भारतीय रेल्वे 'घर से घर तक' ही नवी अ‍ॅप आधारित पार्सल सेवा सुरू करत आहे. यामुळे लोकांना आता घरातूनच पार्सल बुक करता येईल आणि लॉजिस्टिक कंपन्या थेट घरी येऊन पार्सल पिकअप करून इच्छित स्थळी पोहोचवतील.
नवी दिल्ली : रेल्वेने एखादे पार्सल पाठवायचे असेल तर आपल्याला स्वतः स्टेशनवर जाऊन बुकिंगची सर्व प्रक्रिया पूर्ण करावी लागायची. पण आता हाच मनस्ताप टाळण्यासाठी भारतीय रेल्वेने 'Rail Parcel App: Ghar Se Ghar Tak' (घरापासून घरापर्यंत) ही नवीन सेवा विस्तारण्याची योजना आखली आहे. आता तुम्ही मोबाईल किंवा वेबसाईटवरून पार्सल बुक करून ऑनलाईन पैसे भरू शकाल. यानंतर रेल्वेने निवडलेल्या लॉजिस्टिक कंपन्यांचे प्रतिनिधी थेट तुमच्या घरी येऊन पार्सल पिकअप करतील आणि ते रेल्वे स्टेशनवर जमा करतील.
तिथून पुढे रेल्वेने हे पार्सल इच्छित शहरात पोहोचवले जाईल आणि तिथून ते थेट स्वीकारणाऱ्या व्यक्तीच्या घरी डिलिव्हर केले जाईल. यामुळे पार्सल पाठवण्यासाठी तुम्हाला वारंवार रेल्वे स्टेशनचे फेरे मारावे लागणार नाहीत. भारतीय रेल्वेने 'Rail Parcel' अ‍ॅप आधारित एक पायलट प्रोजेक्ट आधीच सुरू केला आहे. केंद्र सरकारच्या अधिकृत माहितीनुसार, दक्षिण मध्य रेल्वेमध्ये २५ फेब्रुवारी २०२६ पासून एक वर्षासाठी हा पायलट प्रोजेक्ट चालणार आहे. चेन्नई, बेंगळुरू आणि हैदराबादसह ७ शहरांमधील १७ स्टेशनवर सध्या ही योजना लागू करण्यात आली आहे. याच्या यशावरच पुढील विस्ताराचा निर्णय घेतला जाईल.
पहिल्या टप्प्यात ८ प्रमुख शहरे
रेल्वेच्या या नवीन अ‍ॅप योजनेच्या आराखड्यात पहिल्या टप्प्यासाठी दिल्ली, मुंबई, कोलकाता, चेन्नई, अहमदाबाद, हैदराबाद, बेंगळुरू आणि पुणे या ८ शहरांची निवड करण्यात आली आहे. ही सेवा सुरू झाल्यानंतर या शहरातील नागरिक अ‍ॅप किंवा वेबसाईटवरून पार्सल पाठवण्यासाठी नोंदणी करू शकतील. पार्सल कुठे पिकअप करायचे, कोणत्या पत्त्यावर पोहोचवायचे, वस्तूचे तपशील काय आहेत आणि पिकअपची वेळ काय हवी आहे, या सर्व गोष्टी ठरवून बुकिंग करण्याची सुविधा देण्यात येणार आहे.
Related Articles
अधिकृत घोषणेची प्रतीक्षा
या योजनेसाठी निवडलेल्या लॉजिस्टिक कंपन्या घरातून सामान पिकअप करण्यासोबतच ग्राहकांना हवी असल्यास पॅकिंगसारखी अतिरिक्त सेवाही देतील. मात्र, या ८ शहरांमध्ये अ‍ॅप विस्ताराची अधिकृत तारीख अजून जाहीर झालेली नाही. सर्व आवश्यक तांत्रिक चाचण्या पूर्ण झाल्यानंतर रेल्वे याच्या अंमलबजावणीची तारीख घोषित करेल. त्यामुळे या शहरांमध्ये ही सेवा आत्ताच पूर्णपणे सुरू झाली आहे असा समज न करून घेता, रेल्वेच्या अधिकृत घोषणेची वाट पाहणे योग्य ठरेल.
तीन टप्प्यांत काम करणार सेवा
या सेवेचे तीन महत्त्वाचे टप्पे आहेत. पहिला टप्पा म्हणजे घरातून पार्सल पिकअप करणे. तुम्ही बुक केलेल्या वेळेत लॉजिस्टिक कंपनीचा प्रतिनिधी घरी येऊन वस्तू पिकअप करेल. दुसरा टप्पा म्हणजे रेल्वेने होणारी वाहतूक. पार्सल रेल्वेकडे सोपवल्यानंतर ते विशिष्ट रुटने ट्रेनद्वारे इच्छित शहरात पाठवले जाईल. तिसरा टप्पा म्हणजे थेट दारात डिलिव्हरी. इच्छित शहरात रेल्वेतून पार्सल उतरवल्यानंतर, संबंधित लॉजिस्टिक कंपनी ते स्वीकारणाऱ्याच्या पत्त्यावर सुरक्षित पोहोचवेल. काही सेवांमध्ये तुम्ही पॅकिंगसारख्या मदतीचा पर्यायही निवडू शकता.
