महात्मा गांधी आणि लाल बहादूर शास्त्री यांच्या जयंतीनिमित्त पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी राजघाट आणि विजय घाट इथं जाऊन त्यांना आदरांजली वाहिली. राष्ट्रपती मुर्मू यांच्यासह देशभरातील अनेक नेत्यांनी आणि मुख्यमंत्र्यांनीही महापुरुषांना अभिवादन करत स्वच्छता मोहिमेत सहभाग घेतला.

मुंबई : महात्मा गांधी यांच्या १५७ व्या जयंतीनिमित्त पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी शुक्रवारी राजघाट इथं जाऊन बापूंना आदरांजली वाहिली. देशभरात आज गांधी जयंती साजरी होत असून, नागरिक आणि नेते बापूंच्या शांतता, अहिंसा आणि स्वच्छतेच्या विचारांचं स्मरण करत आहेत. राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांच्या जयंतीनिमित्त राजघाट इथल्या समाधीस्थळी सर्वधर्म प्रार्थनेचं आयोजन करण्यात आलं होतं. पंतप्रधान मोदींनी या प्रार्थनेला उपस्थिती लावली.

राजधानीत नेत्यांची आदरांजली

माजी पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री यांचीही आज जयंती आहे. त्यानिमित्त पंतप्रधान मोदींनी विजय घाट इथं जाऊन शास्त्रीजींनाही अभिवादन केलं. दिल्लीच्या मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांनीही राजघाटवरील सर्वधर्म प्रार्थनेत सहभाग घेत महात्मा गांधींना आदरांजली वाहिली. त्यानंतर त्यांनी विजय घाट इथं जाऊन लाल बहादूर शास्त्रींनाही अभिवादन केलं. दिल्लीचे नायब राज्यपाल तरणजीत सिंग संधू, केंद्रीय मंत्री मनोहर लाल खट्टर, लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला आणि उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन यांनीही राजघाटवर जाऊन बापूंना पुष्पहार अर्पण केला.

देशभरात विविध कार्यक्रमांचं आयोजन

जयपूरमध्ये राजस्थानचे मुख्यमंत्री भजनलाल शर्मा यांनी सचिवालयात महात्मा गांधी आणि लाल बहादूर शास्त्री यांच्या प्रतिमेला पुष्पहार अर्पण करून आदरांजली वाहिली.

हरियाणामध्ये मुख्यमंत्री नायब सिंग सैनी यांनी गुरुग्राम इथं स्वच्छ भारत अभियानात सहभाग घेतला. यावेळी त्यांनी नागरिकांना शहर स्वच्छ ठेवण्याचं आवाहन केलं.

आंध्र प्रदेशातील विजयवाडा इथं 'स्वच्छता ही सेवा' कार्यक्रमांतर्गत गांधी जयंतीनिमित्त 'स्वच्छथॉन २०२६' चं आयोजन करण्यात आलं होतं.

गांधी जयंतीनिमित्त राष्ट्रपतींचा संदेश

गांधी जयंतीच्या पूर्वसंध्येला राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी महात्मा गांधींना आदरांजली वाहिली. सध्या जगात सुरू असलेल्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर बापूंचा शांतता आणि अहिंसेचा संदेश अत्यंत महत्त्वाचा असल्याचं त्या म्हणाल्या. "सर्व देशवासियांच्या वतीनं मी राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांना त्यांच्या १५७ व्या जयंतीनिमित्त विनम्र अभिवादन करते," असं राष्ट्रपतींनी आपल्या संदेशात म्हटलं आहे.

एका प्रसिद्धीपत्रकानुसार, मुर्मू यांनी सांगितलं की, जागतिक स्तरावर गांधीजींचे विचार आणि जीवन आदर्शांचा मोठा आदर केला जातो. सध्या जगातील अनेक भागांमध्ये युद्धाचं आणि संघर्षाचं वातावरण आहे, ज्याचा फटका सर्वच देशांना बसत आहे. "अशा परिस्थितीत महात्मा गांधींचा शांतता आणि अहिंसेचा संदेश अधिकच प्रासंगिक ठरतो," असं त्या म्हणाल्या.

राष्ट्रपती पुढे म्हणाल्या की, भारत २०४७ पर्यंत 'विकसित भारत' बनण्याच्या दिशेनं वेगाने वाटचाल करत आहे. विकासाच्या फायद्यांपासून कोणताही नागरिक वंचित राहू नये, यासाठी सर्वसमावेशकतेला प्राधान्य दिलं जात आहे. हा दृष्टिकोन महात्मा गांधींच्या 'सर्वोदय' या आदर्शावर आधारित असल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं.

"गांधी जयंतीच्या या शुभ मुहूर्तावर, आपण आपल्या नैतिक आचरणातून आणि सक्रिय सहभागातून एक सक्षम, विकसित आणि 'आत्मनिर्भर भारत' घडवण्याचा संकल्प करूया," असं आवाहन मुर्मू यांनी केलं.

'स्वच्छ भारत' मोहिमेचं आवाहन

दरम्यान, केंद्रीय कोळसा आणि खाण मंत्री जी. किशन रेड्डी यांनी २ ऑक्टोबरच्या गांधी जयंतीपासून ते ३१ ऑक्टोबर रोजी असलेल्या सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या जयंतीपर्यंत देशभरात ३० दिवसांची स्वच्छता मोहीम राबवण्याचं आवाहन केलं आहे.

प्रसारमाध्यमांशी बोलताना रेड्डी यांनी नागरिक, सरकारी आणि खाजगी संस्था, शाळा-कॉलेज, स्वयंसेवी संस्था आणि इतर संघटनांना या स्वच्छता मोहिमेत सहभागी होण्याची विनंती केली. "गांधी जयंतीपासून ते ३१ ऑक्टोबरला येणाऱ्या सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या जयंतीपर्यंत, जवळपास ३० दिवस देशभरात सर्वांनी हा स्वच्छ भारत अभियान कार्यक्रम हाती घ्यावा. देशातील प्रत्येकाने यात सहभागी व्हावं, असं आवाहन करण्यात आलं आहे," असं रेड्डी म्हणाले.

महापुरुषांचं स्मरण

मोहनदास करमचंद गांधी म्हणजेच महात्मा गांधी यांचा जन्म २ ऑक्टोबर १८६९ रोजी गुजरातमधील पोरबंदर इथं झाला. त्यांच्या जयंतीनिमित्त दरवर्षी गांधी जयंती साजरी केली जाते. गांधीजींच्या तत्त्वज्ञानाशी जोडलेला अहिंसेचा संदेश जगभर पोहोचवण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांनी २ ऑक्टोबर हा दिवस 'आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दिन' म्हणूनही घोषित केला आहे.

भारताचे माजी पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री यांची १२२ वी जयंतीही आज साजरी होत आहे. २ ऑक्टोबर १९०४ रोजी उत्तर प्रदेशातील मुघलसराय इथं जन्मलेले शास्त्रीजी १९६४ ते १९६६ या काळात भारताचे पंतप्रधान होते. त्यांनी दिलेला "जय जवान, जय किसान" हा नारा आजही लोकप्रिय आहे. १९६५ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धातील त्यांचं योगदान, स्वावलंबनावर दिलेला भर आणि कृषी क्षेत्राला दिलेला पाठिंबा यासाठी त्यांचं नेहमी स्मरण केलं जातं.