Sugar vs Jaggery : गुळापेक्षा साखर खाणे चांगले आहे का? डॉक्टर काय म्हणतात?
Sugar vs Jaggery: आजकाल लोकांमध्ये आरोग्याबद्दल जागरूकता वाढली आहे. त्यामुळे 'पांढरे विष' म्हटल्या जाणाऱ्या साखरेला पूर्णपणे बाजूला सारले जात आहे. त्याऐवजी गूळ आणि मध वापरला जातो. पण तुम्हाला माहित आहे का की यामुळे अधिक नुकसान होऊ शकते? जाणून घ्या.
डॉक्टर काय सांगतात..?
डॉक्टरांच्या मते, खरी समस्या साखर, गूळ किंवा मधात नाही, तर आपण किती प्रमाणात (Quantity) खातो यात आहे. गूळ किंवा मध आरोग्यासाठी चांगले आहे असे समजून लोक ते प्रमाणापेक्षा जास्त खातात. उदाहरणार्थ, साखरेचा लाडू असेल तर एक खाऊन थांबणारी व्यक्ती, गुळाचा लाडू असेल तर आरोग्यासाठी चांगला आहे म्हणून दोन-तीन लाडू खाते. यामुळे शरीरात जास्त कॅलरीज जातात.
कॅलरीजचे गणित सारखेच!
पोषक तत्वांच्या बाबतीत गुळामध्ये लोह, पोटॅशियम यांसारखी खनिजे असतात. पण, कॅलरीजच्या बाबतीत साखर आणि गुळामध्ये फारसा फरक नाही.
साखर: 100 ग्रॅममध्ये सुमारे 387 कॅलरीज.
गूळ: 100 ग्रॅममध्ये सुमारे 383 कॅलरीज. पाहिलंत? कॅलरीजमधील फरक खूपच कमी आहे. जर तुम्ही गूळ आरोग्यदायी आहे म्हणून जास्त प्रमाणात खाल्ले, तर तुमच्या रक्तातील साखरेची पातळी साखरेपेक्षाही वेगाने वाढण्याची शक्यता आहे.
साखर विरुद्ध गूळ
आपल्यापैकी अनेकांना गोड खाण्याची इच्छा (sweet cravings) होते. कितीही नियंत्रण ठेवण्याचा प्रयत्न केला तरी कधीकधी गोड खावेसे वाटते. पण, ते साखरेने बनवलेले आहे हे कळल्यावर आपण एक मिनिट थांबतो. साखरेने बनवलेली वस्तू का खावी, असा विचार करून आपण खाणे टाळतो. पण, तीच मिठाई गुळाने किंवा मधाने बनवली आहे हे कळताच आपला विचार पूर्णपणे बदलतो. आपण एक क्षणही विचार न करता ते खातो. पण तज्ज्ञांच्या मते, यामुळे अधिक समस्या निर्माण होऊ शकतात.
3. 'हेल्थ हॅलो' इफेक्ट (The Health Halo Effect)
मानसशास्त्रामध्ये याला "हेल्थ हॅलो इफेक्ट" म्हणतात. जेव्हा एखादा पदार्थ आरोग्यदायी आहे असा शिक्का बसतो, तेव्हा तो कितीही खाल्ला तरी चालेल अशा भ्रमात आपण असतो. गूळ आणि मधाच्या बाबतीतही हेच घडत आहे. डॉक्टरांच्या मते, साखर कमी खाल्ल्याने होणाऱ्या नुकसानीपेक्षा, गूळ आरोग्यदायी आहे म्हणून जास्त खाल्ल्याने होणारे नुकसान (वजन वाढणे, मधुमेहाचा धोका) जास्त आहे.
4. मध म्हणजे साखरच का?
मधामध्ये अँटीऑक्सिडंट्स असले तरी, त्यात फ्रक्टोज आणि ग्लुकोजचे प्रमाण जास्त असते. गरम पदार्थांमध्ये मध मिसळून घेतल्यास त्याचे गुणधर्म तर बदलतातच, शिवाय शरीरातील इन्सुलिनची पातळीही वाढते.
निष्कर्ष: काहीही खा, पण नियंत्रणात खा
डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार, तुम्ही साखर खा किंवा गूळ, काहीही खाल्ले तरी ते "मर्यादित" प्रमाणात खाणे हेच खरे आरोग्य आहे. गूळ खातोय म्हणून अति खाण्यापेक्षा, साखर खातोय या जाणिवेने कमी खाणेच चांगले.
लक्षात ठेवा: कोणताही गोड पदार्थ शरीराला ऊर्जा देतो, पण तो जास्त प्रमाणात घेतला तर ओझे बनतो!
