वडिलांच्या हत्येनंतर इराणचे नवे सुप्रीम लीडर बनलेले मुज्तबा खामेनी सार्वजनिकरित्या दिसलेले नाहीत, ज्यामुळे त्यांच्या अधिकारावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. अमेरिका आणि इस्रायलच्या गुप्तचर यंत्रणांनुसार, ते देशाचं नेतृत्व करत असल्याचा कोणताही पुरावा नाही. त्यामुळे ते आजारी आहेत की त्यांना बाजूला सारलं गेलंय, अशी अटकळ बांधली जात आहे.

Is Mojtaba Khamenei Really in Charge of Iran US and Israel Seek Answers: इराणचे (Iran) नवे सुप्रीम लीडर मुज्तबा खामेनी (Mojtaba Khamenei) कुठे आहेत आणि देशाची सूत्रं खरंच त्यांच्या हातात आहेत का, याबद्दल एक मोठं गूढ निर्माण झालं आहे. अनेक गुप्तचर अहवालांनुसार ते जिवंत आहेत, पण देशाचं नेतृत्व त्यांच्या हातात आहे की नाही, हे स्पष्ट होत नाहीये. Axios च्या एका रिपोर्टनुसार, अमेरिकन आणि इस्रायली गुप्तचर अधिकाऱ्यांनी म्हटलं आहे की, या महिन्याच्या सुरुवातीला औपचारिकपणे वडिलांचे उत्तराधिकारी बनल्यानंतर खामेनी इराणचे राजकीय किंवा लष्करी निर्णय घेत असल्याचा कोणताही ठोस पुरावा अजून मिळालेला नाही.

२८ फेब्रुवारी २०२६ रोजी अमेरिका (US) आणि इस्रायलच्या (Israel) हवाई हल्ल्यात वडील अयातुल्ला अली खामेनी यांची हत्या झाल्यानंतर मुज्तबा खामेनी यांना हे सर्वोच्च पद मिळालं. पण तेव्हापासून ते सार्वजनिक जीवनातून पूर्णपणे गायब आहेत, ज्यामुळे अनेक गंभीर प्रश्न निर्माण झाले आहेत. इराणचे अधिकारी त्यांच्यासोबत बैठका घेण्यासाठी वेळ मागत असतानाही, गुप्तचर यंत्रणांना ते कारभारात थेट सहभागी असल्याचे कोणतेही संकेत मिळालेले नाहीत.

Axios ने दिलेल्या वृत्तानुसार, एका अमेरिकन अधिकाऱ्याने ही परिस्थिती 'अतिशय विचित्र' असल्याचं म्हटलं आहे. ते म्हणाले, "एका मृत व्यक्तीला निवडण्यासाठी इराण एवढा खटाटोप करेल असं आम्हाला वाटत नाही... पण ते खरंच कारभार सांभाळत आहेत, याचा आमच्याकडे काहीच पुरावा नाही." या अनिश्चिततेमुळे खामेनी आजारी आहेत, त्यांना बाजूला सारलं गेलंय की सुरक्षेच्या कारणास्तव त्यांना लपवून ठेवलंय, याबद्दल जगभरात चर्चा सुरू झाली आहे.

सार्वजनिक कार्यक्रमांमधून गायब

९ मार्च रोजी पदभार स्वीकारल्यापासून खामेनी एकदाही लोकांसमोर आलेले नाहीत, ज्यामुळे परिस्थिती आणखी गुंतागुंतीची झाली आहे. त्यांनी 'नवरोझ' सणानिमित्त नेहमीप्रमाणे टीव्हीवर भाषण देण्याऐवजी फक्त एक लेखी निवेदन जारी केलं. CIA सह अनेक गुप्तचर यंत्रणा ते सार्वजनिक ठिकाणी दिसतील किंवा देशाचं नेतृत्व करताना दिसतील, यावर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत, पण अद्याप तसं काहीही घडलेलं नाही.

इतर काही रिपोर्ट्सनुसार, खामेनी जिवंत असले तरी त्यांची काम करण्याची क्षमता गंभीररीत्या प्रभावित झाली असू शकते. काही गुप्तचर अंदाजानुसार, ते जखमी असू शकतात किंवा त्यांना अत्यंत कडक सुरक्षेत ठेवलं गेलंय, ज्यामुळे त्यांचा थेट संपर्क होऊ शकत नाही. त्याचवेळी, ते खरंच देशाचं नेतृत्व करत आहेत की सत्ता पडद्याआड दुसऱ्याच कोणाच्यातरी हातात गेली आहे, याबद्दल अमेरिकन आणि इस्रायली अधिकारीही साशंक आहेत.

इराण सध्या युद्ध, अंतर्गत अस्थिरता आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या हत्या अशा अनेक मोठ्या संकटांमधून जात असताना नेतृत्वाबद्दल ही अस्पष्टता निर्माण झाली आहे. विश्लेषकांनी इशारा दिला आहे की, देशाचा सर्वोच्च नेता लोकांसमोर आणि सक्रिय नसल्यामुळे संकट आणखी वाढू शकतं आणि प्रशासकीय साखळीत गोंधळ निर्माण होऊ शकतो.

या चिंता व्यक्त होत असल्या तरी, इराणमध्ये सत्तापालट होण्याचे कोणतेही तात्काळ संकेत नाहीत, असं गुप्तचर अधिकाऱ्यांचं म्हणणं आहे. मात्र, सर्वोच्च स्तरावर स्पष्ट नेतृत्वाचा अभाव इराणच्या निर्णय प्रक्रियेवर आणि वाढत्या भू-राजकीय तणावाला सामोरे जाण्याच्या क्षमतेवर मोठे प्रश्न निर्माण करतो.

या चर्चांना उधाण आलेलं असताना, मूळ प्रश्न अनुत्तरितच आहे: मुज्तबा खामेनी जिवंत असतील, पण ते खरंच इराणचे सूत्रधार आहेत का, हे अजूनही एक रहस्य आहे.