Silent Diwali : या गावात एकही फटाका न फोडता साजरी केली जाते दिवाळी
दिवाळी म्हणजे फक्त दिव्यांचाच नव्हे तर आवाजाचाही सण आहे. या सणात केवळ दिवे लावले जात नाहीत तर मोठ्या प्रमाणात फटाके फोडून उत्सव साजरा केला जातो. पण एका गावात फटाक्यांच्या आवाजाशिवाय शांतपणे दिवाळी साजरी केली जाते.
अनोखी दिवाळी
सायलेंट दिवाळी: दिवाळी म्हटलं की आधी आठवतात ते फटाके. या प्रकाशाच्या सणाच्या दिवशी घरातील लहान-थोर सगळे मिळून अंगणात फटाके फोडतात. विशेषतः मोठे आवाज करणारे लक्ष्मी बॉम्ब, ॲटम बॉम्ब, हजार वाल्यांच्या माळा, रॉकेट उडवतात... जितका जास्त आवाज, तितके ते फटाके दर्जेदार मानले जातात. घर दिव्यांनी सजवून पूजा करणे आणि फटाके फोडणे हा दिवाळीचा भाग आहे... याशिवाय या सणाची कल्पना करणे कठीण आहे.
पण भारतात एका गावात फटाके न फोडता दिवाळी साजरी केली जाते. हे गाव कोणते? तिथले लोक फटाके का फोडत नाहीत? या सायलेंट दिवाळीमागची कथा काय? हे रंजक तपशील आपण जाणून घेऊया.
सायलेंट दिवाळी साजरी करणारे गाव कोणते?
तामिळनाडू राज्यातील धरमपुरी जिल्ह्यातील बालेना हल्ली गावात दिवाळी खूप वेगळ्या पद्धतीने साजरी केली जाते. या गावातील सर्व लोक दिवाळी साजरी करतात... देशभरातील लोकांप्रमाणेच ते घरे फुले आणि दिव्यांनी सजवतात. पण एकही फटाका फोडत नाहीत... अशी खूप शांतपणे दिवाळी साजरी करतात. गेल्या ५० वर्षांपासून ते अशीच फटाक्यांच्या आवाजाशिवाय सायलेंट दिवाळी साजरी करत आहेत.
गावकऱ्यांच्या या शांतपणे दिवाळी साजरी करण्यामागे पर्यावरणाचे रक्षण करण्याचा प्रयत्न आहे. सर्व लोक एकत्र येऊन फटाके न फोडता सण साजरा करून प्राणीप्रेमाचा आदर्श ठेवत आहेत.
वटवाघळांसाठीच नो क्रॅकर्स फेस्टिव्हल
बालेना हल्ली गावात शेकडो वर्षांपासून माणसांसोबतच मोठ्या संख्येने वटवाघळे राहतात. या गावातील झाडांवर सगळीकडे वटवाघळे दिसतात... त्यांच्याशी गावकऱ्यांचे पिढ्यान् पिढ्यांचे नाते आहे. लोक वटवाघळांना गावाचे रक्षण करणारे दैवी रूप मानतात. म्हणूनच त्यांच्या संरक्षणासाठी ते आपला आनंद बाजूला ठेवून फटाक्यांविना दिवाळी साजरी करतात.
पूर्वी या गावातील लोकही दिवाळीच्या दिवशी इतरांप्रमाणेच फटाके फोडत असत. पण एकदा सणाला फटाके फोडल्याने वटवाघळे पांगली... त्यानंतर गावात अनेक वाईट गोष्टी घडल्याचे तिथले लोक सांगतात. लोक अडचणीत असताना काही काळानंतर वटवाघळे परत गावात आली... त्यानंतर लोकांच्या सर्व समस्या दूर झाल्या, असे सांगितले जाते. त्यामुळे ते वटवाघळांना गावाचे रक्षक मानू लागले.. म्हणूनच गावकऱ्यांनी ठरवले की यापुढे वटवाघळांना कधीही इजा होऊ द्यायची नाही. त्यामुळेच ते फटाक्यांच्या आवाजाशिवाय दिवाळी साजरी करतात.
विशेष म्हणजे या बालेना हल्ली गावात केवळ दिवाळीच नाही तर नवीन वर्ष, लग्न आणि इतर शुभकार्यांसाठीही फटाके फोडण्यावर बंदी आहे. वटवाघळांना इजा पोहोचवणाऱ्या कोणत्याही कृतीला गावकरी विरोध करतात... त्यांच्या संरक्षणासाठी कडक नियम पाळतात. अशा प्रकारे सामान्य प्राण्यांसाठी या गावकऱ्यांनी आपल्या परंपराही बदलल्या आहेत... आणि प्राणीप्रेम दाखवून दिले आहे.
