलं. विशेषतः खुल्या समुद्रात पोहण्याच्या स्पर्धांमध्ये जेलीफिशचा धोका मोठा असतो, याकडे त्यांनी लक्ष वेधलं.
ते स्वतः आता सेफ सी लोशन, वेटसूट आणि स्टिंगर सूट यांसारख्या प्रतिबंधात्मक उपायांचा विचार करत असल्याचं त्यांनी सांगितलं. पण, खेळाडूंनी स्वतः घेतलेली काळजी ही आयोजकांच्या योग्य सुरक्षा नियोजनाला पर्याय असू शकत नाही, असंही त्यांनी स्पष्ट केलं.
हा अनुभव भयानक असला तरी, ज्या खेळाडूंना पाठिंबा देण्यासाठी ते आले होते, त्यांच्या कामगिरीमुळे सहाय यांना थोडं समाधान मिळालं. त्या सर्व खेळाडूंना जेलीफिशचा कोणताही त्रास झाला नाही आणि त्यांनी आपली शर्यत यशस्वीपणे पूर्ण केली.
"मी त्यांच्यासाठी आलो होतो आणि मला त्यांचा अभिमान आहे," असं लिहित त्यांनी त्यांच्या यशाबद्दल आणखी माहिती शेअर करण्याचं आश्वासन दिलं.
सहाय यांनी आपल्या पोस्टचा शेवट थोड्या मिश्किल अंदाजात केला. त्यांनी जगभरात १८ आयर्नमॅन स्पर्धा पूर्ण केल्या आहेत, पण भारतातील या शर्यतीपूर्वी त्यांना कधीही जेलीफिशने डंख मारला नव्हता.
"आता तोही अनुभव माझ्या गाठीशी आहे," असं त्यांनी लिहिलं.
त्यांच्या या पोस्टवर अनेकांनी पाठिंब्याचे मेसेज केले आहेत. जेलीफिशच्या डंखाचा धोका आणि आपत्कालीन वैद्यकीय सुविधेचं महत्त्व समोर आणल्याबद्दल लोकांनी त्यांचं कौतुक केलं. काहींनी खुल्या समुद्रात पोहणाऱ्यांसाठी घ्यावयाच्या काळजीवर चर्चा केली, तर काहींनी अशा घटना टाळण्यासाठी आयोजक काय करू शकतात, यावर मतं मांडली.
