Basant Panchami 2026 : वसंत ऋतूला शास्त्रीय, लोक आणि फिल्मी संगीतात वेगवेगळ्या भावनांसह सादर केले आहे. कुठे ज्ञानाची वंदना म्हणून, कुठे प्रेम आणि निसर्गाचा उत्सव म्हणून, तर कुठे युवा चेतना आणि बदलाचा रंग पाहायला मिळतो.
Basant Panchami 2026: वसंत ऋतूला ऋतूंचा राजा म्हटले जाते. इथून पुढे हिवाळा गुलाबी थंडीत बदलतो. गव्हाचे पीक शेतात डोलू लागते. हरभरा-मोहरीची फुले बहरलेली असतात. या रमणीय वातावरणातच विद्येची देवता आणि संगीताची साधिका असलेल्या सरस्वती मातेचे आगमन होते. अशा वेळी निसर्गाचे वर्णन करणारी गाणी खूपच मनमोहक वाटतात.
1. माता सरस्वती शारदे (आलाप) – पारंपरिक शास्त्रीय वंदना
आलाप चित्रपटातील हे गाणे देवी सरस्वतीला समर्पित एक शास्त्रीय स्तुती आहे, जे वसंत ऋतू आणि विद्येच्या देवतेची आराधना करते. भारतीय शास्त्रीय संगीत परंपरेत वसंत ऋतूला ऋतूंचा सुवर्णकाळ मानले जाते. या काळात याचे गायन ज्ञान, कला आणि सृजनाच्या प्रारंभाचे प्रतीक आहे.
Related Articles
2. आई झूम के बसंत – उपकार (1967)
मनोज कुमार यांच्या सर्वात गाजलेल्या चित्रपटात निसर्ग, धर्म आणि देशप्रेम यांची सुंदर गुंफण केली आहे. 'आई झूम के बसंत' या गाण्याची रचना गुलशन बावरा यांनी केली आहे, तर कल्याणजी-आनंदजी यांनी संगीत दिले आहे. हे गाणे वसंत ऋतूच्या आगमनाचा आनंद आणि सामूहिक उल्हास दर्शवते. तसेच निसर्ग, हवामान आणि सामाजिक उत्सव यांनाही सोप्या आणि सहज लोकशैलीत सादर करते.
3. संग बसंत अंग बसंती – राजा और रंक (1968)
हे गाणे वसंत ऋतूला प्रेम, शृंगार आणि रसांमध्ये रंगलेले दाखवते. ही रचना ऋतूतील बदलासोबत मानवी भावनांचे रूपक तयार करते. आनंद बक्षी यांनी लिहिलेल्या या गाण्याला लक्ष्मीकांत-प्यारेलाल यांनी संगीतबद्ध केले होते.
4. पतझड सावन बसंत बहार – सिंदूर (1947)
संगीत: खेमचंद प्रकाश | गायिका: शमशाद बेगम
हे गाणे जीवनासोबत ऋतूचक्र दर्शवते. पानगळ, पावसाळा आणि वसंत ऋतूच्या माध्यमातून ही रचना आयुष्यातील चढ-उतार, आशा आणि पुन्हा कामात मग्न होण्याची भावना सुंदरपणे व्यक्त करते.
5. रुत आ गई रे, रुत छा गई रे – 1947: Earth
गीतकार: जावेद अख्तर | संगीत: आर.डी. बर्मन
हे गाणे वसंत ऋतूला प्रेम, ताजेपणा आणि स्वातंत्र्याचे प्रतीक म्हणून दाखवते. हिरवळ आणि बदलत्या ऋतूसोबत भावनांचे फुलणे हे या गाण्याचे वैशिष्ट्य आहे.
6. रंग दे बसंती – रंग दे बसंती (2006)
गीतकार: प्रसून जोशी | संगीत: ए.आर. रहमान
हे गाणे आधुनिक आणि क्लासिक शैलीत वसंत ऋतूला क्रांती, युवा चेतना आणि बदलाच्या रंगात रंगवते. येथे वसंत ऋतू केवळ एक ऋतू नाही, तर लोकांच्या जागृतीचे आणि ऊर्जेचे प्रतीक बनतो.
