Egg vs Chicken vs Mutton : अंडी, चिकन की मटण... सर्वात जास्त प्रोटीन कशात असतं?
शरीर मजबूत ठेवण्यासाठी आणि स्नायूंच्या वाढीसाठी प्रोटीन खूप महत्त्वाचं असतं. अंडी, चिकन आणि मटण यांसारख्या मांसाहारी पदार्थांमधून आपल्याला भरपूर प्रोटीन मिळतं. पण यापैकी नक्की कशात किती प्रोटीन असतं?
अंडी, चिकन की मटण... प्रोटीन कशात जास्त?
शरीर मजबूत ठेवण्यासाठी, स्नायूंच्या वाढीसाठी आणि खराब झालेल्या पेशी भरून काढण्यासाठी प्रोटीन खूप महत्त्वाची भूमिका बजावतं. हाडं, स्नायू आणि त्वचेसह शरीराच्या अनेक भागांना प्रोटीनची गरज असते. रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यासाठीही याचा उपयोग होतो. त्यामुळे फक्त जिम करणाऱ्यांनाच नाही, तर लहान मुलांपासून ते वृद्धांपर्यंत सर्वांनाच त्यांच्या वयानुसार आणि वजनानुसार प्रोटीनची गरज असते.
मांसाहार करणाऱ्यांसाठी अंडी, चिकन आणि मटण हे प्रोटीनचे उत्तम स्रोत आहेत. पण कोणत्या पदार्थात जास्त प्रोटीन आहे हे ठरवताना, तुम्ही तो पदार्थ किती खाता आणि कसा शिजवता, या दोन्ही गोष्टी खूप महत्त्वाच्या ठरतात.
एका अंड्यात किती ग्रॅम प्रोटीन असतं?
अंड्यांचा विचार केला, तर हा प्रोटीनचा सर्वात स्वस्त आणि सहज उपलब्ध होणारा स्रोत आहे. एका मध्यम किंवा मोठ्या आकाराच्या अंड्यातून साधारण ६ ते ७ ग्रॅम प्रोटीन मिळतं. अंड्यांमध्ये शरीरासाठी आवश्यक असणारे सर्व अमिनो ॲसिड्स असतात. याशिवाय यात व्हिटॅमिन बी१२, थोड्या प्रमाणात व्हिटॅमिन डी आणि सेलेनियमसारखे पोषक घटकही मिळतात.
अंड्याच्या पांढऱ्या भागात प्रामुख्याने प्रोटीन असतं, तर पिवळ्या बलकमध्ये फॅट्स आणि इतर पोषक घटक असतात. अंडी स्वस्त असतात आणि ती वेगवेगळ्या प्रकारे बनवून खाता येतात. पण शरीराची प्रोटीनची गरज प्रत्येकाची वेगळी असते, त्यामुळे फक्त अंड्यांवर अवलंबून न राहता इतर पदार्थांचाही आहारात समावेश करा.
चिकनमध्ये किती प्रोटीन मिळतं?
चिकनचा विचार केला, तर विशेषतः स्किनलेस चिकन ब्रेस्टमध्ये प्रोटीनचं प्रमाण सर्वात जास्त असतं. १०० ग्रॅम शिजवलेल्या चिकन ब्रेस्टमध्ये साधारण ३० ते ३१ ग्रॅम प्रोटीन मिळतं. म्हणूनच स्नायू वाढवणारे आणि जिम करणारे लोक त्यांच्या आहारात चिकनचा आवर्जून समावेश करतात. पण तुम्ही चिकनचा कोणता भाग खाता, त्याची त्वचा काढली आहे की नाही आणि ते कसं शिजवलं आहे, यावर त्यातील फॅट्स आणि कॅलरीज अवलंबून असतात.
जास्त तेलात तळलेलं चिकन हे उकडलेल्या किंवा कमी तेलात शिजवलेल्या चिकनइतकं फायदेशीर नसतं. त्यामुळे जर तुम्हाला फक्त प्रोटीन हवं असेल, तर स्किनलेस चिकन उकडून किंवा कमी तेलात शिजवून खाणं जास्त फायद्याचं ठरतं. रोजच्या आहारातील एकूण कॅलरीजकडेही लक्ष देणं गरजेचं आहे.
मटणातील प्रोटीन आणि पोषक घटक
मटण हा सुद्धा प्रोटीनचा एक उत्तम स्रोत आहे. १०० ग्रॅम शिजवलेल्या मटणामध्ये साधारण २५ ते २७ ग्रॅम प्रोटीन मिळतं. यात लोह (आयर्न), झिंक आणि व्हिटॅमिन बी१२ सारखे पोषक घटकही भरपूर असतात. हे घटक लाल रक्तपेशी तयार करण्यासाठी आणि शरीराच्या सुरळीत कार्यासाठी मदत करतात. पण मटणामध्ये फॅट्सचं प्रमाण जास्त असतं. शिवाय ते शिजवताना वापरल्या जाणाऱ्या तेलामुळे जेवणातील एकूण कॅलरीज वाढू शकतात.
त्यामुळे मटण खाणं पूर्णपणे बंद करण्याची गरज नाही, पण ते प्रमाणात खाणं गरजेचं आहे. मटणावरील अतिरिक्त चरबी काढून टाकून आणि भाज्यांसोबत खाल्ल्यास ते आरोग्यासाठी जास्त चांगलं ठरतं. वजन नियंत्रणात ठेवायचं असेल, तर मटणाचं प्रमाण ठरवून घेणं महत्त्वाचं आहे.
स्नायूंच्या वाढीसाठी सर्वोत्तम प्रोटीन
मग आता प्रश्न पडतो की अंडी, चिकन आणि मटण यापैकी सर्वात चांगलं काय? जर आपण १०० ग्रॅम शिजवलेल्या अन्नाची तुलना केली, तर स्किनलेस चिकन ब्रेस्टमध्ये सर्वात जास्त प्रोटीन मिळतं. त्यानंतर मटणाचा नंबर लागतो. तर १०० ग्रॅम अंड्यांमधून साधारण १२ ते १३ ग्रॅम प्रोटीन मिळतं. अर्थात, पदार्थ कसा शिजवला आहे यावर हे प्रमाण बदलू शकतं. स्नायूंच्या वाढीसाठी फक्त प्रोटीन पुरेसं नसतं; त्यासाठी योग्य आहार, पुरेशी झोप आणि नियमित व्यायामही तितकाच महत्त्वाचा आहे.
अंडी हा एक स्वस्त पर्याय आहे, चिकनमधून जास्त प्रोटीन मिळतं, तर मटणातून अतिरिक्त पोषक घटक मिळतात. तुमच्या शरीराची गरज आणि बजेटनुसार तुम्ही या तिन्ही गोष्टींचा आहारात समावेश करू शकता. शरीर मजबूत करण्यासाठी एकाच पदार्थावर अवलंबून न राहता, सर्व पोषक घटक मिळतील असा आहार घ्या.