बुकिंगच्या नियमांनुसार, गाडी सुटण्याच्या १५ दिवस आधीपासून बुकिंग करण्याची सोय उपलब्ध असेल. ट्रेन सुटण्याच्या एक दिवस आधीपर्यंत बुकिंग करता येईल. मात्र, ट्रेन सुटण्याच्या किमान एक तास आधी पार्सल रेल्वे कर्मचाऱ्यांकडे सोपवणे बंधनकारक आहे. ट्रेन सुटण्यापूर्वी सामान व्यवस्थित गाडीत चढवता यावे यासाठी हा नियम केला आहे. उपलब्ध स्थान आणि वस्तूचे स्वरूप यानुसार पार्सल पोहोचण्याचा वेळ बदलू शकतो.
पेमेंट, बुकिंग रद्द करणे आणि परतावा नियम
लॉजिस्टिक कंपनीच्या प्रतिनिधीने घरातून पार्सल पिकअप करण्यापूर्वी जर तुम्ही बुकिंग रद्द केले, तर रेल्वे वाहतूक शुल्कातून १० रुपये कारकुनी आकार (क्लर्केज शुल्क) कापून उरलेली रक्कम परत केली जाईल. तसेच घरातून पार्सल पिकअप करणे आणि डिलिव्हरी करणे यासाठी भरलेल्या शुल्काचा परतावा हा संबंधित लॉजिस्टिक कंपनीच्या नियमांनुसार असेल. या सर्व अटी बुकिंग करतानाच ग्राहकांना स्पष्ट केल्या जातील.
त्यामुळे बुकिंग कन्फर्म करण्यापूर्वी कॅन्सलेशन नियम, सर्व्हिस चार्ज आणि रिफंडच्या अटी नीट समजून घेणे गरजेचे आहे. याशिवाय सणासुदीच्या काळात व्यापाऱ्यांना मोठ्या प्रमाणात माल पाठवता यावा यासाठी रेल्वेने एक विशेष ऑफरही आणली आहे. पात्र पार्सल एग्रिगेटर्स वन-वे प्रवासाच्या दरापेक्षा दीडपट (१.५x) शुल्क भरून पार्सल व्हॅनचे टू-वे (राउंड-ट्रिप) बुकिंग करू शकतात. यामुळे एकूण रेल्वे मालवाहतूक शुल्कात २५ टक्के सूट मिळते. ही ऑफर केवळ विशिष्ट टू-वे पार्सल व्हॅन बुकिंगसाठीच लागू आहे.
या नवीन पार्सल सेवेच्या माध्यमातून रेल्वे वाहतूक आणि डोअर-टू-डोअर डिलिव्हरी एकत्र आणण्याचा रेल्वेचा प्रयत्न आहे. यामुळे सामान्य नागरिक, छोटे व्यापारी आणि ई-कॉमर्स विक्रेत्यांना पार्सल पाठवणे अत्यंत सोपे होणार आहे. तथापि, नवीन ८ शहरांमधील या योजनेची सुरुवात, पार्सलचे दर, वजनाची मर्यादा आणि अ‍ॅप डाऊनलोडची अधिकृत माहिती अजून पूर्णपणे स्पष्ट व्हायची आहे.
सध्याच्या पायलट प्रोजेक्टमध्ये चेन्नई, बेंगळुरू, हैदराबाद यांसारखी शहरे समाविष्ट आहेत ही मुख्य बाब आहे. तर नवीन ८ शहरांची योजना हा एक वेगळा विस्तार टप्पा आहे. नवीन सेवा प्रत्यक्ष सुरू होईपर्यंत नागरिकांनी नेहमीच्या रेल्वे पार्सल बुकिंग पद्धतीचाच वापर करावा. नवीन अ‍ॅपवरून बुकिंग सुरू झाल्यावर दर, वस्तूंचे प्रकार, डिलिव्हरीची वेळ आणि रिफंडचे नियम अधिकृतपणे तपासूनच पैसे भरणे सुरक्षित ठरेल. एकंदरीत 'Ghar Se Ghar Tak' ही योजना लागू झाल्यास पार्सल पाठवण्यासाठी स्टेशनवर जाण्याचा त्रास नक्कीच वाचेल.
