High Blood Pressure: थंडी वाढली की हृदयविकाराचा धोका वाढतो. हिवाळ्यात रक्तवाहिन्या आकुंचन पावतात, त्यामुळे उच्च रक्तदाब आणि हार्ट अटॅकची शक्यता बळावते. पण रोजच्या जीवनातले काही सोपे नियम पाळले तर हा धोका नक्कीच कमी करता येतो.
Heart Health: हिवाळा म्हणजे फक्त थंडी आणि सणवार असतात का? डॉक्टरांचं मात्र वेगळंच म्हणणं आहे. हा काळ हृदयासाठी सर्वात जास्त जोखमीचा असतो. तापमान कमी झालं की शरीरातल्या रक्तवाहिन्या आकुंचन पावतात, त्यामुळे रक्तदाब वाढतो आणि हृदयाला दुप्पट मेहनत करावी लागते. म्हणूनच हिवाळ्यात हाय ब्लड प्रेशर आणि हार्ट अटॅकच्या घटना वाढताना दिसतात. तज्ज्ञांच्या मते, थंडीत शरीर उबदार ठेवण्यासाठी रक्तवाहिन्या अरुंद होतात, ज्याला Vasoconstriction असं म्हणतात. यामुळे रक्तप्रवाहात अडथळा निर्माण होतो आणि हृदयाला अधिक जोराने पंप करावं लागतं. ज्यांना आधीपासूनच कोलेस्ट्रॉल, डायबिटीस किंवा हाय प्रेशरचा त्रास आहे, त्यांना याचा धोका जास्त असतो. पण यात घाबरून जाण्याचं कारण नाही. काही सोपे नियम पाळले तर हृदयावरचा ताण कमी करून हा धोका आटोक्यात ठेवणं शक्य आहे.
काय काळजी घ्याल?
१. शरीर उबदार ठेवा, थंडीत फिरणं टाळा: सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे शरीर उबदार ठेवणं. बाहेर पडताना स्वेटर, टोपी, मफलर आणि मोजे नक्की घाला. विशेषतः कान आणि छाती झाकून ठेवा. भल्या पहाटेच्या कडाक्याच्या थंडीत मॉर्निंग वॉक टाळा. ऊन पडल्यावर, म्हणजे सकाळी ८ नंतर बाहेर पडा. रात्री झोपताना खोलीचं तापमान खूप कमी होणार नाही याची काळजी घ्या. अचानक गरम ठिकाणाहून थंडीत जाऊ नका.
२. जेवणात मीठ-तेल कमी करा, पाणी जास्त प्या: हिवाळ्यात पिकनिक, चमचमीत जेवण, बिर्याणी आणि तळलेले पदार्थ जास्त खाल्ले जातात. पण हे लक्षात ठेवा की अतिरिक्त मीठ, तेल आणि फास्टफूडमुळे रक्तदाब आणि कोलेस्ट्रॉल वाढतं. रोजच्या जेवणात हिवाळ्यात मिळणाऱ्या ताज्या भाज्या जसे पालक, फ्लॉवर, गाजर, बीट आणि क जीवनसत्त्व असलेली फळे जसे संत्री, पेरू, आवळा यांचा समावेश करा. तहान कमी लागली तरी दिवसाला २ ते २.५ लिटर पाणी पिणं गरजेचं आहे. पाणी कमी प्यायल्यास रक्त घट्ट होतं आणि हृदयावर ताण पडतो.
३. सकाळी लगेच जड काम किंवा व्यायाम नको: झोपेतून उठल्या उठल्या लगेच जड व्यायाम, धावपळ किंवा जड वस्तू उचलणं टाळा. आधी अंथरुणात बसून हलके स्ट्रेचिंग करा, वॉर्म-अप करा. शरीर थोडं गरम झाल्यावरच व्यायामाला सुरुवात करा. थंडीत शरीरावर अचानक ताण पडला तर ब्लड प्रेशर एकदम वाढतो आणि हार्ट अटॅकचा धोका बळावतो.
४. प्रेशर-शुगर नियमित तपासा आणि औषधं चुकवू नका: ज्यांना आधीपासूनच हाय प्रेशर, डायबिटीस किंवा हृदयाचा त्रास आहे, त्यांनी हिवाळ्यात रोज सकाळी आणि रात्री आपला ब्लड प्रेशर तपासावा आणि त्याची नोंद ठेवावी. डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय औषधं थांबवू नका किंवा डोस बदलू नका. छातीत दडपण येणं, दुखणं, डाव्या हातात किंवा मानेत वेदना, धाप लागणं, जास्त घाम येणं, चक्कर येणं अशी लक्षणं दिसल्यास वेळ न दवडता त्वरित डॉक्टरांकडे किंवा रुग्णालयात जा.
५. धूम्रपान, मद्यपान आणि मानसिक तणावापासून लांब राहा: थंडीपासून वाचण्यासाठी अनेक जण सिगारेट किंवा दारूची मदत घेतात, जे हृदयाचे सर्वात मोठे शत्रू आहेत. धूम्रपानामुळे रक्तवाहिन्या अधिकच आकुंचन पावतात. याशिवाय मानसिक ताणतणाव, रात्री उशिरापर्यंत जागणं आणि অতিরিক্ত मेहनत यामुळेही रक्तदाब वाढतो. रात्री ७-८ तास शांत झोप घ्या, योगा किंवा मेडिटेशन करा आणि कुटुंबासोबत छान वेळ घालवा.
थोडंसं सावध राहिलात तर हिवाळ्यातही तुमचं हृदय सुरक्षित आणि निरोगी राहील. थंडीची मज्जा घ्या, पण हृदयाची काळजी घ्यायला विसरू नका.













