ॲपलचा लोगो आयझॅक न्यूटनच्या चित्रापासून सुरू होऊन आजच्या जगप्रसिद्ध डिझाईनपर्यंत कसा पोहोचला, याची कहाणी खूप रंजक आहे. ॲलन ट्युरिंग किंवा कॉम्प्युटर 'बाईट'च्या अफवा खोट्या असून, सफरचंद आणि चेरीमधला फरक कळावा म्हणूनच लोगोमध्ये खाल्लेलं सफरचंद दाखवण्यात आलं होतं.
मुंबई : जेव्हा आपण एखादा iPhone हातात घेतो, मॅकबुक उघडतो किंवा आयपॅड सुरू करतो, तेव्हा आपली नजर एका ओळखीच्या चिन्हावर जाते. ते चिन्ह म्हणजे उजव्या बाजूने थोडं खाल्लेलं सफरचंद. पण जगातील सर्वात मोठ्या टेक कंपन्यांपैकी एकाने आपली ओळख म्हणून असं खाल्लेलं सफरचंद का निवडलं असेल, याचा तुम्ही कधी विचार केलाय का? यामागचं कारण खूपच व्यावहारिक आहे आणि लोकांमध्ये पसरलेल्या अफवांशी त्याचा काहीही संबंध नाही.
आज आपण जो लोगो पाहतो, त्याआधी ॲपलची ओळख पूर्णपणे वेगळी होती. ॲपलचा लोगो आयझॅक न्यूटनच्या चित्रापासून सुरू होऊन आजच्या जगप्रसिद्ध डिझाईनपर्यंत कसा पोहोचला, याचा प्रवास खूप रंजक आहे. यामागे ऐन वेळी घेतलेला निर्णय, स्टीव्ह जॉब्स यांची एक वेगळी मागणी आणि कॉम्प्युटरच्या एका शब्दाशी जुळलेला योगायोग अशा अनेक गोष्टी आहेत.
ॲपलच्या पहिल्या लोगोचा या खाल्लेल्या सफरचंदाशी काहीही संबंध नव्हता
१९७६ मध्ये ॲपल कॉम्प्युटरची स्थापना झाली. स्टीव्ह जॉब्स आणि स्टीव्ह वोजनियाक यांच्यासोबत कंपनीचे मूळ सह-संस्थापक असलेल्या रोनाल्ड वेन यांनी कंपनीचा पहिला लोगो डिझाईन केला होता. वेन यांनी बनवलेला पहिला लोगो ब्लॅक अँड व्हाईट होता. त्यात सर आयझॅक न्यूटन एका सफरचंदाच्या झाडाखाली बसले आहेत आणि त्यांच्या डोक्यावर एक सफरचंद लटकत आहे, असं चित्र होतं. आजच्या साध्या लोगोपेक्षा हे खूपच वेगळं होतं. या डिझाईनच्या बाजूने एक बॉर्डर होती, ज्यावर इंग्रजी कवी विल्यम वर्ड्सवर्थ यांचं एक वाक्य लिहिलं होतं.
Related Articles
हे चित्र ज्ञान आणि शोधाचं प्रतीक होतं. पण ते छापायला अवघड होतं आणि एखाद्या टेक स्टार्टअपला हवा तसा साधेपणा त्यात नव्हता. जेव्हा ॲपल आपला 'Apple II' हा कॉम्प्युटर लाँच करण्याच्या तयारीत होती, तेव्हा स्टीव्ह जॉब्स यांना कंपनीसाठी एक नवीन ओळख हवी होती. त्यांच्या याच निर्णयामुळे जाहिरात विश्वाच्या इतिहासातील सर्वात प्रसिद्ध लोगो तयार झाला.
ॲपलच्या लोगोमध्ये सफरचंद खाल्लेलं का दाखवलंय?
या खाल्लेल्या सफरचंदाबद्दल गेल्या अनेक वर्षांत अनेक अफवा पसरल्या आहेत. काही लोक म्हणतात की याचा संबंध बायबलमधील ॲडम आणि ईव्हच्या कथेशी आहे. तर काही जण याला ॲलन ट्युरिंग यांच्याशी जोडतात. ट्युरिंग हे ब्रिटिश गणितज्ञ होते आणि त्यांना आधुनिक कॉम्प्युटरचे जनक मानलं जातं. १९५४ मध्ये सायनाईड खाल्ल्यामुळे त्यांचा मृत्यू झाला होता.
