Smartphone Thumb Pain : सतत फोन स्क्रोल करताय? फोन असा पकडल्यास बोटांना होऊ शकतो धोका

सतत स्मार्टफोनवर मेसेज करणे आणि स्क्रोल केल्याने हाताची बोटे, मनगट आणि स्नायूंवर गंभीर परिणाम होऊ शकतो, असा इशारा प्रसिद्ध अस्थिरोग तज्ज्ञांनी दिला आहे.

Image Credit : gemini

स्मार्टफोनच्या वापरामुळे बोटांमध्ये वेदना

आजच्या धावपळीच्या जगात स्मार्टफोन हा आपल्या आयुष्याचा एक अविभाज्य भाग बनला आहे. झोपेतून उठल्यापासून ते रात्री झोपेपर्यंत आपण सोशल मीडिया पाहणे, मेसेज करणे आणि गेम खेळणे यासाठी तासनतास फोन वापरत असतो. जास्त वेळ स्क्रीनकडे पाहिल्याने डोळ्यांवर आणि झोपेवर परिणाम होतो, हे आपल्या सर्वांनाच माहीत आहे.

पण, सतत फोन वापरल्याने आपल्या हाताच्या बोटांवर आणि मनगटावर होणाऱ्या गंभीर परिणामांकडे अनेकजण दुर्लक्ष करतात, असा इशारा अस्थिरोग तज्ज्ञांनी दिला आहे. सतत स्मार्टफोन वापरल्याने हात, मनगट आणि बोटांवर होणारे गंभीर परिणाम आणि ते टाळण्याच्या सोप्या सवयींबद्दल त्यांनी काय सांगितले आहे?

Image Credit : gemini

हाताचे स्नायू आणि नसांवर पडणारा अतिरिक्त ताण

मानवी हाताची रचना अनेक कामे करण्यासाठी अतिशय उत्तम प्रकारे बनवली आहे. पण, जेव्हा आपण एकच हालचाल सतत करतो, तेव्हा हात आणि मनगटातील स्नायू, सांधे आणि नसांवर खूप जास्त ताण पडतो. विशेषतः, तासनतास फक्त एकाच अंगठ्याने फोन स्क्रोल करणे, टाईप करणे आणि हात एकाच कोनात दुमडून मेसेज करणे हे या समस्येचे मुख्य कारण आहे.

अंगठ्याला कोणताही आराम न देता सतत काम केल्याने स्नायूंना सूज येते आणि भयंकर वेदना सुरू होतात. अनेकजण एकाच हाताने फोन पकडतात आणि फक्त दोन बोटांचा आधार घेऊन तो खूप वेळ एकाच स्थितीत ठेवतात. फोन पकडण्याची ही पद्धत चुकीची असल्याने कालांतराने हातात तीव्र वेदना, बधीरपणा आणि अशक्तपणा जाणवू लागतो.

हा त्रास एका दिवसात होत नाही; आपण रोज देत असलेला हा छोटासा ताण पुढे जाऊन सांध्यांचा मोठा आजार बनतो. कॉम्प्युटरवर काम, गेमिंग किंवा लिखाणाच्या कामासोबतच फोनचा सतत वापर केल्यास हा धोका आणखी वाढतो. सुरुवातीला होणाऱ्या हलक्या वेदनांकडे दुर्लक्ष करून लोक फोन वापरत राहतात, त्यामुळेच पुढे जाऊन हा आजार कायमचा आणि गंभीर बनतो.

Image Credit : gemini

या त्रासापासून स्वतःचा बचाव कसा करावा?

स्मार्टफोनचा वापर पूर्णपणे थांबवणे सर्वांनाच शक्य नाही, पण फोन वापरण्याच्या सवयींमध्ये काही सोपे बदल करून आपण हा ताण नक्कीच टाळू शकतो. टाईप करताना किंवा ॲप्स वापरताना फक्त एकाच अंगठ्यावर अवलंबून न राहता दोन्ही हातांचा वापर करा.

फोन एकाच स्थितीत पकडून न ठेवता, हात बदलून पकडण्याची सवय लावा. फोनचा सतत वापर न करता मध्येच थोडा वेळ फोन बाजूला ठेवा आणि हात तसेच मनगटाला योग्य आराम द्या. फोन वापरताना मनगट जास्त न दुमडता ते शक्यतो सरळ ठेवावे.

फोन खूप घट्ट पकडण्याची गरज नाही; तो हलक्या हाताने पकडणे स्नायूंसाठी खूप चांगले असते. लांबलचक मेसेज टाईप करण्याऐवजी तुम्ही व्हॉइस मेसेज (Voice Message) किंवा व्हॉइस-टू-टेक्स्ट (Voice-to-Text) यांसारख्या ऑडिओ सुविधांचा वापर करू शकता.

Image Credit : gemini

डॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा?

फोन वापरल्यानंतर कधीतरी हाताला हलकासा थकवा जाणवणे सामान्य आहे. पण, जर वेदना सतत होत असतील, हाताला सूज येणे, बधीरपणा, मुंग्या येणे, वस्तू पकडताना ताकद कमी पडणे किंवा रात्री वेदनांमुळे झोपमोड होणे अशी लक्षणे दिसत असतील, तर त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. तसेच, हातातील सर्व वेदना फक्त स्मार्टफोनमुळेच होतात असे स्वतःच ठरवू नका; योग्य वैद्यकीय तपासणीनंतरच त्यावर उपचार घ्या, असा सल्लाही तज्ज्ञांनी दिला आहे.