तांदळापासून बनणाऱ्या 'व्हॅल्यू ॲडेड' उत्पादनांमुळे भारतीय तांदूळ उद्योगाला मोठी संधी मिळणार आहे.
मुंबई : इंडियन राईस एक्सपोर्टर्स फेडरेशन (IREF) च्या मते, तांदळापासून बनणाऱ्या 'व्हॅल्यू ॲडेड' उत्पादनांमुळे भारतीय तांदूळ उद्योगासाठी प्रगतीचे नवे मार्ग खुले होऊ शकतात. यामध्ये रेडी-टू-ईट फूड, राईस ब्रॅन ऑइल, प्रोटीन आणि तांदळाच्या तुसापासून (husk) बनणाऱ्या औद्योगिक साहित्याचा समावेश आहे. यामुळे व्यापाऱ्यांना प्रत्येक टन धान्यामागे जास्त नफा मिळवता येईल. नवी दिल्लीतील भारत मंडपम येथे २३ ते २५ ऑक्टोबर दरम्यान 'भारत इंटरनॅशनल राईस कॉन्फरन्स' (BIRC) २०२६ चे आयोजन करण्यात आले आहे. या परिषदेत IREF-EY च्या अहवालानुसार या नव्या संधींवर सविस्तर चर्चा केली जाईल.
IREF च्या वतीने बोलताना बासमती विभागाचे अध्यक्ष राजीव सेतिया म्हणाले, "आता फक्त जास्तीत जास्त तांदूळ निर्यात करणे हे आपले उद्दिष्ट नाही, तर प्रत्येक टनामागे जास्तीत जास्त मूल्य मिळवणे ही खरी संधी आहे. यासाठी राईस मिलर, निर्यातदार आणि उत्पादक या सर्वांना वेगवेगळ्या मार्गांचा अवलंब करावा लागेल."
कन्व्हिनियन्स फूड्समध्ये वाढती मागणी
राईस नूडल्स आणि झटपट तयार होणाऱ्या पदार्थांमध्ये (convenience foods) मोठी वाढ होण्याची शक्यता आहे. IREF च्या प्रसिद्धीपत्रकात ग्रँड व्ह्यू रिसर्चच्या अंदाजाचा संदर्भ देण्यात आला आहे. त्यानुसार, जागतिक राईस-नूडल मार्केट २०२४ मधील ६.४ अब्ज डॉलर्सवरून २०३० पर्यंत ११ अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे. म्हणजेच यात वार्षिक ४.६ अब्ज डॉलर्सची भर पडेल. २०२४ मध्ये या मार्केटच्या एकूण महसुलात आशिया-पॅसिफिक क्षेत्राचा वाटा ६३.४ टक्के होता. त्यामुळे नवीन उत्पादने बाजारात आणू पाहणाऱ्या कंपन्यांसाठी ही एक उत्तम सुरुवात ठरू शकते.
Related Articles
राईस ब्रॅन ऑइलमधून अतिरिक्त नफा
राईस मिलर्ससाठी ब्रॅन ऑइल (तांदळाच्या कोंड्याचे तेल) हे अतिरिक्त नफा मिळवण्याचे एक उत्तम साधन आहे. ग्रँड व्ह्यू रिसर्चच्या अंदाजानुसार, जागतिक राईस-ब्रॅन-ऑइल मार्केट २०२३ मधील ४.८ अब्ज डॉलर्सवरून २०३० पर्यंत ६.३ अब्ज डॉलर्सपर्यंत वाढण्याची शक्यता आहे. याशिवाय, नीती आयोगाच्या २०२४ च्या खाद्यतेल अहवालानुसार, भारतात राईस-ब्रॅन-ऑइलचे उत्पादन १.९ दशलक्ष टनांपर्यंत पोहोचण्याची क्षमता आहे. यात ८.५ लाख टन क्षमता अशी आहे, जिचा अद्याप वापरच झालेला नाही.
