शहरी धावपळीला राम-राम करायचाय?, महाराष्ट्रातील 5 कृषी पर्यटन केंद्रांना द्या भेट
या लेखात महाराष्ट्रातील पाच सर्वोत्तम कृषी पर्यटन केंद्रांची माहिती दिली आहे. ही केंद्रे केवळ कृषी ज्ञानच देत नाहीत तर स्थानिक संस्कृती, पारंपारिक पद्धती आणि निसर्ग सौंदर्याचा अनुभव देतात.
या कृषी पर्यटन केंद्रांद्वारे पर्यटकांना ग्रामीण जीवनाच्या विविध पैलूंचा अनुभव घेता येतो. ते केवळ कृषी ज्ञानच देत नाहीत तर स्थानिक संस्कृती, पारंपारिक पद्धती, आणि निसर्ग सौंदर्याचा अनुभव देखील देतात. प्रत्येक केंद्राची वैशिष्ट्ये पर्यटकांना विविध प्रकारच्या अनुभवांचा आनंद घेण्याची संधी देतात, ज्यामुळे ते त्यांच्या वेळेचा आणि संसाधनांचा योग्य उपयोग करू शकतात.
1. ओमकार कृषी पर्यटन केंद्र तापोळा, महाबळेश्वर
ओमकार कृषी पर्यटन केंद्र हे तापोळा, महाबळेश्वर येथे आहे. इथे कृषी पर्यटन, ग्रामीण पर्यटन आणि जल पर्यटनाचा आनंद घेऊ शकता. तापोळा परिसर मिनी काश्मिर म्हणून सुपरिचित आहे. राज्यातील कानाकोप-यातून तापोळा येथे पर्यटन फिरण्यासाठी येतात.
2. आनंद कृषी पर्यटन केंद्र, सातारा
आनंद कृषी पर्यटन केंद्र, सातारा येथील कृषी पर्यटन म्हणजे शाळेसाठी उत्तम सहलीचे ठिकाण आहे. या कृषी पर्यटन केंद्रात विज्ञान, पर्यावरण, परिसर अभ्यास आणि भूगोल विषाचा प्रात्यिक्षीके विद्यार्थी अनुभव घेतात.
कृषी पर्यटन अभ्यासक गणेश चप्पलवार यांचे म्हणणे आहे की, "धबधबे आणि निसरडे किल्ले असलेल्या नैसर्गिक पर्यटन स्थळांवरील धोकादायक पर्यटनामुळे अनेक पर्यटकांचे प्राण गेले आहेत. शाश्वत आणि जबाबदार पर्यटन म्हणून कृषी व ग्रामीण पर्यटन केंद्रांना पर्यटकांची मोठी पसंती आहे. येथे सुरक्षित आणि नियंत्रित पर्यटनाचा अनुभव घेता येतो."
3. मधूबन कृषी पर्यटन केंद्र, ब्रम्हपूरी, चंद्रपूर
मधूबन कृषी पर्यटन केंद्र, ब्रम्हपूरी, चंद्रपूर येथे वैणगंगेच्या काठाशी आहे स्थित आहे. नदीच्या पलीकडे गडचिरोली हे निर्सग संपन्न आदिवासी जिल्हा आहे. वघाळा, आरमोरी येथे जगभरातील पक्षी पर्यटन करून स्थलांतर होतात. मधूनबनमध्ये देश-विदेशी पर्यटन पसंती देतात. येथील अस्सल आणि रूचकर जेवण प्रसिध्द आहे. परिसरातील ५० ते ७० कि. मी अंतरावरून येथे जेवणाचे अस्वाद घेण्यासाठी येतात.
4. इको व्हिला कृषी पर्यटन केंद्र, पुणे
पुण्यातील शिवाजीनगरपासून अवघ्या तीस किलोमीटर अंतरावर असलेले हे इकोव्हिला कृषी पर्यटन अनेकांसाठी संजीवणी ठरत आहे. इकोव्हिल म्हणजे पुण्यातील केवळ कृषी पर्यटन नाही तर कृषी बरोबरच आर्ट फार्म आहे. शांत निवांत, तीन एकरात बहरलेल्या या बागेत नारळ, आंबा, जांभुळ, पेरू, बदाम, जांब, तेजपत्ता आदी देशी विदेशी झाडे आहेत. औषधी गुणकारी आणि सिझनल फळ देणारी झाड येथील खास आहे. ३.५ एकरात फळे, फुले, पालेभाज्या, औषध वनस्पती असे अनेक विभागातून आलेल्या पर्यटकांना विशेषता शाळेतील मुलांना शेती संस्कृती विषयी महीती होते.
5. सिनाई कृषी पर्यटन केंद्र, सोलापूर
सिनाई कृषी पर्यटन केंद्र सोलापूर जिल्ह्यातील सर्वात मोठे कृषी प्रदर्शन केंद्र आहे. सात एकर परिसरातील वसलेला कृषी पर्यटन केंद्रात अनेक ग्रामीण व कृषी संबंधित उपक्रमांमध्ये सहभागी होऊन दही व ग्रामीण पर्यटन चालू घेऊ शकता. अस्सल सोलापुरी व खाद्य संस्कृतीने पर्यटन भारावून जातात.
या कृषी पर्यटन केंद्रांद्वारे पर्यटकांना ग्रामीण जीवनाच्या विविध पैलूंचा अनुभव घेता येतो. ते केवळ कृषी ज्ञानच देत नाहीत तर स्थानिक संस्कृती, पारंपारिक पद्धती, आणि निसर्ग सौंदर्याचा अनुभव देखील देतात. प्रत्येक केंद्राची वैशिष्ट्ये पर्यटकांना विविध प्रकारच्या अनुभवांचा आनंद घेण्याची संधी देतात, ज्यामुळे ते त्यांच्या वेळेचा आणि संसाधनांचा योग्य उपयोग करू शकतात.