अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकांमध्ये डेमोक्रॅटिक पक्षाने विजय मिळवल्यानंतर, राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी त्यांच्या डेस्कवर 'VETO' लिहिलेली टोपी ठेवून विरोधकांना थेट इशारा दिला आहे.
मुंबई : अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी गुरुवारी (स्थानिक वेळेनुसार) ओव्हल ऑफिसमध्ये एक मोठा राजकीय संदेश दिला. मध्यावधी निवडणुकांमध्ये डेमोक्रॅट्सनी काँग्रेसच्या दोन्ही सभागृहांवर ताबा मिळवल्यानंतर काही दिवसांनीच, ट्रम्प यांनी त्यांच्या ऐतिहासिक 'रेझोल्युट डेस्क'वर 'VETO' (नकाराधिकार) लिहिलेली एक मोठी लाल टोपी ठेवली होती.
'अँटिक्विटीज अ‍ॅक्ट' अंतर्गत ओव्हल ऑफिस आणि कॅबिनेट रूमला राष्ट्रीय स्मारके म्हणून जतन करण्याच्या घोषणेवर स्वाक्षरी करताना ट्रम्प पत्रकारांशी बोलत होते. त्यावेळी ही टोपी सर्वांचे लक्ष वेधून घेत होती. या ब्रीफिंगदरम्यान 'VETO' अशी ठळक अक्षरे असलेली ही लाल टोपी त्यांच्या डेस्कवर स्पष्टपणे दिसत होती.
व्हेटो पॉवरचा (नकाराधिकाराचा) रणनीतिक वापर
३ नोव्हेंबरच्या मध्यावधी निवडणुकांमध्ये डेमोक्रॅट्सनी विजय मिळवला आहे. त्यामुळे आता त्यांच्याकडे अधिक अधिकार असतील. त्यांच्या या कायदेशीर अजेंड्याला विरोध करण्यासाठी ट्रम्प आपल्या घटनात्मक अधिकारांचा वापर करण्यास तयार आहेत, हेच या कृतीतून दिसून आले.
Related Articles
याआधी ट्रम्प यांनी 'ट्रुथ सोशल'वर 'VETO' लिहिलेल्या लाल बेसबॉल कॅपचा फोटो शेअर केला होता. त्यानंतर त्यांनी 'फॉक्स न्यूज'ला सांगितले की, राष्ट्रपतींचा नकाराधिकार हा अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांना उपलब्ध असलेल्या सर्वात शक्तिशाली अधिकारांपैकी एक आहे. ट्रम्प म्हणाले, "तुम्हाला माहीतच आहे की, हे यापूर्वीही अनेकदा झाले आहे. हा व्हेटोचा अधिकार आहे — राष्ट्राध्यक्षांकडे असलेल्या सर्वात भक्कम अधिकारांपैकी तो एक आहे. ते काहीही वेडेपणाच्या गोष्टी पाठवतील आणि मी त्यांना व्हेटो करेन (नाकारेन)."
डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या विजयाचा परिणाम
डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या विजयामुळे वॉशिंग्टनमधील सत्तेचे संतुलन लक्षणीयरीत्या बदलले आहे. पक्षाने आता 'हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्ह्ज' आणि 'सिनेट' या दोन्ही सभागृहांवर नियंत्रण मिळवले आहे.
या बदलामुळे आता ट्रम्प प्रशासनाची चौकशी, सुनावणी आणि समन्स याद्वारे अधिक कडक तपासणी होण्याची शक्यता आहे. तसेच, डेमोक्रॅट्स ट्रम्प यांच्या न्यायालयीन आणि कॅबिनेट नामांकनांनाही रोखण्याचा प्रयत्न करू शकतात.
दरम्यान, भारतीय-अमेरिकन काँग्रेसमन रो खन्ना यांनी या निवडणूक निकालाला ट्रम्प यांच्यासाठी मोठा धक्का म्हटले आहे. डेमोक्रॅट्स 'हाऊस'मध्ये मोठे बहुमत मिळवू शकतात, असा अंदाज त्यांनी वर्तवला.
खन्ना म्हणाले, "आम्हाला २५० पेक्षा जास्त जागा मिळतील. २००८ मध्ये ओबामांच्या काळात आम्हाला जेवढे बहुमत मिळाले होते, तेवढेच मोठे बहुमत यावेळीही मिळू शकते. ही एक त्सुनामी आहे. हा ट्रम्प यांचा पराभव आहे."
ते पुढे म्हणाले की, वाढती महागाई आणि सुरू असलेले युद्ध याबद्दल मतदार प्रामुख्याने चिंतेत आहेत. आरोग्यसेवा, लहान मुलांची काळजी आणि जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमती कमी करण्यावर डेमोक्रॅट्स लक्ष केंद्रित करतील, यावर त्यांनी भर दिला.
भविष्यातील प्रशासनाबाबत ट्रम्प यांची भूमिका
आपण विरोध करत असलेल्या कायद्यांविरुद्ध व्हेटो अधिकार वापरण्यास तयार असल्याचे ट्रम्प यांनी सूचित केले असले तरी, पुढची दोन वर्षे केवळ राजकीय संघर्षात घालवण्याची आपली इच्छा नसल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले आहे.
त्यांनी 'पॉलिटिको'ला सांगितले, "पुढची दोन वर्षे फक्त तिथे बसून प्रत्येक गोष्टीला व्हेटो करत राहण्याची माझी इच्छा नाही."
अमेरिकेच्या संविधानातील कलम १, परिच्छेद ७ नुसार, राष्ट्राध्यक्ष काँग्रेसने मंजूर केलेला कायदा नाकारू शकतात. खासदार हा नियमित अध्यक्षीय व्हेटो रद्द करू शकतात, परंतु त्यासाठी 'हाऊस' आणि 'सिनेट' या दोन्ही सभागृहांमध्ये दोन तृतीयांश बहुमताची आवश्यकता असते.
