स्वयंपाकघरात काम करताना तुम्ही पाहिलं असेल की, बटाटे चिरून ठेवले की थोड्या वेळाने ते काळे किंवा तपकिरी पडतात. पण असं का होतं? हे काळे पडलेले बटाटे खाणं सुरक्षित असतं का? चिरलेले बटाटे जास्त वेळ फ्रेश कसे ठेवायचे, याच्या काही सोप्या आणि भन्नाट ट्रिक्स आपण आज जाणून घेणार आहोत.

चिरलेले बटाटे काळे का पडतात?

बटाटा ही अशी भाजी आहे जी आपल्याकडे रोजच्या जेवणात लागतेच. स्नॅक्सपासून ते वेगवेगळ्या भाज्या, रस्सा आणि इतर पदार्थांमध्ये आपण बटाटा वापरतो. त्यामुळे स्वयंपाकाची तयारी करताना आपण अनेकदा बटाटे आधीच सोलून आणि चिरून ठेवतो. पण थोड्या वेळाने पाहिलं तर या चिरलेल्या बटाट्यांवर तपकिरी किंवा काळे डाग पडलेले दिसतात.

काळे पडलेले बटाटे खाणं सुरक्षित आहे का?

बटाटे दिसायला जरी खराब वाटत असले, तरी फक्त रंग बदलला म्हणून ते खाण्यायोग्य राहिले नाहीत, असं अजिबात नाही. खरं तर, चिरलेल्या बटाट्यांचा रंग बदलण्यामागे एक नैसर्गिक प्रक्रिया असते, ज्याला 'ऑक्सिडेशन' (Oxidation) म्हणतात. बटाट्यामध्ये भरपूर प्रमाणात स्टार्च असतं. जेव्हा चिरलेला बटाटा हवेच्या संपर्कात येतो, तेव्हा त्यातले काही घटक ऑक्सिजनसोबत रिअॅक्ट करतात. यामुळे बटाट्याचा रंग हळूहळू तपकिरी होऊ लागतो. चिरल्यानंतर बटाटे जास्त वेळ उघडे ठेवले, तर हे डाग अधिक गडद दिसू लागतात.

बटाटे काळे पडू नयेत म्हणून काय करावं?

रंग बदलल्यामुळे बटाट्याच्या चवीत किंवा गुणधर्मात तसा काहीच फरक पडत नाही. पण तुम्हाला तुमचे बटाटे एकदम फ्रेश आणि पांढरे शुभ्र दिसावेत असं वाटत असेल, तर चिरल्यानंतर तुम्ही काही सोप्या ट्रिक्स वापरू शकता.

चिरलेले बटाटे जास्त वेळ उघडे ठेवू नका

बटाटे काळे पडण्यापासून वाचवण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे ते खूप आधी चिरून न ठेवणं. जेवण बनवण्याच्या अगदी थोडा वेळ आधी जर तुम्ही बटाटे सोलून चिरले, तर त्यांचा रंग बदलण्याची शक्यता खूप कमी असते. चिरलेला बटाटा जितका जास्त वेळ हवेच्या संपर्कात राहील, तितक्या वेगाने ऑक्सिडेशनची प्रक्रिया होते.

थंड पाण्यात बुडवून ठेवा

जर तुम्हाला काही कारणास्तव बटाटे आधीच चिरून ठेवायचे असतील, तर ते एका भांड्यात थंड पाण्यात बुडवून ठेवा. यामुळे बटाट्यांचा थेट हवेशी संपर्क येत नाही आणि रंगही लवकर बदलत नाही. थंड पाण्यामुळे बटाट्यावरील अतिरिक्त स्टार्च निघून जायलाही मदत होते. इथे एक गोष्ट नक्की लक्षात ठेवा, चिरलेले बटाटे ठेवण्यासाठी कधीही गरम पाण्याचा वापर करू नका. नेहमी थंड पाणीच वापरा.

पाण्यात थोडा लिंबाचा रस मिसळा

चिरलेले बटाटे थंड पाण्यात ठेवताना तुम्ही त्यात थोडा लिंबाचा रस घालू शकता. लिंबू नैसर्गिकरित्या आम्लयुक्त (Acidic) असल्यामुळे ते पाण्याचा पीएच (pH) लेव्हल कमी करतं. यामुळे ऑक्सिडेशनची प्रक्रिया संथ होते आणि बटाटे जास्त वेळ त्यांचा मूळ रंग टिकवून ठेवतात. घरात लिंबू नसेल, तर तुम्ही त्याऐवजी थोडं व्हाईट व्हिनेगरही वापरू शकता.

झिपलॉक बॅगचा वापर करा

चिरलेल्या बटाट्यांना हवेपासून दूर ठेवणं हा रंग बदलliण्यापासून रोखण्याचा आणखी एक उत्तम मार्ग आहे. यासाठी तुम्ही झिपलॉक बॅग वापरू शकता. चिरलेले बटाटे बॅगमध्ये टाकल्यानंतर ती व्यवस्थित बंद करा. आतमध्ये जास्त हवा राहणार नाही याची काळजी घ्या, जेणेकरून ऑक्सिडेशनची प्रक्रिया हळू होईल.

फ्रिजमध्ये ठेवणं हाही एक चांगला पर्याय

चिरलेले बटाटे तुम्ही फ्रिजमध्येही स्टोअर करू शकता. थंड वातावरणामुळे ऑक्सिडेशनची प्रक्रिया संथ व्हायला मदत होते. यासाठी बटाटे एका हवाबंद डब्यात ठेवा. हवं असल्यास डब्यात पाणी घालून त्यात चिरलेले बटाटे टाका आणि मग तो डबा फ्रिजमध्ये ठेवा.