China Builds Deep Underground Missile Bases : इराणवर अमेरिकेने केलेल्या 'बंकर बस्टर' हल्ल्यांनंतर चीन सावध झाला आहे. रिपोर्ट्सनुसार, चीन तिबेट आणि शिनजियांगमध्ये जमिनीखाली खोलवर लष्करी तळ आणि मिसाइल सायलो (क्षेपणास्त्र ठेवण्याच्या जागा) बांधत आहे. अमेरिकेच्या संभाव्य हल्ल्यांपासून लष्करी साधनसामग्री आणि ऊर्जा प्रकल्प वाचवणं हा यामागे उद्देश आहे.
China Builds Deep Underground Missile Bases : मध्य-पूर्वेतील वाढता तणाव आणि इराणवर अमेरिकेच्या खतरनाक बॉम्ब हल्ल्यांना पाहून चीन चांगलाच धास्तावला आहे. त्यामुळेच त्याने आपली लष्करी रणनीती अधिक मजबूत करायला सुरुवात केली आहे. रिपोर्ट्सनुसार, भविष्यात अमेरिकेशी संघर्ष झाल्यास आपले लष्करी तळही निशाण्यावर येऊ शकतात, अशी भीती चीनला वाटतेय. म्हणूनच चीन आपले लष्करी तळ आणि क्षेपणास्त्र तळ जमिनीच्या आणखी आत, खोलवर लपवण्याची योजना आखत आहे.
शिनजियांगमध्ये बनवले मिसाइल सायलो
चीनने तिबेट आणि शिनजियांगसारख्या भागांमध्ये मोठ्या प्रमाणात मिसाइल सायलो (जमिनीखालील क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण तळ) बनवले आहेत. इथे लांब पल्ल्याची अण्वस्त्रवाहू क्षेपणास्त्रे प्रक्षेपणासाठी तयार ठेवली जातात. रिपोर्ट्सनुसार, चीनचे ऊर्जा तज्ज्ञ आधीपासूनच सरकारला सल्ला देत आहेत की, वाढता भू-राजकीय तणाव आणि जागतिक अस्थिरता पाहता पश्चिम चीनमध्ये जमिनीखाली सुरक्षित पायाभूत सुविधा तयार कराव्यात. सरकारी कंपनी 'पॉवर कन्स्ट्रक्शन कॉर्पोरेशन ऑफ चायना' (PowerChina) चे मुख्य तांत्रिक तज्ज्ञ झांग शीशु यांच्या मते, महत्त्वाच्या सुविधा जमिनीखाली खोलवर बांधल्या पाहिजेत. यामुळे तेल, नैसर्गिक वायू आणि दुर्मिळ धातूंसारख्या महत्त्वाच्या संसाधनांना सुरक्षितपणे साठवता येईल आणि संभाव्य लष्करी हल्ल्यांपासून किंवा टेहळणीपासून वाचवता येईल.
'अंडरग्राउंड स्ट्रॅटेजिक कॉरिडॉर'ची योजना
एशिया टाइम्सच्या रिपोर्टनुसार, चीन या योजनेअंतर्गत एक मल्टी-लेयर किंवा टियर सिस्टीम विकसित करण्याच्या तयारीत आहे. या सिस्टीममध्ये मोठ्या सेंट्रल स्टोरेज हबला लहान प्रादेशिक डेपो आणि सीमेवरील सुविधांशी जोडलं जाईल. या प्रकल्पात विशेषतः तिबेट आणि शिनजियांगच्या सीमावर्ती भागांवर लक्ष केंद्रित केलं जाईल. संशोधकांनी या नेटवर्कला चीनचा 'अंडरग्राउंड स्ट्रॅटेजिक कॉरिडॉर' आणि 'गुप्त सपोर्ट सिस्टीम' असं नाव दिलं आहे. राष्ट्रीय सुरक्षा मजबूत करणे आणि सीमांचे संरक्षण करण्याची क्षमता वाढवणे हा याचा उद्देश आहे.
Related Articles
उद्योग आणि पायाभूत सुविधा देशाच्या आत हलवणार
चीनने या दिशेने कामही सुरू केलं आहे. नव्या रणनीतीनुसार, भविष्यात महत्त्वाचे उद्योग आणि पायाभूत सुविधा बीजिंग, शांघाय आणि शेनझेनसारख्या मोठ्या शहरांमधून देशाच्या आतल्या आणि सामरिकदृष्ट्या सुरक्षित भागांमध्ये हलवल्या जातील. संभाव्य युद्ध, पुरवठा साखळीतील अडथळे किंवा अमेरिका आणि त्याच्या मित्र देशांसोबत लष्करी संघर्षाची परिस्थिती निर्माण झाल्यास धोका कमी करणे, हा यामागे उद्देश आहे. चीनने ड्रिलिंग आणि भूगर्भीय देखरेख तंत्रज्ञानातही मोठी प्रगती केली आहे. आता चीनकडे असं तंत्रज्ञान आहे, ज्यामुळे सुमारे ३००० मीटर खोलीपर्यंत भूमिगत बांधकाम प्रकल्प शक्य झाले आहेत.
इराणवरील अमेरिकी हल्ल्यांमुळे चिंता वाढली
तज्ज्ञांच्या मते, चीनच्या या रणनीतीमागे इराणवरील अमेरिकेचे हल्ले हे एक मोठं कारण आहे. सुमारे वर्षभरापूर्वी अमेरिकेने 'ऑपरेशन मिडनाइट हॅमर' दरम्यान इराणच्या भूमिगत अणु तळांवर हल्ला केला होता. या हल्ल्यात अमेरिकन सैन्याने 'बंकर बस्टर' बॉम्बचा वापर करून अनेक अणु तळ नष्ट केले होते. या घटनेनंतर चीनची सरकारी माध्यमं आणि लष्करी तज्ज्ञ देशातील भूमिगत लष्करी सुविधा अधिक सुरक्षित करण्यावर सातत्याने भर देत आहेत.
तिबेट, शिनजियांग आणि सिचुआनवर लक्ष
चीनच्या नव्या रणनीतीनुसार, सर्वात आधी महत्त्वाचे लष्करी तळ आणि सुविधा तिबेट, शिनजियांग आणि सिचुआनसारख्या भौगोलिकदृष्ट्या सुरक्षित भागांमध्ये हलवण्याची योजना आहे. तज्ज्ञांच्या मते, या भागांची भौगोलिक रचना आणि नैसर्गिक सुरक्षा चीनला लष्करीदृष्ट्या अधिक मजबूत बनवू शकते. एकंदरीत, चीनची ही रणनीती भविष्यातील संभाव्य लष्करी संघर्षांना तोंड देण्यासाठी आणि आपली महत्त्वाची संसाधने व लष्करी रचना सुरक्षित ठेवण्याच्या दिशेने एक मोठं पाऊल मानलं जात आहे.
