DMart Shopping Tips : डी-मार्टला जाताय? या 5 वस्तू खरेदी करणं टाळाच
डी-मार्टमध्ये शॉपिंग करताना या ५ प्रकारच्या वस्तू का खरेदी करू नयेत? अनावश्यक खर्च टाळून महिन्याच्या किराणा बजेटमध्ये पैसे कसे वाचवायचे, कोणत्या ऑफर्स टाळायच्या आणि युनिट प्राईसची तुलना कशी करायची?
किंमत कमी असते, पण बजेटचं काय?
डी-मार्टला जाताना अनेकांच्या मनात एकच विचार असतो, "इथे खरेदी केली तर इतर दुकानांपेक्षा जास्त पैसे वाचतील." अनेक जीवनावश्यक वस्तूंवर इथे चांगली सूट मिळते, हे खरं आहे. पण दुकानातील प्रत्येक "ऑफर", "डिस्काउंट" आणि "कॉम्बो" वापरला तरच जास्त बचत होईल, असं अजिबात नाही. अनेकदा डिस्काउंटच्या नावाखाली आपण अनावश्यक वस्तू खरेदी करतो आणि महिन्याचं बजेट वाढवून बसतो.
मध्यमवर्गीय कुटुंबांमध्ये किराणा आणि घरगुती वस्तूंचा महिन्याचा खर्च मोठा असतो. त्यामुळे एखादी वस्तू ₹२० किंवा ₹५० रुपयांनी स्वस्त मिळतेय, हे न पाहता ती खरोखरच गरजेची आहे का, घरात आधीच किती स्टॉक आहे आणि आपण ती किती दिवसांत वापरणार आहोत, याचा विचार करायला हवा. याच पार्श्वभूमीवर, डी-मार्टमध्ये जाताना ५ प्रकारच्या वस्तू खरेदी करताना विशेष काळजी घेणं गरजेचं आहे.
स्नॅक्स, बिस्किटे, चॉकलेट्ससारखे अनावश्यक पॅकेज्ड फूड्स
डी-मार्टसारख्या मोठ्या सुपरमार्केटमध्ये स्नॅक्स, बिस्किटे, चॉकलेट्स आणि इन्स्टंट फूड्स ग्राहकांचे लक्ष वेधून घेतील अशा पद्धतीने ठेवलेले असतात. "ऑफर प्राईस", "कॉम्बो", "एक्स्ट्रा क्वांटिटी" यांसारखे शब्द ग्राहकांना लगेच आकर्षित करतात.
समजा, ₹१०० रुपयांचे स्नॅक पॅकेट ₹८० रुपयांना मिळत आहे. आपण ₹२० रुपये वाचवले, असा विचार आपण करतो. पण ती वस्तू तुमच्या शॉपिंग लिस्टमध्ये नसेल, तर तुम्ही ₹२० रुपये वाचवले नाहीत, तर ₹८० रुपये खर्च केले आहेत.
एका महिन्यात अशा ४-५ वस्तू "ऑफर" पाहून खरेदी केल्या, तर प्रत्येक वेळी ₹५० ते ₹१०० रुपये खर्च होऊ शकतात. महिन्याअखेरीस हे छोटे खर्च मिळून ₹३०० ते ₹५०० किंवा त्याहून अधिक होतात.
डी-मार्टला जाण्यापूर्वी घरात असलेली बिस्किटे, स्नॅक्स आणि चॉकलेट्स एकदा तपासा. "ऑफर आहे" असा विचार करण्याऐवजी "पुढील काही आठवड्यांत याची खरोखरच गरज आहे का?" असा प्रश्न स्वतःला विचारा.
महागडे आणि विशेष खाद्यपदार्थ
ड्रायफ्रुट्स हा निरोगी आहाराचा भाग असू शकतो. पण ते खरेदी करताना किमतींची तुलना करणे आवश्यक आहे. विशेषतः प्रीमियम पॅकेजिंग, इम्पोर्टेड व्हरायटी किंवा मोठ्या ब्रँडेड पॅक्ससाठी तुम्हाला जास्त पैसे मोजावे लागू शकतात. इथे फक्त MRP पाहणे पुरेसे नाही.
१०० ग्रॅम किंवा १ किलोच्या किमतीची तुलना करणे खूप फायदेशीर ठरते. उदाहरणार्थ, एका ब्रँडचे २०० ग्रॅम बदाम ₹१८० रुपयांना आणि दुसऱ्या ब्रँडचे ५०० ग्रॅम बदाम ₹४०० रुपयांना असतील, तर दोघांची युनिट प्राईस वेगळी असू शकते. मोठे पॅकेट महाग असते असा विचार न करता, १०० ग्रॅमसाठी किती खर्च येतोय हे पाहायला हवे.
घरात महिन्याला फक्त २००-३०० ग्रॅम ड्रायफ्रुट्स लागत असतील, तर १ किलोचे पॅकेट घेतल्यास तुमचे पैसे अडकून पडतात. ऑफरमुळे घेतलेली वस्तू जास्त काळ वापरली गेली नाही, तर डिस्काउंटचा काहीच फायदा होत नाही.