स्पेशलाईज्ड उत्पादनांवर भर
या परिषदेत राईस प्रोटीन, तांदळाचे पीठ आणि फंक्शनल स्टार्च यांसारख्या विशेष उत्पादनांवरही चर्चा होणार आहे. ग्रँड व्ह्यू रिसर्चच्या हवाल्याने सांगण्यात आले आहे की, जागतिक राईस-प्रोटीन मार्केट २०२३ मधील १६८.५ दशलक्ष डॉलर्सवरून २०३० पर्यंत २८१.४ दशलक्ष डॉलर्सपर्यंत वाढेल. ही वाढ सुमारे ६७ टक्के असेल. ग्राहकांच्या गरजा, प्रक्रियेतील आवश्यकता आणि या उत्पादनांची व्यावसायिक व्यवहार्यता यावर परिषदेत मंथन केले जाईल.
तांदळाच्या उप-उत्पादनांचा औद्योगिक वापर
तांदळाच्या उप-उत्पादनांचा (by-products) औद्योगिक वापर ही आणखी एक मोठी संधी आहे. तांदळाच्या तुसाच्या राखेपासून (rice-husk-ash) बनणाऱ्या सिलिकाचे जागतिक मार्केट २०२५ मधील ६४०.६ दशलक्ष डॉलर्सवरून दुप्पट होऊन २०३३ पर्यंत १.४१ अब्ज डॉलर्सवर पोहोचण्याचा अंदाज आहे. २०२५ मध्ये यातील ४० टक्के महसूल रबर आणि टायर उद्योगातून येईल. गुडईयर (Goodyear) कंपनीने २०२५ च्या युरोपियन ट्रक-रेसिंग टायर्समध्ये तांदळाच्या तुसाच्या राखेपासून बनवलेले सिलिका वापरण्याची घोषणा केली आहे. हे औद्योगिक वापराचे एक उत्तम उदाहरण आहे.
BIRC 2026: क्षमतेचे नफ्यात रूपांतर
राजीव सेतिया पुढे म्हणाले, "BIRC 2026 मध्ये आम्ही केवळ आकर्षक बाजाराचे अंदाज न मांडता, प्रत्यक्षात उभे राहू शकणारे व्यवसाय ओळखण्यावर भर देणार आहोत. योग्य उत्पादने, खरेदीदार, गुंतवणुकीची गरज आणि भागीदारी ओळखून या क्षमतेचे व्यावसायिक वाढीत रूपांतर कसे करता येईल, हे आम्ही पाहणार आहोत."
IREF-EY च्या अहवालात मागणी, नफ्याचे मार्जिन, गुंतवणुकीची गरज, प्रक्रियेतून मिळणारे उत्पादन, बाजारपेठेतील प्रवेश आणि निर्यातीची क्षमता यांची तुलना केली जाईल. तसेच, भारतीय व्यवसाय जागतिक वाढीचा किती वाटा मिळवू शकतात आणि प्रक्रियेच्या खर्चानंतर किती नफा उरेल, याचेही मूल्यांकन केले जाईल.
"बियॉन्ड रॉ राईस: द नेक्स्ट बिलियन-डॉलर अपॉर्च्युनिटी" या सत्रात प्रीमियम आणि स्पेशालिटी तांदूळ, रेडी-टू-कूक आणि रेडी-टू-ईट उत्पादने आणि तांदळाच्या उप-उत्पादनांचा चांगला वापर यावर चर्चा होईल. याशिवाय साके (sake), इथेनॉल आणि बायोएनर्जी यांसारख्या अतिरिक्त संधींवरही विचारमंथन केले जाईल. (ANI)
(हे वृत्त सिंडिकेटेड फीडमधून प्रकाशित करण्यात आले असून, मथळा वगळता आशियानेट न्यूजच्या संपादकीय टीमने यात कोणताही बदल केलेला नाही.)
