Railway Station : रेल्वे स्टेशनच्या नावापुढे जंक्शन, सेंट्रल, टर्मिनस का लिहिलेले असते? याचा अर्थ काय?

Railway Station: प्रत्येक रेल्वे स्टेशनचे एक नाव असते. त्या नावापुढे काही शब्द लिहिलेले असतात. असे का असते? त्या शब्दांचा खरा अर्थ काय आहे, हे तुम्हाला माहीत आहे का?

Image Credit : Gemini AI

नावामागचा अर्थ...

आपल्यापैकी अनेक जण नियमितपणे रेल्वेने प्रवास करतात. रेल्वेने प्रवास करताना आपण अनेक स्टेशन ओलांडून जातो. पण काही स्टेशनच्या नावापुढे 'जंक्शन', तर काहींच्या पुढे 'सेंट्रल', 'टर्मिनल', 'कँट', 'हॉल्ट' असे लिहिलेले तुम्ही पाहिले असेल. फक्त शहराचे नाव न देता हे शब्द का जोडले जातात? यामागे काय कारण आहे? आता त्या नावांमागचे रहस्य काय?

Image Credit : Asianet News

१. जंक्शन...

जर रेल्वे स्टेशनच्या नावापुढे 'जंक्शन' असे लिहिलेले असेल, तर त्या स्टेशनवरून किमान तीन वेगवेगळ्या दिशांना रेल्वे मार्ग आहेत, असा त्याचा अर्थ होतो. म्हणजे एका मार्गावरून आलेली रेल्वे तिथून दोन किंवा अधिक वेगवेगळ्या मार्गांवर जाऊ शकते. उदाहरणार्थ: विजयवाडा जंक्शन, काझीपेठ जंक्शन.

२. सेंट्रल...

जेव्हा एखाद्या शहरात अनेक रेल्वे स्टेशन असतात, तेव्हा त्यातील सर्वात जुन्या आणि सर्वात जास्त गर्दी असलेल्या मुख्य स्टेशनच्या नावापुढे 'सेंट्रल' लावले जाते. साधारणपणे त्या शहरातील प्रमुख वाहतूक येथूनच चालते. पण प्रत्येक मोठ्या शहरात सेंट्रल स्टेशन असलेच पाहिजे असा नियम नाही. (उदाहरणार्थ: चेन्नई सेंट्रल, मुंबई सेंट्रल, कानपूर सेंट्रल)

३. टर्मिनल / टर्मिनस (Terminal / Terminus)

जर एखाद्या रेल्वे स्टेशनच्या नावापुढे 'टर्मिनल' किंवा 'टर्मिनस' असे लिहिलेले असेल, तर त्या मार्गावरील तो शेवटचा थांबा आहे, असा त्याचा अर्थ होतो. म्हणजेच रेल्वे त्या स्टेशनवर पोहोचल्यानंतर पुढे जाण्यासाठी रूळ नसतात. त्या रेल्वेला परत आलेल्या मार्गानेच मागे जावे लागते. उदाहरणार्थ: छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, लोकमान्य टिळक टर्मिनस.

Image Credit : chatgpt

४. कँट / कँटोन्मेंट

जर स्टेशनच्या नावापुढे 'कँट' (Cantt) असे असेल, तर ते स्टेशन लष्करी किंवा मिलिटरी भागाजवळ आहे, असा त्याचा अर्थ होतो. ब्रिटिश काळापासून लष्करी तळ असलेल्या भागातील स्टेशनला हे नाव वापरले जाते. उदाहरणार्थ: सिकंदराबाद कँटोन्मेंट, आग्रा कँट, अंबाला कँट.

५. हॉल्ट

जर कोणत्याही स्टेशनच्या नावापुढे 'हॉल्ट' असे लिहिलेले असेल, तर ते खूप छोटे रेल्वे स्टेशन आहे, असा त्याचा अर्थ होतो. येथे फक्त लोकल किंवा पॅसेंजर गाड्याच थोड्या वेळासाठी थांबतात. एक्सप्रेस किंवा सुपरफास्ट गाड्यांना येथे थांबा नसतो. येथे तिकीट खिडक्यादेखील खूप मर्यादित असतात.

यापुढे तुम्ही रेल्वेने प्रवास करताना खिडकीतून स्टेशनच्या बोर्डकडे पाहिल्यास, त्या नावापुढील शब्दावरून ते कोणते स्टेशन आहे, हे तुम्ही लगेच ओळखू शकाल.