पश्चिम आशियातील तणावामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात ब्रेंट क्रूड तेलाचे भाव १०० डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे गेले आहेत. तरीही, भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरांमध्ये कोणताही बदल झालेला नाही. मे महिन्यापासून दर स्थिर असल्याने तेल कंपन्यांच्या मार्जिनवर दबाव वाढला आहे.
पश्चिम आशियातील तणावामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे. ब्रेंट क्रूड तेलाने १०० डॉलर प्रति बॅरलचा टप्पा ओलांडला आहे. असं असलं तरी, भारतात ११ सप्टेंबर रोजी पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरांमध्ये कोणताही बदल झालेला नाही. या दरवाढीमुळे मात्र भारतीय तेल कंपन्यांवरचा दबाव वाढला असून देशाच्या इंधन आयात बिलाची चिंताही वाढली आहे.
सरकारी तेल कंपन्यांनी २५ मे रोजी दरांमध्ये शेवटचा बदल केला होता आणि तेव्हापासून आजपर्यंत तेच दर लागू आहेत. राजधानी दिल्लीत पेट्रोलचा दर १०२.१२ रुपये प्रति लिटर आहे, तर डिझेलसाठी ९५.२० रुपये मोजावे लागत आहेत. आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे भाव वाढूनही मे महिन्यापासून देशातील दर स्थिर आहेत.
पेट्रोल आणि डिझेलचे आजचे दर: प्रमुख शहरांमधील भाव
| शहर | पेट्रोल दर (रुपये/लिटर) | डिझेल दर (रुपये/लिटर) |
| दिल्ली | रु १०२.१२ | रु ९५.२० |
| मुंबई | रु ११४.०५ | रु ९८.४२ |
| कोलकाता | रु ११३.४५ | रु ९९.१५ |
| चेन्नई | रु ११३.२३ | रु १००.७५ |
| बंगळूरु | रु ११०.९५ | रु ९७.७४ |
| हैदराबाद | रु ११५.०० | रु १०३.०० |
टीप: राज्यांचे कर आणि इतर स्थानिक शुल्कांमुळे प्रत्येक शहरात इंधनाचे दर वेगवेगळे असू शकतात.
कच्च्या तेलाच्या या दरवाढीचा मोठा फटका तेल कंपन्यांच्या मार्केटिंग मार्जिनला बसला आहे. उद्योग क्षेत्रातील अंदाजानुसार, पेट्रोलवरील मार्केटिंग मार्जिन आता तोट्यात गेले आहे, तर डिझेलच्या मार्जिनवर त्याहूनही जास्त दबाव आहे. ८ सप्टेंबर रोजी भारतीय क्रूड बास्केटची किंमत १०८.९१ डॉलर प्रति बॅरलवर पोहोचली होती आणि सप्टेंबर महिन्याची सरासरी किंमतही वाढलेलीच आहे.
इराण आणि अमेरिका यांच्यातील वाढता तणाव आणि पश्चिम आशियातून होणाऱ्या तेल पुरवठ्यातील अडथळ्यांमुळे कच्च्या तेलाच्या किमतीत ही वाढ झाली आहे. ब्रेंट फ्युचर्सने १०० डॉलरचा टप्पा ओलांडल्याने जागतिक ऊर्जा बाजारात अनिश्चितता वाढली आहे. विश्लेषकांच्या मते, जर कच्च्या तेलाचे भाव सध्याच्या पातळीपेक्षा जास्त राहिले, तरच देशात इंधनाच्या दरात वाढ होऊ शकते.
भारत मोठ्या प्रमाणावर कच्च्या तेलाची आयात करतो, त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील दरवाढ भारतासाठी खूप महत्त्वाची ठरते. कच्च्या तेलाचे भाव वाढल्यास देशाचे आयात बिल वाढते आणि वाहतूक व इतर क्षेत्रांमध्ये महागाई वाढण्याचा धोका निर्माण होतो.
वाहनचालकांसाठी सध्या दिलासादायक बाब ही आहे की, कच्च्या तेलाने शंभरी ओलांडली असली तरी पेट्रोल-डिझेलचे दर सध्या तरी स्थिर आहेत. पण, जर ही दरवाढ अशीच सुरू राहिली, तर देशांतर्गत इंधन दरांवर पुन्हा दबाव येऊ शकतो.