कुटुंबाची खरी गरज ओळखा आणि त्यानुसार खरेदी करा. मोठे पॅक घेताना "प्रति युनिट किंमत" कमी होतेय का आणि तुम्ही तेवढे प्रमाण खरोखरच वापराल का, हे तपासा.
खूप मोठे पॅक्स
"फॅमिली पॅक", "व्हॅल्यू पॅक" किंवा "जंबो पॅक" पाहिल्यावर ती एक चांगली डील आहे, असे लगेच समजू नका. काही वस्तूंसाठी मोठे पॅक घेणे फायदेशीर ठरू शकते. पण घरात ती वस्तू कमी प्रमाणात वापरली जात असेल, तर मोठ्या प्रमाणात खरेदी केल्याने तुमचे पैसे दीर्घकाळासाठी अडकून राहतात.
उदाहरणार्थ, तुम्ही महिन्याला फक्त ५०० मिली क्लिनिंग प्रॉडक्ट वापरत असाल, तर २ किंवा ३ लिटरचा पॅक घेण्यापूर्वी त्याची शेल्फ लाईफ, स्टोरेज स्पेस आणि पुढील खरेदीची तारीख यांचा विचार करा.
मोठे पॅक घेताना "प्रति किलोची किंमत" किंवा "१०० मिलीची किंमत" खरोखरच कमी आहे का, हे तपासा. काही वेळा मोठ्या पॅकची किंमत जास्त असली तरी युनिट प्राईसमधील फरक अपेक्षेइतका नसतो. एखादी वस्तू २-३ महिन्यांत संपवता येत असेल, तरच मोठ्या पॅकचा विचार करा. अन्यथा लहान किंवा मध्यम आकाराचा पॅक तुमच्यासाठी योग्य ठरू शकतो.
प्रीमियम तृणधान्ये, फ्लेवर्ड ओट्स आणि महागडे ब्रेकफास्ट प्रॉडक्ट्स
ब्रेकफास्ट सिरीयल्स, ओट्स, मूसली यांसारख्या वस्तूंमध्ये ब्रँड आणि प्रकारानुसार किमतीत बदल असू शकतो. मूळ वस्तू एकच असली तरी फ्लेवर्ड, इन्स्टंट किंवा प्रीमियम प्रकारांसाठी जास्त किंमत मोजावी लागू शकते. त्यामुळे फक्त "हेल्दी" हे नाव पाहून जास्त पैसे देण्याऐवजी, लेबलवरील घटक, प्रमाण आणि युनिट प्राईसची तुलना करणे चांगले.
उदाहरणार्थ, ओट्सच्या दोन पॅकेट्सपैकी ५०० ग्रॅमचे पॅकेट ₹१०० रुपयांना आणि १ किलोचे पॅकेट ₹१८० रुपयांना असेल, तर मोठ्या पॅकेटची युनिट प्राईस कमी असू शकते. पण कुटुंब ते १ किलो ओट्स किती लवकर संपवेल, हेही महत्त्वाचे आहे. घरात फक्त २ लोक ओट्स खात असतील, तर मोठे पॅकेट घेणे अनावश्यक ठरू शकते. एकाच वस्तूच्या किमान २ किंवा ३ ब्रँड्सच्या ग्रॅम/किलो किमतीची तुलना करा. "डिस्काउंटची टक्केवारी" पाहण्यापूर्वी "१०० ग्रॅमची अंतिम किंमत" किंवा "१ किलोची अंतिम किंमत" पाहणे हा एक उत्तम मार्ग आहे.
बाय मोअर, सेव्ह मोअर आणि कॉम्बो ऑफर्स
'बाय मोअर, सेव्ह मोअर' आणि 'कॉम्बो ऑफर्स' - हा असा भाग आहे जिथे अनेकांचा नकळत खर्च वाढतो. "४ वर १ फ्री", "बाय २ गेट एक्स्ट्रा", "फॅमिली कॉम्बो", "मोअर क्वांटिटी" अशा ऑफर्स पाहिल्यावर ती वस्तू लगेच खरेदी करावीशी वाटते.
पण स्वतःला एक प्रश्न विचारा: "ऑफर नसती तरी मी हे विकत घेतलं असतं का?" जर उत्तर "नाही" असेल, तर ती ऑफर तुमच्यासाठी बचत नाही. उदाहरणार्थ, ₹५०० रुपयांच्या वस्तू तुम्ही ऑफरमुळे ₹४०० रुपयांना खरेदी करता. तुम्हाला वाटेल की तुम्ही ₹१०० रुपये वाचवले. पण त्या वस्तू घरात विनाकारण पडून राहिल्या, तर तुम्ही ₹४०० रुपये खर्च केले हेच सत्य आहे. याउलट, तुम्ही दर महिन्याला खरेदी करत असलेल्या साबण, डिटर्जंट, टूथपेस्ट यांसारख्या वस्तूंवर चांगली ऑफर मिळाल्यास, एक्सपायरी आणि स्टोरेजचा विचार करून आवश्यक तेवढी खरेदी करणे फायदेशीर ठरू शकते.
