Iran War Update : ईराण-अमेरिका युद्धात नवा ट्विस्ट, लेबनॉनवर इस्रायलचा हल्ला, ६ ठार
ईराण-अमेरिका-इस्रायल युद्धाचा तणाव आता शिगेला पोहोचला आहे. लेबनॉनमध्ये इस्रायलने केलेल्या हल्ल्यात ६ जणांचा मृत्यू झाला असून, हिजबुल्लाहनेही प्रत्युत्तर दिलं आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील नाकेबंदीमुळे संकट आणखी गडद झालंय.
मध्य-पूर्वेतील परिस्थिती पुन्हा चिघळली
ईराण-अमेरिका-इस्रायल तणाव: ८ मोठे अपडेट्स
1. शस्त्रसंधीवर सस्पेन्स: ईरानसोबतची शस्त्रसंधी कधी संपणार, याचा निर्णय अजून बाकी आहे; अंतिम निर्णय ट्रम्प घेतील, असं व्हाईट हाऊसने स्पष्ट केलंय.
2. होर्मुझमध्ये कारवाई: IRGC ने सुरक्षा नियमांचं उल्लंघन केल्याच्या आरोपावरून २ जहाजं जप्त केली, त्यामुळे समुद्रातील तणाव वाढला.
3. ईरानचं सडेतोड उत्तर: राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेशकियान म्हणाले - नाकेबंदी आणि धमक्या हेच चर्चेतील सर्वात मोठे अडथळे आहेत.
4. अमेरिकेचे निर्बंध आणखी कडक: ट्रम्प प्रशासनाने १४ व्यक्ती आणि संस्थांवर नवीन निर्बंध लावले, शस्त्रास्त्र नेटवर्क टार्गेटवर.
5. नाकेबंदीवरून वाद: परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी अमेरिकेच्या नौदल कारवाईला 'युद्धाची कृती' म्हटलं आहे.
6. राजनैतिक अनिश्चितता: जेडी व्हान्स यांचा पाकिस्तान दौरा पुढे ढकलला, ईरानच्या शांततेमुळे चर्चेवर प्रश्नचिन्ह.
7. लेबनॉनमध्ये संघर्ष: हिजबुल्लाहच्या रॉकेट हल्ल्यानंतर इस्रायलचा पलटवार, सीमेवर तणाव शिगेला.
8. नेतान्याहूंचा दावा: म्हणाले - ईरान युद्धानंतर इस्रायल अधिक मजबूत झाला, प्रादेशिक ताकद वाढली.
शस्त्रसंधीवर सस्पेन्स: युद्धविराम कधी संपणार?
व्हाईट हाऊसने स्पष्ट केलं आहे की, ईरानसोबत सुरू असलेली शस्त्रसंधी कधीपर्यंत वाढवायची, यावर अजून अंतिम निर्णय झालेला नाही. प्रवक्त्या कॅरोलिन लेविट यांच्या मते, हा निर्णय थेट राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) घेतील. दुसरीकडे, ईरानचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेशकियान (Masoud Pezeshkian) यांनी स्पष्टपणे म्हटलं आहे की, 'वचन मोडणं, नाकेबंदी आणि धमक्या' हेच शांतता चर्चेतील सर्वात मोठे अडथळे आहेत.
होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील तणाव: IRGC ची मोठी कारवाई
रणनितीच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची होर्मुझची सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) पुन्हा एकदा संघर्षाचं केंद्र बनली आहे. इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्सने (Islamic Revolutionary Guard Corps - IRGC) दोन जहाजं जप्त केल्याचा दावा केला आहे. यामुळे आंतरराष्ट्रीय सागरी व्यापारावर धोक्याची घंटा वाजली आहे. ईरानचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची (Abbas Araghchi) यांनी अमेरिकेच्या नाकेबंदीला 'युद्धाची कृती' संबोधत कडक इशारा दिला आहे.
लेबनॉनमध्ये रक्तपात: इस्रायल-हिजबुल्लाह आमनेसामने
दक्षिण लेबनॉनमधील परिस्थिती आणखी बिघडली आहे. हिजबुल्लाहने (Hezbollah) इस्रायली सैन्यावर रॉकेट डागले, ज्याला प्रत्युत्तर म्हणून इस्रायल डिफेन्स फोर्सने (Israel Defense Forces - IDF) जोरदार हल्ला चढवला. रिपोर्ट्सनुसार, इस्रायली हल्ल्यांमध्ये ६ लोकांचा मृत्यू झाला आहे, ज्यामुळे सीमेवर भीती आणि अस्थिरता आणखी वाढली आहे.
तेलावर 'छुपा खेळ': नाकेबंदीतही पुरवठा सुरू
अमेरिकेच्या दबावानंतरही ईरानने तेल निर्यातीची रणनीती सोडलेली नाही. सॅटेलाइट फोटोंमधून असं दिसतंय की, खार्ग बेटावर (Kharg Island) मोठ्या प्रमाणावर तेल टँकर भरले जात आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, संभाव्य कडक निर्बंधांआधी जास्तीत जास्त निर्यात करण्याचा ईरानचा प्रयत्न आहे. याचा परिणाम जागतिक तेल बाजारावर होऊ शकतो.
कूटनीतीत अडथळा: चर्चा का थांबली?
इस्लामाबादमध्ये होणारी अमेरिका-ईरान चर्चेची दुसरी फेरीही रखडली आहे. अमेरिकेवर 'अवाजवी मागण्या' आणि 'सतत भूमिका बदलल्याचा' आरोप करत ईरानने पुढच्या बैठकीस नकार दिला आहे. त्याचवेळी, अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जेडी व्हान्स (JD Vance) यांचा पाकिस्तान दौराही सध्या पुढे ढकलण्यात आला आहे.
पुढे काय? युद्ध की समझोता
इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू (Benjamin Netanyahu) यांचा दावा आहे की, या संघर्षानंतर त्यांचा देश पूर्वीपेक्षा अधिक मजबूत झाला आहे. पण जमिनीवरचं वास्तव हे आहे की, प्रत्येक दिवसानुसार युद्धाचा धोका अधिक गडद होत चालला आहे. आता राजनैतिक प्रयत्न शेवटच्या क्षणी यशस्वी होतात की हा संघर्ष मोठ्या युद्धात बदलतो, याकडे संपूर्ण जगाचं लक्ष लागलं आहे.
