धनत्रयोदशीच्या दिवशी नवीन वस्तू खरेदी करायच्या असतात, हे आपल्या सगळ्यांनाच माहितीये. त्यामुळे अनेक जण सोनं, चांदी, भांडी किंवा अगदी झाडूही विकत घेतात. पण या वस्तू घरी आणल्यावर त्यांचं नेमकं काय करायचं, हे बऱ्याच जणांना माहीत नसतं.

मुंबई : धनत्रयोदशीपासून दिवाळीची खऱ्या अर्थाने सुरुवात होते. या दिवशी आपण माता लक्ष्मी, कुबेर आणि भगवान धन्वंतरी यांची मनोभावे पूजा करतो. याशिवाय सोनं, चांदी, नवीन भांडी आणि झाडू यांसारख्या शुभ वस्तू खरेदी करण्याची आपली परंपरा आहे. धनत्रयोदशीला घरी आणलेल्या वस्तू सुख, समृद्धी आणि सौभाग्याचं प्रतीक मानल्या जातात. पण या दिवशी खरेदी केलेल्या वस्तूंचं नेमकं काय करायचं आणि त्या घरात कुठे ठेवायच्या, याची सविस्तर माहिती आपण पाहणार आहोत.

झाडूचं नेमकं काय करायचं?

ज्योतिषशास्त्र आणि आपल्या पारंपरिक मान्यतेनुसार, धनत्रयोदशीला खरेदी केलेल्या वस्तूंची आधी योग्य पद्धतीने पूजा करावी आणि मगच त्या वापराव्यात. या दिवशी झाडू खरेदी करण्याची खूप जुनी परंपरा आहे. झाडू हे घरात लक्ष्मीच्या आगमनाचं आणि दारिद्र्य दूर करण्याचं प्रतीक मानलं जातं.

तुम्ही नवीन झाडू घरी आणल्यावर तो एका स्वच्छ जागी ठेवा. पूजेच्या वेळी तुम्ही त्यावर हळद किंवा कुंकवाने स्वस्तिक काढू शकता. धनत्रयोदशीची पूजा संपल्यानंतर तुम्ही हा नवीन झाडू वापरू शकता. पण एक लक्षात ठेवा, झाडू कधीही देव्हाऱ्यात किंवा पूजेच्या ठिकाणी उभा करून ठेवू नका. तो जमिनीला समांतर आडवा ठेवणं शुभ मानलं जातं. तसंच, जिथे लोकांची सतत ये-जा असते किंवा पाय लागतो, अशा ठिकाणी झाडू ठेवू नका.

पितळेच्या भांड्यांचं काय करायचं?

धनत्रयोदशीला पितळेची भांडी खरेदी करणं खूप शुभ मानलं जातं. पितळ हा पारंपरिकदृष्ट्या एक शुभ धातू आहे. तुम्ही पितळेची भांडी घरी आणल्याबरोबर ती आधी स्वच्छ धुवून घ्या. पूजेच्या वेळी या भांड्यांवर हळद, कुंकू आणि अक्षता वाहा. फुलं वाहून मनोभावे पूजा करा. पूजा झाल्यानंतर ही भांडी स्वयंपाकघरात एका स्वच्छ जागी ठेवा. तुम्ही यात अन्न किंवा पाणी साठवण्यासाठी याचा वापर करू शकता. दुसऱ्या दिवसापासून ती स्वच्छ धुवून वापरणं जास्त चांगलं.

स्टीलच्या भांड्यांची पूजा अशी करा

अनेक जण धनत्रयोदशीला स्टीलची भांडीसुद्धा खरेदी करतात. ही भांडी घरी आणल्यावर आधी ती स्वच्छ धुवून घ्या. नवीन भांड्यांवर हळद, कुंकू आणि अक्षता वाहा. त्यांची पूजा करून आरती करा. हे सगळं झाल्यावर ती एका स्वच्छ जागी ठेवा. दुसऱ्या दिवसापासून किंवा तुमच्या सोयीनुसार तुम्ही ती वापरू शकता.

चांदीच्या नाण्याची पूजा

धनत्रयोदशीला चांदीचं नाणं खरेदी करणं म्हणजे माता लक्ष्मी आणि कुबेराचा आशीर्वाद मिळवण्याची एक शुभ परंपरा आहे. सगळ्यात आधी हे चांदीचं नाणं स्वच्छ करून घ्या. चौरंगावर किंवा पाटावर लाल किंवा पिवळ्या रंगाचं कापड अंथरून त्यावर हे नाणं ठेवा. हळद, कुंकू, अक्षता आणि फुलं वाहा. दिवा लावून माता लक्ष्मी आणि कुबेराचं स्मरण करा. यावेळी तुम्ही 'ओम श्रीं महालक्ष्म्यै नमः' या मंत्राचा ११ किंवा १०८ वेळा जप करू शकता. पूजा संपल्यानंतर हे चांदीचं नाणं तुम्ही पैसे ठेवण्याच्या कपाटात, तिजोरीत किंवा देव्हाऱ्यात सुरक्षित ठेवू शकता. जर नाण्यावर लक्ष्मी किंवा गणपतीचं चित्र असेल, तर त्याची मनोभावे पूजा करा.

धण्यांचं काय करायचं?

धनत्रयोदशीला अख्खे धणे खरेदी करणं खूप शुभ मानलं जातं. हे धन-धान्य आणि समृद्धीचं प्रतीक आहे. हे धणे एका छोट्या वाटीत काढून माता लक्ष्मीला अर्पण करा. हळद, कुंकू आणि अक्षता वाहून पूजा करा. दिवाळीच्या लक्ष्मीपूजनापर्यंत तुम्ही हे धणे देव्हाऱ्यात ठेवू शकता. त्यानंतर ते स्वयंपाकघरात एका स्वच्छ डब्यात भरून ठेवा. काही घरांमध्ये हे धणे कुंडीत किंवा जमिनीत पेरायची पद्धत आहे. हे समृद्धी आणि नवीन सुरुवातीचं प्रतीक मानलं जातं.

वस्तूंची पूजा कधी करावी?

धनत्रयोदशीला घर स्वच्छ केल्यानंतर खरेदी केलेल्या सगळ्या शुभ वस्तू एका सुरक्षित जागी व्यवस्थित ठेवून द्या. संध्याकाळी प्रदोष काळात भगवान धन्वंतरी, माता लक्ष्मी आणि कुबेराची पूजा करण्याची परंपरा आहे. याच वेळी तुम्ही या नवीन वस्तूंची पूजा केली पाहिजे.

देव्हारा स्वच्छ करून तिथे नवीन कापड अंथरा. खरेदी केलेल्या नवीन वस्तू तिथे व्यवस्थित मांडून ठेवा. त्यावर हळद, कुंकू, अक्षता आणि फुलं वाहा. तुपाचा किंवा तेलाचा दिवा लावा. माता लक्ष्मी, कुबेर आणि धन्वंतरीचं स्मरण करून कुटुंबाच्या सुख, समृद्धी आणि आरोग्यासाठी प्रार्थना करा. पूजा संपल्यानंतर या वस्तू त्यांच्या वापरानुसार योग्य ठिकाणी ठेवून द्या.