डी-मार्टमध्ये खऱ्या अर्थाने पैसे कसे वाचवायचे?
सर्वात आधी शॉपिंग लिस्ट तयार करणे खूप महत्त्वाचे आहे. त्या लिस्टमध्ये "अत्यावश्यक", "गरज असेल तरच", आणि "ऑफर असेल तरच" असे तीन भाग करा.
अत्यावश्यक वस्तूंसाठी आधी बजेट ठरवा. उदाहरणार्थ, एखादे कुटुंब महिन्याच्या किराणासाठी ₹८,००० रुपये बाजूला काढत असेल, तर त्यात महत्त्वाच्या वस्तू किती, घर स्वच्छतेच्या वस्तू किती आणि स्नॅक्ससारख्या वस्तूंसाठी किती खर्च करायचा, हे आधीच ठरवा.
दुसरी महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे युनिट प्राईसची तुलना. एक पॅकेट ₹६० आणि दुसरे ₹९० रुपयांना आहे हे पाहण्यापेक्षा, ५०० ग्रॅमसाठी किती आणि १ किलोसाठी किती खर्च येतोय, याचा हिशोब करा. यामुळे पॅकेजिंग आणि प्रमाणामुळे होणारा गोंधळ टाळता येतो.
डी-मार्टला जाताना उपाशीपोटी न जाणेही काहींसाठी फायदेशीर ठरू शकते. भूक लागलेली असताना लगेच खाता येतील असे स्नॅक्स आणि ड्रिंक्स खरेदी करण्याची शक्यता वाढते. शॉपिंगचे योग्य नियोजन केल्यास अनावश्यक खरेदी टाळता येते.
महिन्याला ₹५०० वाचवले तर वर्षाला किती?
एका शॉपिंग ट्रिपमध्ये अनावश्यक वस्तू टाळून सरासरी ₹१०० रुपये वाचवले आणि महिन्यातून ४ वेळा शॉपिंग केली, तर ₹४०० रुपये वाचतात. महिन्याला ₹५०० रुपये वाचवले तर:
₹५०० × १२ = ₹६,०००
म्हणजेच वर्षाला ₹६,००० रुपये कुटुंबाच्या इतर गरजांसाठी वापरता येतील. महिन्याला ₹७५० रुपये वाचवले तर वर्षाला ₹९,००० आणि ₹१,००० रुपये वाचवले तर वर्षाला ₹१२,००० रुपयांची बचत होते. ही रक्कम कुटुंबाच्या गरजेनुसार बदलू शकते. पण "प्रत्येक वेळी थोडी बचत करणे" ही सवय दीर्घकाळात मोठा फरक घडवून आणते.
डी-मार्टमध्ये खरेदी करू नका याचा खरा अर्थ काय?
या ५ प्रकारच्या वस्तू कोणीच खरेदी करू नयेत, असा याचा अर्थ नाही. खरोखरच गरज असेल तर तुम्ही त्या नक्की खरेदी करू शकता. महत्त्वाचे म्हणजे डिस्काउंट पाहून खरेदी करण्याऐवजी गरजेनुसार खरेदी करा. एखाद्या वस्तूवर ३०% डिस्काउंट मिळत असेल पण ती अनावश्यक असेल, तर ती ३०% बचत नाही. तीच वस्तू तुम्ही नेहमी वापरत असाल आणि चांगल्या युनिट प्राईसमध्ये मिळत असेल, तर तो डिस्काउंट खऱ्या अर्थाने बजेटमधील बचत ठरतो. पुढच्या वेळी डी-मार्टला जाल तेव्हा ट्रॉलीमध्ये एखादी वस्तू टाकण्यापूर्वी स्वतःला फक्त तीन प्रश्न विचारा:
१. मला याची खरोखरच गरज आहे का?
२. घरात हीच वस्तू आधीपासून आहे का?
३. डिस्काउंटपेक्षा युनिट प्राईस खरोखरच कमी आहे का?
या तीन प्रश्नांची योग्य उत्तरे मिळाल्यावरच वस्तू खरेदी करा. कारण सुपरमार्केटमध्ये जास्त खरेदी करणे म्हणजे बचत नाही; तर आवश्यक वस्तू योग्य किमतीत खरेदी करणे आणि अनावश्यक खर्च टाळणे हीच खरी बचत आहे. मध्यमवर्गीय कुटुंबाच्या महिन्याच्या बजेटमध्ये ₹५०, ₹१०० यांसारख्या छोट्या रकमादेखील महत्त्वाच्या असतात. त्या काळजीपूर्वक नियंत्रित केल्यास, वर्षाच्या शेवटी याच छोट्या रकमा हजारो रुपयांमध्ये बदलू शकतात.
