मासिक पाळीच्या वेळी रक्ताच्या लहान गाठी पडणं सामान्य आहे. पण जर वारंवार मोठ्या गाठी पडत असतील, खूप जास्त रक्तस्राव होत असेल किंवा भयंकर वेदना होत असतील, तर हे शरीरातील एखाद्या गंभीर समस्येचं लक्षण असू शकतं.
मासिक पाळीत रक्ताच्या गाठी पडणे
मासिक पाळीच्या दिवसांत महिलांच्या शरीरात अनेक बदल होतात. यातले काही बदल सामान्य असतात, तर काही गंभीर आजारांचे संकेत असू शकतात. पोटदुखी, कंबरदुखी, पेटके येणे, थकवा आणि मूड स्विंग्स या गोष्टी खूप कॉमन आहेत. या काळात काही महिलांना पाळीच्या रक्तातून लहान गाठी (ब्लड क्लॉट्स) पडताना दिसतात. पाळीच्या वेळी रक्ताच्या लहान गाठी पडणं तसं सामान्य आहे. पण जर वारंवार मोठ्या आकाराच्या गाठी पडत असतील किंवा त्यासोबत खूप जास्त रक्तस्राव होत असेल, तर याकडे अजिबात दुर्लक्ष करू नका.
पाळीच्या वेळी रक्ताच्या गाठी का तयार होतात?
मासिक पाळीत गर्भाशयाचं अस्तर गळून पडतं आणि रक्तासोबत शरीराबाहेर येतं. जेव्हा रक्तस्राव जास्त होतो, तेव्हा रक्त काही काळ गर्भाशयात किंवा योनीमार्गात साचून राहतं आणि त्याच्या गाठी तयार होतात. सहसा, रक्त गोठू न देणारे शरीरातील घटक या गाठी लहान ठेवण्याचं काम करतात. पण रक्तस्राव खूप जास्त असेल, तर मोठ्या गाठी तयार होऊ शकतात. पाळीच्या सुरुवातीच्या दिवसांत रक्ताच्या लहान गाठी पडणं नॉर्मल असू शकतं. पण जर दर महिन्याला मोठ्या गाठी पडत असतील किंवा पाळीच्या सायकलमध्ये अचानक बदल होत असतील, तर यामागचं कारण शोधणं खूप गरजेचं आहे.
पाळीच्या वेळी रक्ताच्या गाठी पडण्याची लक्षणं
- पाळीच्या वेळी रक्ताच्या लहान गाठी पडणे.
- वारंवार मोठ्या आकाराच्या गाठी पडणे.
- पाळी सात दिवसांपेक्षा जास्त काळ सुरू राहणे.
- पोटात किंवा ओटीपोटात खूप जास्त वेदना होणे.
- थकवा, अशक्तपणा किंवा चक्कर येणे.
- दोन पाळीच्या मध्येच रक्तस्राव होणे.
- खूप जास्त प्रमाणात रक्तस्राव होणे.
- सॅनिटरी पॅड किंवा टॅम्पॉन वारंवार बदलावा लागणे.
- ही लक्षणं दिसल्यास लगेच डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
रक्ताच्या गाठी पडण्यामागे असू शकतात या ५ आरोग्य समस्या
हार्मोनल असंतुलन (Hormonal Imbalance): इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन या हार्मोन्सचं संतुलन बिघडलं, तर गर्भाशयाचं अस्तर जाड होऊ शकतं. यामुळे जास्त रक्तस्राव होतो आणि रक्ताच्या गाठी पडण्याची शक्यता वाढते.
फायब्रॉइड्स (Fibroids): गर्भाशयात तयार होणाऱ्या गाठींना फायब्रॉइड्स म्हणतात. काही महिलांमध्ये या फायब्रॉइड्समुळे पाळी जास्त दिवस राहू शकते, रक्तस्राव वाढू शकतो आणि रक्ताच्या मोठ्या गाठी पडू शकतात.
एंडोमेट्रिओसिस किंवा एडेनोमायोसिस (Endometriosis or Adenomyosis): एंडोमेट्रिओसिसमध्ये गर्भाशयाच्या अस्तरासारखे टिशू गर्भाशयाच्या बाहेर वाढू लागतात. तर एडेनोमायोसिसमध्ये असेच टिशू गर्भाशयाच्या स्नायूंमध्ये वाढतात. या दोन्ही समस्यांमुळे खूप वेदना होतात आणि जास्त रक्तस्राव होतो.
थायरॉईडच्या समस्या (Thyroid Issues): थायरॉईड हार्मोन्सचं संतुलन बिघडल्यास त्याचा थेट परिणाम मासिक पाळीच्या सायकलवर आणि रक्तस्रावावर होतो. यामुळेही रक्ताच्या गाठी पडण्याची समस्या उद्भवू शकते.
रक्ताशी संबंधित आजार (Blood Clotting Disorders): काही महिलांच्या शरीरात रक्त सामान्यपणे गोठण्याच्या प्रक्रियेत अडथळा येऊ शकतो. अशा परिस्थितीत पाळीच्या वेळी खूप जास्त रक्तस्राव होण्याची शक्यता असते.