आणखी एक प्रसिद्ध समज असा आहे की, हा लोगो कॉम्प्युटरमधील 'बाईट' (byte) या शब्दाशी जोडलेला आहे. पण या लोगोचे डिझायनर रॉब जॅनॉफ यांनी अनेकदा स्पष्ट केलंय की, यापैकी कोणतीही गोष्ट त्यांच्या डिझाईनमागची प्रेरणा नव्हती.
यामागचं खरं कारण अगदीच साधं होतं. हे फळ चेरीसारखं दिसू नये, तर ते सफरचंदच वाटावं, यासाठी त्याला खाल्लेलं दाखवण्यात आलं. यामुळे या डिझाईनला एक रोजच्या आयुष्यातला स्पर्श मिळाला. सफरचंद खाण्याचा अनुभव जगातल्या प्रत्येकालाच माहिती असतो. विशेष म्हणजे, 'बाईट' या शब्दाशी असलेला संबंध लोगो तयार झाल्यानंतर लोकांच्या लक्षात आला. सुरुवातीला असा कोणताही विचार डिझायनरच्या मनात नव्हता, तो फक्त एक योगायोग होता.
ॲपलने लोगोसाठी इंद्रधनुष्याचे रंग का निवडले?
१९७७ मधला ॲपलचा मूळ लोगो एका रंगाचा नव्हता. त्यात इंद्रधनुष्याच्या रंगांचे सहा आडवे पट्टे होते. हा निर्णय ॲपलच्या नवीन तंत्रज्ञानाशी जोडलेला होता. १९७७ मध्ये आलेला 'Apple II' हा कॉम्प्युटर रंगीत डिस्प्ले दाखवू शकत होता. हेच वैशिष्ट्य लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी लोगोमध्ये रंग भरण्यात आले. यामुळे ॲपल इतर कंपन्यांपेक्षा वेगळी दिसू लागली. त्या काळात इतर कंपन्यांचे लोगो जुन्या पद्धतीचे होते.
त्या काळात पर्सनल कॉम्प्युटर ही संकल्पना लोकांसाठी नवीन होती. अशा वेळी या रंगीत लोगोमुळे ॲपलची इमेज अधिक आकर्षक आणि लोकांच्या जवळ जाणारी बनली. जॅनॉफ यांच्या मते, या रंगांमागे कोणताही छुपा संदेश नव्हता, तर तो फक्त एक डिझाईनचा भाग होता. पुढची दोन दशकं हाच रंगीत लोगो ॲपलची ओळख बनून राहिला.
ॲपलचा लोगो काळा, चंदेरी आणि साधा कसा झाला?
हळूहळू या रंगीत पट्ट्यांची जागा एकाच रंगाने, पारदर्शक आणि मेटॅलिक डिझाईनने घेतली. ॲपलने आपल्या उत्पादनांच्या साध्या आणि आकर्षक लूकवर लक्ष केंद्रित केल्यामुळे हा बदल झाला. अनेक रंगांवर अवलंबून राहण्यापेक्षा, कंपनीने फक्त त्या सफरचंदाच्या आकाराचा वापर करून आपली ओळख निर्माण केली. गेल्या काही वर्षांत, उत्पादनांच्या गरजेनुसार हा लोगो काळ्या, पांढऱ्या, चंदेरी आणि इतर रंगांमध्ये पाहायला मिळाला आहे.
एक साधं डिझाईन एखाद्या गुंतागुंतीच्या चित्रापेक्षा किती प्रभावी ठरू शकतं, याचं ॲपलचा लोगो हे एक उत्तम उदाहरण आहे. या लोगोमध्ये कंपनीचं नाव नाही, त्यांची उत्पादने काय करतात हे सांगितलेलं नाही किंवा कोणताही मोठा संदेश दिलेला नाही. तरीही हे चिन्ह पाहताच जगातील सर्वात मोठ्या टेक कंपनीची आठवण येते.
या लोगोचं यश आपल्याला ब्रँडिंगचा एक मोठा धडा देतं. एखादा लोगो लक्षात राहण्यासाठी त्याचा इतिहास गुंतागुंतीचा असण्याची गरज नसते. चेरी आणि सफरचंदातला फरक कळावा म्हणून सुरू झालेला हा लोगो आज तंत्रज्ञान, डिझाईन आणि कल्पकतेचं जागतिक प्रतीक बनला आहे. आणि सर्वात आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, ज्या खाल्लेल्या सफरचंदाला लोक ज्ञान, कॉम्प्युटर आणि ॲलन ट्युरिंग यांच्याशी जोडतात, ते फक्त लोकांना सफरचंद ओळखता यावं याच एका साध्या कारणासाठी डिझाईन केलं होतं.
