खाजगी चंद्र मोहिमांचे 2026; चंद्र पुन्हा मानवापुढे झुकणार का? जाणून घ्या

शीतल प्रकाश देणाऱ्या व गुरुत्वाकर्षणावर परिणाम करणाऱ्या चंद्राबद्दल  प्रत्येकाला कुतूहल राहिले आहे.  2026 हे वर्ष चंद्र संशोधनात खूप महत्त्वाचे ठरणार आहे. 2026 मध्ये आपण अनेक खाजगी चंद्र मोहिमा पाहणार आहोत.   

Image Credit : Getty

खाजगी चंद्र मोहिमांचे वर्ष मानवजातीपुढे झुकणार का?

2026 हे वर्ष अंतराळ क्षेत्रासाठी खूप महत्त्वाचे असेल. या वर्षी अनेक अंतराळ मोहिमा सुरू होतील. नासा, इस्रोसारख्या जगातील प्रमुख अंतराळ संस्थांसोबतच अनेक खाजगी कंपन्याही या मोहिमांचा भाग असतील. विशेष म्हणजे 2026 मध्ये खाजगी कंपन्यांच्या अनेक मोहिमा चंद्रावर जातील. वैज्ञानिक संशोधन, नवीन तंत्रज्ञान तपासणे आणि भविष्यातील मानवी मोहिमांची तयारी करणे हे या मोहिमांचे उद्दिष्ट असेल. या मोहिमांबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.

Image Credit : Blue Origin

ब्लू ओरिजिनची चंद्र दक्षिण ध्रुव मोहीम

2026 मध्ये चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर एक मोहीम पाठवण्यासाठी अमेरिकन अंतराळ कंपनी ब्लू ओरिजिन तयारी करत आहे. कंपनी न्यू ग्लेन रॉकेटवर ब्लू मून मार्क 1 लँडर प्रक्षेपित करेल. या मोहिमेमध्ये चंद्रावरील धूळ आणि पृष्ठभागाचा अभ्यास करण्यासाठी नासाचा पेलोड समाविष्ट असेल. पाण्याच्या बर्फाच्या शक्यतेमुळे चंद्राचा दक्षिण ध्रुव संशोधनाच्या दृष्टीने महत्त्वाचा मानला जातो. ही मोहीम चंद्रावरील भविष्यातील मानवी आणि मालवाहू मोहिमांसाठी आवश्यक तंत्रज्ञानाची चाचणी देखील करेल.

Image Credit : Firefly Aerospace/X

फायरफ्लाय एअरोस्पेसची दूरस्थ चंद्र मोहीम

2026 मध्ये फायरफ्लाय एअरोस्पेस चंद्राच्या दूरच्या बाजूला लँडिंग करण्याची योजना आखत आहे. कंपनीची ब्लू घोस्ट M-2 मोहीम स्पेसएक्सच्या फाल्कन 9 रॉकेटवर प्रक्षेपित केली जाईल. ही मोहीम चंद्राच्या अशा भागात उतरेल, ज्याचा आतापर्यंत फारसा अभ्यास झालेला नाही. यामध्ये संयुक्त अरब अमिरातीच्या (UAE) राशिद रोव्हर-2 सह आंतरराष्ट्रीय पेलोड्सचा समावेश असेल. या मोहिमेमुळे चंद्राची रचना आणि संसाधनांबद्दल नवीन माहिती मिळण्याची अपेक्षा आहे.

Image Credit : Astrobotic

ॲस्ट्रोबोटिकची ग्रिफिन-1 मोहीम

या खाजगी चंद्र स्पर्धेत ॲस्ट्रोबोटिक देखील सहभागी होत आहे. कंपनी 2026 च्या मध्यापर्यंत फाल्कन हेवी रॉकेटवर ग्रिफिन-1 लँडर प्रक्षेपित करण्याची योजना आखत आहे. ही मोहीम चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर उतरेल. यात एक छोटा रोव्हर आणि अनेक वैज्ञानिक उपकरणे असतील. ही मोहीम हे सिद्ध करते की खाजगी कंपन्यांमध्ये आता गुंतागुंतीच्या चंद्र मोहिमा पार पाडण्याची आणि भविष्यासाठी महत्त्वाचा डेटा गोळा करण्याची क्षमता आहे.

Image Credit : Intuitive Machines

इंट्यूएटिव्ह मशीन्स - IM-3

2026 च्या उत्तरार्धात, इंट्यूएटिव्ह मशीन्स IM-3 सह आपले तिसरे चंद्र लँडिंग करेल. हे फेब्रुवारी 2024 मधील IM-1 ओडिसियस अंतराळयान आणि गेल्या वर्षीच्या IM-2 अथेनाच्या प्रयत्नांवर आधारित असेल. नोव्हा-सी लँडर वापरून, IM-3 फ्लोरिडा येथील नासाच्या केनेडी स्पेस सेंटरमधून फाल्कन 9 रॉकेटवर प्रक्षेपित केले जाईल. रेनर गामा प्रदेशात लँडिंग करण्याचे याचे उद्दिष्ट आहे.

Image Credit : ESA/Science Office

2026 हे वर्ष गेम चेंजर ठरेल

आतापर्यंत चंद्र मोहिमा प्रामुख्याने फक्त सरकारी संस्थांद्वारेच राबवल्या जात होत्या. पण 2026 मध्ये ही परिस्थिती बदलेल. अनेक खाजगी लँडिंग्ज चंद्र संशोधनाला एक नवीन दिशा देतील. या मोहिमा नासाच्या आर्टेमिस प्रोग्रामचा पाया घालतील. खाजगी कंपन्या लँडिंग आणि नेव्हिगेशन तंत्रज्ञानाची चाचणी करतील, ज्यामुळे भविष्यातील मानवी मोहिमा सुलभ होतील. यामुळे खर्च कमी होईल आणि चंद्रावर पोहोचण्याची प्रक्रिया वेगवान होईल.